Виктория де лос Анхелес: Испан опера әншісінің өмірі мен мансабы

Кіріспе

Испаниялық опера әншісі (1923–2005)

Виктория де лос Анхелес Лопес Гарсия (1 қараша 1923 – 15 қаңтар 2005) – каталондық испан опера әншісі, лирикалық сопрано және концерт оқырманы. Оның мансабы Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін басталып, 1950 жылдардың ортасынан 1960 жылдардың ортасына дейін өркендеді.

Ерте өмір

Ол Барселона университетінің қақпашы үйінде университет күзетшісі Бернардо Лопес Гомес (немесе Гамез) пен Виктория Гарсия отбасында Виктория де лос Анхелес Лопес Гарсия болып дүниеге келді. Ол Барселона консерваториясында Долорес Фраудан ән сабақтарын, ал Грациано Таррагодан гитара сабақтарын алды. Үш жылдық оқудан кейін, 18 жасында 1941 жылы консерваторияны бітірді.

Музыкалық мансап

1941 жылы, әлі студент кезінде, ол Лицейде «La bohème» операсында Мими рөлімен опералық дебютін жасады, кейін музыкалық оқуын жалғастырды. 1945 жылы Лицейге оралып, «Фигароның үйлену тойы» операсында графша рөлімен кәсіби дебютін жасады. 1947 жылы Женевадағы халықаралық музыкалық байқауда бірінші жүлде алғаннан кейін, 1948 жылы Лондондағы BBC-де Фалланың «La vida breve» операсында Salud партиясын орындады. Ол өзінің көптеген алғашқы жазбаларында Эс және оның қызы, гитарист Рената Таррагомен бірге болды. Әсіресе алғашқы жылдары ол көптеген гүлді музыканы (музыка антиква) орындады. Кейіннен операда сирек қатысқанмен, 1990 жылдарға дейін негізінен француз, неміс лирикалық әндері мен испандық халық әндеріне, сондай-ақ мексикалық композитор Сальвадор Морено Манзаноның науатль тіліндегі әндеріне назар аударатын концерттер берді. 1949 жылы ол Париж операсында Маргарита рөлінде алғаш рет өнер көрсетті. Келесі жылы Зальцбургте және Корольдік опера театрында, Ковент-Гарденде Мими рөлінде, ал АҚШ-та Карнеги залында концерт берді. 1951 жылдың наурыз айында Нью-Йорктегі Метрополитен операсында Маргуэрита рөлінде дебют жасады және он жыл бойы сол театр сахнасында ән шырқады. 1952 жылы Буэнос-Айрестегі Колон театрында «Мадам Баттерфлай» операсындағы атау рөлімен бірден көрермендердің сүйіктісіне айналды. 1979 жылға дейін ол Буэнос-Айреске бірнеше рет оралды. 1950-1956 жылдары Миландағы Ла Скала театрында, ал 1957 жылы Вена мемлекеттік операсында өнер көрсетті. 1961 жылы Байройт фестивалінде «Таннхойзер» операсында Элизабет рөлінде дебют жасағаннан кейін, ол өзін негізінен концерттік мансапқа арнады. Дегенмен, келесі жиырма жыл бойы ол өзінің сүйікті опералық рөлдерінің бірі – Бизенің «Кармен» операсындағы партияны кейде орындады. Ол 1958 жылы сэр Томас Бичем дирижерлік еткен жазбада Бизенің өлімінен кейін Эрнест Гиро қосымша жазған речитативтерді пайдаланып, операның толық нұсқасын жазған алғашқы испан опера әншілерінің бірі болды. «Кармен» рөлі оның дауыс диапазонына жақсы сайып келгенімен, ол сопрано рөлдерін де орындады, олардың ең танымалдары – Донна Анна, Манон, Недда, Дездемона, Чио-Чио Сан, Мими, Виолетта және Мелисанда. Джеймс Хинтон кіші 1954 жылы Метрополитен операсындағы «Севильский шаштараз» операсында Розина рөлін орындау үшін қолданған ерекше тәсілдерін жоғары бағалады: «Ол дәстүрлі мағынада ‘тиімді’ ештеңе істемейді. Ол тез арада ерекше тұлғаға айналып, көрермендерді өзінің кейіпкеріне сенеді. Бірақ мұнда да бір кемшілік бар, өйткені ол шын мәнінде кейіпкерді жаратпайды. Тұлға әрқашан бірдей. Дегенмен, көрермендер оның киген киіміндегі кейіпкер осылай болуы керек деп сенеді». Де Лос-Анжелес пианистер Джеральд Мур және Джеффри Парсонспен ән кештерінде жиі өнер көрсетті, кейде басқа да танымал әншілермен бірге, мысалы, Элизабет Шварцкопф және Дитрих Фишер-Дискаумен бірге сахнаға шықты. Барселоналық, жақын досы болған пианист Алисия де Ларрохамен бірге испандық әндер орындауы да аңызға айналды. Ол 68 жасында 1992 жылғы жазғы Олимпиаданың жабылу салтанатында ән шырқады. Ол көптеген сәтті жазбалар жасады, соның ішінде «La vida breve», «La bohème», «Pagliacci» және «Madama Butterfly» операларын жазды. Соңғы үш жазбада ол керемет тенор Юсси Бьёрлингпен бірге өнер көрсетті. Ол Бьёрлингтің ерекше талантын жоғары бағалады. Питер Робертстің биографиясында де Лос-Анжелес «техникалық жетістіктерге қарамастан, Юсси Бьёрлингтің ешбір жазбасы оның дауысының шынайы дыбысын бере алмайды. Ол өзінің қалдырған жазбаларынан гөрі әлдеқайда әдемі дауыспен ән айтты» деп мәлімдеді. 1994 жылы Франция үкіметі оны Легион құрметінің кавалеріне тағайындады.

In 1941, while still a student, she made her operatic debut as Mimì in La bohème at the Liceu, afterwards resuming her musical studies. In 1945, she returned to the Liceu to make her professional debut as the Countess in The Marriage of Figaro. After winning first prize in the Geneva International Music Competition in 1947, she sang Salud in Falla's La vida breve with the BBC in London in 1948. She was accompanied on many of her early recordings by both es and his daughter, the guitarist Renata Tarragó. In her early years in particular, she also sang a lot of florid music (music antiche). While she later made fewer appearances in opera, she continued to give recitals focusing on mostly French, German Lieder and Spanish art songs or songs with Nahuatl texts by Mexican composer Salvador Moreno Manzano into the 1990s. In 1949, she made her first appearance in the Paris Opéra as Marguerite. The following year, she made her debut in Salzburg and at the Royal Opera House, Covent Garden as Mimì, and in the United States with a recital at Carnegie Hall. In March 1951, she made her Metropolitan Opera debut in New York as Marguérite, and she went on to sing with the company for ten years. In 1952, she became an instant favourite in Buenos Aires at the Teatro Colón as the title role in Madama Butterfly. She returned to Buenos Aires many times until 1979. She sang at La Scala in Milan from 1950 to 1956 and, in 1957, she sang at the Vienna State Opera. After making her debut at the Bayreuth Festival as Elisabeth in Tannhäuser in 1961, she devoted herself principally to a concert career. However, for the next twenty years, she continued to make occasional appearances in one of her favourite operatic roles, Bizet's Carmen. She was among the first Spanish born operatic singers to record the complete opera, having done so in 1958 in a recording conducted by Sir Thomas Beecham, using the recitatives added by Ernest Guiraud after Bizet's death. Though Carmen lay comfortably in her range, she nevertheless also sang major soprano roles, the best known of which were Donna Anna, Manon, Nedda, Desdemona, Cio Cio San, Mimi, Violetta and Mélisande. James Hinton, Jr. praised the curious means she used to achieve her characterisation of Rosina in the 1954 Met's The Barber of Seville:
she — almost literally – does nothing at all that is in the conventional sense 'effective'. She is rapidly becoming one of those great rarities a personality who makes everyone believe in her characterizations. Even in that there is a flaw, for she really offers no characterization. The personality is always the same Yet the audience believes that this is the way whichever character she happens to be dressed as must have been "

De los Ángeles performed regularly in song recitals with pianists Gerald Moore and Geoffrey Parsons, occasionally appearing with other eminent singers, such as Elisabeth Schwarzkopf and Dietrich Fischer Dieskau. Her recitals of Spanish songs with the pianist Alicia de Larrocha, a fellow Barcelona native who was her close friend, were also legendary. She sang at the closing ceremony of the 1992 Summer Olympics, aged 68. She made many widely acclaimed recordings, including those of La vida breve, La bohème, Pagliacci, and Madama Butterfly. The last three paired her with the outstanding tenor Jussi Björling. She was particularly appreciative of Björling's unique talent. In de los Ángeles' biography by Peter Roberts, de los Ángeles noted that "in despite of technical developments, none of the Jussi Björling recordings give you the true sound of his voice. It was a far, far more beautiful voice than you can hear on the recordings he left". The government of France named her a Chevalier the Légion d'honneur in 1994.

Жеке өмір және өлім

1948 жылы Энрике Магриньяға тұрмысқа шықты. Ол және олардың екі ұлының біреуі одан бұрын қайтыс болды. 2004 жылдың 31 желтоқсанында бронх инфекциясымен ауруханаға жатты және 2005 жылдың 15 қаңтарында 81 жасында тыныс жетіспеуден қайтыс болды. Ол Барселонадағы Монжуик зиратына жерленді.

Тану

Оның "Таймс" (Ұлыбритания) газетіндегі некрологында ол "ХХ ғасырдың екінші жартысындағы ең көрнекті әншілердің бірі" деп есептелуі керек екені айтылған. Джеймс Хинтон кіші оның "жағымды әрі құмдай еріген ортаңғы дауысын" жоғары бағалады. Сант Кугат-дель-Валлес қалалық музыка мектебі (Escola Municipal de Música Victòria dels Àngels) оның есімімен аталатын алаңда (Plaça Victòria dels Àngels) орналасқан. Бұл мектепте оның алғашқы роялі, 1913 жылы жасалған, 1948 жылы Барселонада сатып алынған "Стек No. 49253" сақталған, оның үні әдемі. Каталониядағы және Испанияның басқа да көптеген муниципалитеттерінде оның есімімен аталған көшелер бар. 2007 жылы оның мұрасын сақтау және оның есімін кеңінен тану мақсатында "Виктория де лос Анхелес қоры" жеке қоры құрылды.

Жарым-жартылай дискографиясы

1952: "Сивильяның шаштарушысы": Туллио Серафин (дирижер), Милан симфониялық оркестрі; Джино Беки (Фигаро); Никола Монти (Алмавива графы). EMI
1953: "Пальяччи": Ренато Челлини (дирижер), RCA Victor оркестрі; Юсси Бьёрлинг (Канио); Леонард Уоррен (Тонио); Роберт Меррилл (Сильвио). RCA Victor
1953: "Қысқа өмір" (толық): Мануэль де Фалья, EMI, HMV ALP1150 1151/RCA Victor Red Seal, LM 6017, 1953, Эмилио Пайя (баритон), Розарио Гомес (меццо-сопрано), Пабло Сивил (тенор) қатысуымен. Эрнесто Халфтер, дирижер, Барселона операсының симфониялық оркестрімен бірге.
1953: "Фауст": Андре Клюйтенс (дирижер), Париж операсының оркестрі; Николай Гедда (Фауст); Борис Христоф (Мефистофель). EMI.
1954: "Мадам Баттерфляй": Джан Андреа Гаваццени (дирижер), Рим опера театрының оркестрі: Тито Гобби (Шарплес); Джузеппе ди Стефано (Пинкертон). EMI Records.
1955: "Жазғы түндер": Гектор Берлиоз, Шарль Мунк (дирижер), Бостон симфониялық оркестрі. RCA Victor/EMI.
1955: "Манон": Пьер Монте (дирижер), Ұлттық комедиялық опера театрының хоры мен оркестрі. EMI.
1956: "Богема": Томас Бичем (дирижер), RCA Victor оркестрі; Юсси Бьёрлинг (Родольфо); Роберт Меррилл (Марселло); Джорджио Тоцци (Коллин); Люсин Амара (Музетта). RCA Victor/EMI.
1958: "Фауст": Андре Клюйтенс (дирижер), Париж операсының оркестрі; Николай Гедда (Фауст); Борис Христоф (Мефистофель). EMI.
1959: "Кармен": Томас Бичем (дирижер), Radio France филармониялық оркестрі; Николай Гедда (Дон Хосе); Жанин Мишо (Микаэла); Эрнест Бланк (Эскамильо). EMI.
1959: "Травиата": Туллио Серафин (дирижер), Рим опера театрының оркестрі: Карло дель Монте (Альфредо); Марио Серени (Жермон). EMI.
1959: "Мадам Баттерфляй": Габриэле Сантини (дирижер), Рим опера театрының оркестрі: Юсси Бьёрлинг (Пинкертон); Марио Серени (Шарплес). EMI
1962: "Рустикалық кавалерия": Габриэле Сантини (дирижер), Рим опера театрының оркестрі: Франко Корелли (Туридду); Марио Серени (Альфио). EMI
1962: "Сивильяның шаштарушысы": Витторио Гуи (дирижер), Корольдік филармониялық оркестрі: Сесто Брускантини (Фигаро); Луиджи Альва (Алмавива графы). EMI
1962: "Реквием" (Форе): Андре Клюйтенс (дирижер), Париж консерваториясының оркестрі: Дитрих Фишер-Дискау. EMI.
1964: "Хоффманның әңгімелері": Андре Клюйтенс (дирижер), Париж консерваториясының оркестрі: Николай Гедда (Хоффман), Жан Кристоф Бенуа (Никлаус), Элизабет Шварцкопф (Джульетта), Джанна д’Анджело (Олимпия), Жак Лоро (Андрес\Кошеніль\Франц\Питтичиначчо). EMI.
1965: "Қысқа өмір" (толық): Мануэль де Фалья, EMI CD M 7 69590 2, Рафаэль Фрюбек де Бургос (дирижер), Испания Ұлттық оркестрі, Donostiarra Орфеоны; Инес Риваденейра (әже), Карло Коссутта (Пако), Ана Мария Хигерас (Кармела).
1965: "Дидо және Эней": Джон Барбиролли (дирижер), Англия камералық оркестрі; Питер Глоссоп (Эней); Хизер Харпер (Белинда). EMI
1966: "Балалық шақ": Андре Клюйтенс (дирижер), Париж консерваториясының оркестрі; Николай Гедда; Эрнест Бланк; Роджер Сойер; Ксавье Депраз. EMI
1968-69: "Вертер": Жорж Претр (дирижер), Париж оркестрі; Николай Гедда (Вертер); Мади Меспле (Софи). EMI
1977: "Ашулы Орландо": Клаудио Симоне (дирижер), I Solisti Veneti; Мэрилин Хорн (Орландо); Люция Валентини Террани (Альчина).
1990: "Овернь әндері": Жозеф Кантелубе, EMI Studio DRM CD M 7 63176 2, Жан-Пьер Жаккиллат (дирижер), Orchestre des Concerts Lamoureux.
1992: "Традициялық каталондық әндер", Джеффри Парсонс (пианист) қатысуымен. Collins Classics
1993: "Тамаша Виктория де лос Анхелес" (4 CD жинағы, 1960-1993 жылдар аралығындағы жазбалармен), EMI.
2008: "Виктория де лос Анхелес: Періште дауысы" (7 CD-де мансапты шолу / mp3-те 165 трек) EMI.

1952: "Il Barbiere di Siviglia": Tullio Serafin (cond.) Orchestra Sinfonica di Milano; Gino Bechi (Figaro); Nicola Monti (Il Conte Almaviva). EMI
1953: "Pagliacci": Renato Cellini (cond.) RCA Victor Orchestra; Jussi Björling (Canio); Leonard Warren (Tonio); Robert Merrill (Silvio). RCA Victor
1953: "La Vida Breve" (complete): Manuel de Falla, EMI, HMV ALP1150 1151/RCA Victor Red Seal, LM 6017, 1953, with Emilio Payá (baritone), Rosario Gomez (mezzo soprano), Pablo Civil (tenor). Ernesto Halffter, conductor, with the Orquestra Simfònica de l'Òpera de Barcelona
1953: "Faust": André Cluytens (cond.) L'Opéra de Paris orchestra; Nicolai Gedda (Faust); Boris Christoff (Mephistopheles). EMI. 1954: "Madama Butterfly": Gianandrea Gavazzeni (cond.) Teatro dell'Opera de Roma Orchestra: Tito Gobbi (Sharpless); Giuseppe di Stefano (Pinkerton). EMI Records. 1955: "Les nuits d'été": Hector Berlioz, Charles Munch (cond. ), Boston Symphony Orchestra. RCA Victor/EMI. 1955: "Manon": Pierre Monteux (cond.) Chorus and Orchestra of the Théâtre National de l'Opéra Comique. EMI. 1956: "La bohème": Thomas Beecham (cond.) RCA Victor Orchestra; Jussi Bjorling (Rodolfo); Robert Merrill (Marcello); Giorgio Tozzi (Colline); Lucine Amara (Musetta). RCA Victor/EMI. 1958: "Faust": André Cluytens (cond.) L'Opéra de Paris orchestra; Nicolai Gedda (Faust); Boris Christoff (Mephistopheles). EMI. 1959: "Carmen": Thomas Beecham (cond.) Orchestre philharmonique de Radio France; Nicolai Gedda (Don José); Janine Micheau (Micaëla); Ernest Blanc (Escamillo). EMI. 1959: "La traviata": Tullio Serafin (cond.) Teatro dell'Opera de Roma Orchestra: Carlo del Monte (Alfredo); Mario Sereni (Germont). EMI. 1959: "Madama Butterfly": Gabriele Santini (cond.) Teatro dell'Opera de Roma Orchestra: Jussi Björling (Pinkerton); Mario Sereni (Sharpless). EMI
1962: "Cavalleria rusticana": Gabriele Santini (cond.) Teatro dell'Opera de Roma Orchestra: Franco Corelli (Turiddu); Mario Sereni (Alfio). EMI
1962: "Il Barbiere di Siviglia": Vittorio Gui (cond.) Royal Philharmonic Orchestra: Sesto Bruscantini (Figaro); Luigi Alva (Il Conte Almaviva). EMI
1962: "Requiem" (Fauré): André Cluytens (cond.) Paris Conservatoire Orchestra: Dietrich Fischer Dieskau. EMI. 1964: "Les Contes d'Hoffmann": André Cluytens (cond.) Paris Conservatoire Orchestra: Nicolai Gedda (Hoffmann), Jean Christophe Benoît (Nicklausse), Elisabeth Schwarzkopf (Giulietta), Gianna d'Angelo (Olimpia), Jacques Loreau (Andres\Cochenille\Frantz\Pittichinaccio). EMI. 1965: "La Vida Breve" (complete): Manuel de Falla, EMI CD M 7 69590 2, Rafael Frühbeck de Burgos (cond.) Orquesta Nacional de España, Orfeón Donostiarra; Inés Rivadeneira (la abuela); Carlo Cossutta (Paco); Ana Maria Higueras (Carmela). 1965: "Dido and Aeneas": John Barbirolli (cond.) English Chamber Orchestra; Peter Glossop (Aeneas); Heather Harper (Belinda). EMI
1966: "L'enfance du Christ": André Cluytens (cond.) Paris Conservatoire Orchestra; Nicolai Gedda; Ernest Blanc; Roger Soyer; Xavier Depraz. EMI
1968 69: "Werther": Georges Prêtre (cond.) Orchestre de Paris; Nicolai Gedda (Werther); Mady Mesplé (Sophie). EMI
1977: "Orlando Furioso": Claudio Scimone (cond.) I Solisti Veneti; Marilyn Horne (Orlando); Lucia Valentini Terrani (Alcina). Erato
1990: "Chants d'Auvergne": Joseph Canteloube, EMI Studio DRM CD M 7 63176 2, Jean Pierre Jacquillat (cond.) Orchestre des Concerts Lamoureux
1992: "Traditional Catalan Songs", with Geoffrey Parsons (pianist). Collins Classics
1993: "The Fabulous Victoria de los Angeles" (4 CD boxed set, with recordings from 1960 through 1993), EMI. 2008: "Victoria de los Angeles: The Voice of an Angel" (Overview of career on 7 CDS / 165 tracks on mp3) EMI.