Кіріспе

Құс түрі – Африка жұмақ құс аулаушысы (Terpsiphone viridis) – орташа мөлшерлі тұқымды құс. Аталығының ортаңғы екі құйрық қауырсыны денесінен екі еседен астам ұзын, лента тәрізді созылып тұрады. Аналығының құйрық қауырсындары орташа ұзындықта және ленталы болмайды. Аталықтың денесінің жоғарғы бөлігі, қанаттары мен құйрығы қызыл қоңыр немесе тозған түстермен жарқырап боялған, ал төменгі бөлігі мен басы сұрдан көк сұрға дейін өзгереді, ересек аталықтарының басы қара, көбінесе жылтыр қара және жасыл реңді болады. Тұмсығы және ашық тері бөліктері, соның ішінде көздің айналасындағы сақина, қоршаған қауырсындардың түсімен үйлеседі. Аналығының түсі де ұқсас, бірақ бұл түс соншалықты жарқын да жылтыр емес, басы ақшыл келеді. Африка жұмақ құс аулаушысы негізінен жәндіктермен қоректенеді. Ол мұқият тоқу арқылы жасалған ұя салады, онда әдетте екі-үш жұмыртқа жатады. Ол көбінесе ашық орман және саваннада мекендейді, Сахарадан оңтүстік Африкада жергілікті түрлердің кең таралған көбейткіші болып табылады. Халықаралық табиғатты қорғау одағы оны "алаңдауға қатыспайтын" түрлер тізіміне енгізген.

Таксономия және жүйелеу

Африкалық жұмақ құс аулаушы бастапқыда Muscicapa туысына жатқызылған. Оның басқа да атаулары: сұр басты жұмақ құс аулаушы, қызыл қанатты жұмақ құс аулаушы және Оңтүстік жұмақ құс аулаушы.

Сипаттама

Африкалық жұмақ құс аулаушының ерегісі шамамен ұзын, бірақ өте ұзын құйрық қауырсындары оның ұзындығын екі есеге арттырады. Басы, мойны және төменгі жағы қара, ал қанаттары мен құйрығы қоңыр түсті. Қанаттарында айқын ақ жолақ бар. Аналықтарының төменгі жағы қоңыр реңді, қанат жолағы мен ұзын құйрық қауырсындары болмайды. Жастар аналықтарына ұқсас, бірақ түсі солғын. Ерегістер кейбір аймақтарда қауырсын түсінде айтарлықтай өзгерістер көрсетеді. Осы түрдің ерегісінің кейбір түрлерінде қоңыр қауырсын бөлігі ақ түспен алмастырылған, ал кейбір тұқымдарында қара құйрық қауырсындары болады. Бұл түр генетикалық жағынан жақын Rufous vented paradise flycatcher-мен оңай будандасады. Қызыл ішкі жұмақ құс аулаушысы да осы түрге жақын, және будандардың төменгі жағы қара және қызыл түстердің қоспасынан тұрады.

Таралуы және мекендейтін ортасы

Африканың жұмақ құс аулаушысы Сахара шөлінің оңтүстігіндегі Африканың көп бөлігінде, сондай-ақ Арабия түбегінде таралған. Оның әдеттегі мекені – саванналық орман, жалғыз ағаштармен жайылған дала, егістік алқаптар, сирек орман және бұталы жерлер.

Мінез-құлық

Африка жұмақ құс ұстағышы – дауысы қатты, жаман сөккендей дыбыс шығаратын құс. Оның аяқтары қысқа, және ол биік жерге, мысықтай тік отырып, көзге түседі. Ол жәндіктермен қоректенеді, көбінесе қанатты жәндіктерді ұшып тұрып аулап, жұмыртқаларын, дернәсілдерін және ересек жәндіктерді жейді. Сонымен қатар ол өрмекшілермен де қоректенеді және кейде жидектерді де жейді. Ағашқа кесе тәрізді ұя салады, және әдетте екі-үш жұмыртқа туады.