Ауыр менструальді қан кету және жатыр қан кетуінің себептері мен салдары
Heavy menstrual bleeding
Ауыр менструальді қан кету (АМҚК) – бұл ұзаққа созылған немесе көп мөлшердегі қан кету. Себептері: гормоналдық бұзылыстар, құрылымдық аномалиялар, қатерлі ісіктер.🩺🩸
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ауыр етеккірлік қан кету (АЭҚК), бұрын меноррагия немесе гематомуния деп аталатын, – бұл аса көп қан ағынымен жүретін етеккірлік кезең. Бұл жатырдан қан кетудің бір түрі. Жатырдан қан кетудің қалыптан тыс болуына репродуктивтік жолдың құрылымдық аномалиялары, ановуляция, қан тоқтау бұзылыстары, гормоналдық мәселелер (мысалы, гипотиреоз) немесе репродуктивтік жолдың қатерлі ісігі себеп болуы мүмкін. Бастапқы тексеру жүктілік статусын, менопаузалық жағдайды және қан кетудің көзін анықтауға бағытталған. Бір анықтама бойынша, қан кету 7 күннен асып кетсе немесе 80 мл-ден көп қан жоғалса, ол ауыр саналады. Емдеу себебіне, ауырлығына және өмір сапасына тигізетін әсеріне байланысты болады. Бастапқы емдеу көбінесе контрацепциялық таблеткаларды қолдануды қамтиды. Транэксамик қышқылы, даназол, прогестеронды спираль және қабынуға қарсы препараттар (НПҚ) да көмектеседі. 1000 әйелдің шамамен 53-і жатырдан қан кетудің қалыптан тыс болуынан зардап шегеді.
Heavy menstrual bleeding (HMB), previously known as menorrhagia or hematomunia, is a menstrual period with excessively heavy flow. It is a type of abnormal uterine bleeding (AUB). Abnormal uterine bleeding can be caused by structural abnormalities in the reproductive tract, anovulation, bleeding disorders, hormonal issues (such as hypothyroidism) or cancer of the reproductive tract. Initial evaluation aims at determining pregnancy status, menopausal status, and the source of bleeding. One definition is bleeding lasting more than 7 days or the loss of more than 80 mL of blood heavy flow. Treatment depends on the cause, severity, and interference with quality of life. Initial treatment often involve birth control pills. Tranexamic acid, danazol, progesterone IUDs, and NSAIDs are also helpful. Approximately 53 in 1000 women are affected by AUB.
Белгілері мен симптомдары
Қалыпты менструалдық цикл 21–35 күнге созылады, қан кету орташа есеппен 5 күнге дейін жалғасады және жалпы қан ағыны 25–80 мл аралығында болады. Көп мөлшердегі менструалдық қан кету – бұл цикл бойына 80 мл-ден астам қан ағыны, кемінде 2 сағат сайын қыстырманы (пед немесе тампонды) ауыстыру қажеттігі, түнгі уақытта қыстырманы ауыстыру қажеттігі немесе қан кетудің 7 күннен астам уақытқа созылуы. Менструация жиілігі, ұзақтығы немесе мөлшері бойынша кез келген ауытқулар қалыптан тыс жатыр қан кетуі деп саналады. Менструация арасында, репродуктивті жасқа жетпегенде немесе жыныстық қатынастан кейін болатын қан кету де қалыптан тыс жатыр қан кетуі болып табылады және оны қосымша тексеру қажет.
A normal menstrual cycle is 21–35 days in duration, with bleeding lasting an average of 5 days and total blood flow between 25 and 80 mL. Heavy menstrual bleeding is defined as total menstrual flow >80ml per cycle, soaking a pad/tampon at least every 2 hours, changing a pad/tampon in the middle of the night, or bleeding lasting for >7 days. Deviations in terms of frequency of menses, duration of menses, or volume of menses qualifies as abnormal uterine bleeding. Bleeding in between menses, outside reproductive age, or after sex is also abnormal uterine bleeding and thus requires further evaluation.
Асқынулар
Бұрынғы зерттеулер HMB бар адамдарда өмір сүру сапасының айтарлықтай төмендеуін көрсеткен; алайда, HMB бар адамдарда денсаулыққа қатысты өмір сүру сапасын өлшеуге жеткілікті нақты бір көрсеткіш табылмаған. Деректер HMB-ның адамдардың физикалық, психологиялық және әлеуметтік өміріне елеулі зиян келтіретінін көрсетеді. Мысалы, АҚШ-та жүргізілген ірі көлденең зерттеуде HMB және жалпы халыққа қарағанда жұмыспен қамту деңгейінің төмендеуі, кіріс жоғалту және жалпы денсаулықты өзі бағалаудың төмендеуі арасындағы маңызды байланыстар анықталды. Физикалық және әлеуметтік мәселелер, соның ішінде шаруашылық жұмысын атқару, ұят сезімі тудыратын жағдайлар және әлеуметтік өмір, HMB бар адамдардың көмек іздеуіне себеп болатын маңызды факторлар ретінде анықталды. HMB-ның негізгі әсерлері көбінесе физикалық және әлеуметтік сипатта болғанымен, бұрынғы зерттеулер HMB мен психологиялық көрсеткіштер арасында кері байланыс бар екенін көрсеткен. Ұзаққа созылған және қатты қан кетудің әлеуметтік жағдайларынан басқа, уақыт өте келе қан жоғалту денедегі темір қорынан асып түсіп немесе қанның толықтырылу жылдамдығынан басып, анемияға алып келуі мүмкін. Анемияға байланысты симптомдар: тыныс алудың қиындауы, шаршау, әлсіздік, саусақтар мен аяқ саусақтарында қышып, ұю сезімі, бас ауруы, депрессия, суыққа тез шалығу және концентрацияның төмендеуі.
Previous studies have suggested a nontrivial reduction in the quality of life in individuals with HMB; however, there is no single metric that has been shown to be specific enough to measure health related quality of life in individuals with HMB. Evidence suggests that HMB can take a significant toll on the physical, psychological, and social aspects of individuals' lives. For example, a large, cross sectional study in the United States identified significant associations between HMB and lower employment rates, lost earnings, and a lower self rating of overall health compared to the general population. Physical and social issues, including performance of house work, life causing embarrassment, and social life, have also been identified as significant reasons why individuals with HMB seek help. While the main impacts of HMB are primarily physical and social, previous studies have also identified an inverse relationship between HMB and psychological scores. Aside from the social distress of dealing with a prolonged and heavy period, over time the blood loss may prove to be greater than the body iron reserves or the rate of blood replenishment, leading to anemia. Symptoms attributable to the anemia may include shortness of breath, tiredness, weakness, tingling and numbness in fingers and toes, headaches, depression, becoming cold more easily, and poor concentration.