Кіріспе

Америкалық өлімге құқығы туралы сот ісі

Терри Шиаво ісі – 1998 жылдан 2005 жылға дейін АҚШ-та Терри Мари Шиавоның (қыздығында Шиндлер) (/ʃ//aɪ//v//oʊ/; 3 желтоқсан 1963 – 31 наурыз 2005), қайтымсыз тұрақты вегетативтік күйдегі әйелге қатысты бірқатар сот және заңнамалық шаралар. Шиавоның күйеуі және заңды өкілі Шиавоның жазылу мүмкіндігі болмаған жағдайда, ұзақ мерзімді жасанды тіршілік етуді қаламаған болар еді деп мәлімдеді, ал 1998 жылы ол оның тамақтандыру түтігін алып тастады. Шиавоның ата-анасы күйеуінің пікірін жоққа шығарып, Шиавоның медициналық диагнозына қарсы шықты, жасанды тамақтану мен су беруді жалғастыруды қолдады. Ата-анасы тарапынан ұсынылған, көпшілікке жарияланған және ұзаққа созылған сот шақырулары, соның ішінде сол кездегі АҚШ президенті Джордж Бушқа дейін мемлекеттік және федералды саясаткерлердің қатысуы, Шиавоның тамақтандыру түтігін алып тастауға дейін жеті жылға (1998-2005 жылдар) кешіктірді. 1990 жылдың 25 ақпанында 26 жасында Шиаво Флорида штатының Санкт-Петербург қаласындағы үйінде жүрек тоқтауынан қайтыс болды. Ол сәтті қайта тірілді, бірақ миға оттегі жетіспеуінен миына ауыр зақым келді және комада қалды. Екі жарым айдан кейін жағдайы жақсармағандықтан, оның диагнозы тұрақты вегетативтік күй деп өзгертілді. Келесі екі жыл бойы дәрігерлер оның есін жинауына, сөйлеуге, физикалық жаттығулар жасауына және басқа да тәжірибелік емдеулерге үміттенді, бірақ нәтиже болмады. 1998 жылы Шиавоның күйеуі Майкл Шиаво Флорида заңына сәйкес оның тамақтандыру түтігін алып тастау туралы Флориданың алтыншы округтік сотына өтініш берді. Терридің ата-анасы Роберт пен Мэри Шиндлер оған қарсы болды. Сот Шиавоның өмірін ұзарту шараларын жалғастыруды қаламаған болар еді деп шешті, және 2001 жылдың 24 сәуірінде оның тамақтандыру түтігі алғаш рет алынып тасталды, бірақ бірнеше күннен кейін қайта орнатылды. 2005 жылдың 25 ақпанында Пинеллас округінің судьясы Терри Шиавоның тамақтандыру түтігін қайтадан алып тастауға бұйрық берді. Одан кейін бірнеше шағымдар мен федералды үкіметтің араласуы болды, соның ішінде Буш Вашингтонға заңға қол қою үшін оралды, бұл істі федералды соттарға беруге мүмкіндік берді. Федералды сот жүйесі арқылы апелляциядан кейін, тамақтандыру түтігін алып тастау туралы бастапқы шешім расталды, Пинеллас Парк хосписінің қызметкерлері 2005 жылдың 18 наурызында тамақтандыру түтігін ажыратып тастады, ал Шиаво 2005 жылдың 31 наурызында қайтыс болды. Шиаво ісі Флорида соттарында 14 шағым, көптеген заңдық өтініштер, петициялар мен тыңдауларды, федералды округтік соттағы бес сот ісін, Флорида штатының заң шығарушы органы, губернатор Джеб Буш, АҚШ Конгресі және президент Джордж Буш деңгейінде кең ауқымды саяси араласуды, сондай-ақ АҚШ Жоғарғы Сотынан төрт рет бас тартуды қамтыды. Бұл іс АҚШ-тағы абортқа қарсы қозғалыс, өлімге құқығы қозғалысы және мүгедектердің құқықтарын қорғау топтарынан белсенділік күшін арттырды. Шиавоның қайтысынан кейін оның күйеуі де, отбасы да істің екі жағынан кітаптар жазды, сондай-ақ осы мәселелер бойынша белсенділікке қатысты. Роберт Шиндлер (1937-2009) 3 желтоқсан 1963 жылы Пенсильвания штатының Филадельфия маңындағы Монтгомери округіне қарасты Лоуэр Морленд қалашығында дүниеге келді. Ол үш баланың ең үлкені болды. Оның анасы Терридің бала кезінде жатын бөлмесінде салықтарын жинап, сағаттап отыратынын айтты. Жасөспірім кезінде ол Джон Денверді тыңдап, Даниэль Стилдің романдарына құмар болды. Ол 1982 жылы Майкл Шиавомен танысқан Бакс округінің қоғамдық колледжінде оқыды. Екеуі 1984 жылдың 10 қарашасында танысып, үйленді. Олар 1986 жылы Терридің ата-анасының артынан Флоридаға көшіп барды. Майкл мейрамханада менеджер болып жұмыс істеді, ал Терри сақтандыру компаниясында бухгалтер болып жұмыс істеді. Оның шашы табиғатынан қара болған, бірақ ол оны сары түске бояды.

Алғашқы медициналық дағдарыс: 1990 жыл

1990 жылдың 25 ақпанында таңертең Терри Шиаво Флорида штатының Санкт-Петербург қаласындағы пәтерінің дәлізінде есінен танып құлап түсті. Оның күйеуі Майклдың 911 нөміріне қосылған қоңырауына жауап ретінде келген өрт сөндірушілер мен жедел жәрдем қызметкерлері оны бетімен төмен қарап, есінен танып жатқан күйде тапты. Ол тыныс алмай, пульсі де болмады. Олар оны қайта жандандыруға тырысты және "Humana Northside" ауруханасына жеткізді. Жедел жәрдем қызметкерлері оған интубация жасап, жасанды тыныс берді.

Алғашқы медициналық бағалау

Скиавоның құлдырауының себебі жүрек тоқтауы деп анықталды. Оның медициналық картасында "оның салмағын азайтуға тырысқаны байқалады, күні бойы диета ұстап, сұйық ішіп, көбінесе 10–15 стақан мұздай шай ішеді" деген жазба бар. Ауруханаға түскен кезде оның гипокалемиясы (қанайнадағы калийдің төмен деңгейі) анықталды: оның сарысуындағы калий деңгейі 2,0 мЕк/л болды (ересектер үшін қалыпты диапазон – 3,5–5,0 мЕк/л). Оның натрий және кальций деңгейлері қалыпты болды. Электролиттік теңсіздік көбінесе шамадан тыс сұйықтық ішуден туындайды, ал гипокалемияның қауіпті салдары жүрек ырғағының бұзылуы, соның ішінде кенеттен болатын аритмиядан өлім синдромы болуы мүмкін. Кейіннен Скиавоға тамақтандыруды мұрын-асқазан түтігінен тері арқылы эндоскопиялық гастростомия (ПЭГ) түтігіне ауыстырды. Флорида штатының Санкт-Петербург қаласындағы невролог Гарсия Десуза, бұрын Скиавоны емдеген маман, оның алғашқы жатқан кездегі күтімін қабылдады. Ол және Скиаво отбасының дәрігері, интернист Виктор Гамбоне жүрек тоқтағаннан кейін шамамен бір жыл ішінде оның тұрақты вегетативтік күйде екеніне дербес диагноз қойды. Шиндлерлер Майклға бірнеше айға пәтерінде тегін тұруға рұқсат берді. Терри айыз тоқтағандықтан дәрігерге келді, бірақ дәрігер оның анамнезін ескермеді, бұл тамақтану тәртібін бұзушылықты көрсетуі мүмкін еді. Сот барысында Терридің досы Скиавоның булимиямен ауыратынын айтты. 1992 жылдың қарашасында Майкл істі жеңіп, алқабилер оған 6,8 миллион доллар төлеуге келісті, бірақ Терридің жағдайына ішінара кінәлі деп табылғандықтан сома 2 миллион долларға дейін төмендетілді. Пирс жақсару мүмкіндігі жоқ екенін, бірақ Майкл Скиавоның шешімдеріне Терри Скиавоның мүлкін мұраға алу перспективасының әсер етуі мүмкін екенін анықтады, егер ол оған үйленген күйінде болса. Тірі өсиеттің болмауы және Майклдың сенімділігіне қатысты күмәндер туғандықтан Пирс оның тамақтандыру түтігін алып тастау туралы өтінішін қабылдамауды ұсынды. Пирс Шиндлерлерге де мүдделердің қақтығысы қатысты екенін хабарлады, себебі Майкл Терриден ажырасып кетсе, олар Терри Скиавоның өлімінен кейін қалған мүлкін мұраға алған болар еді. Сотта оның денсаулығы мен өмір соңына қатысты тілектері туралы 18 куәгердің куәліктері қарастырылды. Майкл Скиаво әйелінің жазылу мүмкіндігі жоқ машинада ұзақ уақыт сақталуын қаламағанын мәлімдеді. "Абстракт апелляциялық сот шешіміне" сәйкес, оның ата-анасы "Терридің шын ниетті католик екенін және тамақтанудан және су ішуден бас тарту арқылы шіркеудің евтаназияға қатысты ұстанымдарын бұзғысы келмейтінін" айтты. 2000 жылдың ақпанында судья Грир Терри Скиавоға жасанды тіршілік етуін тоқтатуға рұқсат беру туралы өтінішті мақұлдады. Осы шешімде сот Терри Скиавоның тұрақты вегетативтік күйде екенін және ол тамақтандыру түтігін алып тастауға қатысты сенімді ауызша мәлімдеме жасағанын анықтады. Бұл шешім Флориданың екінші апелляциялық соты (2-ші DCA) тарапынан бекітілді және соттың кейінгі шешімдерінде Schiavo I деп аталды.

Ауызша тамақтандыру және екінші қорғаншылыққа қарсы іс-қимыл

2000 жылдың наурыз айында Шиндлерлер Терриге көмекпен тамақтандыруға рұқсат беру туралы өтініш берді, бұл Флорида заңы бойынша өмірді ұзартатын процедура саналмайды. Клиникалық жазбалар Терри Шиавоның жұту сынақтарына жауап бермегенін және оған тамақтандыру түтігі қажет екенін көрсеткендіктен, медициналық сарапшы өлімнен кейінгі есебінде бұл мәліметті нақтырақ растады, Шиавоның жұта алмайтынын айтты. 2000 жылы Шиндлерлер Майкл Шиавоның қорғаншылығына қайтадан қарсы шықты. Шиндлерлер Майкл Шиавоның Терри Шиавоны Флорида штатындағы Пинеллас Парктегі хосписке ауыстыру арқылы қорғаншылық есебіндегі қаржыны ысырап етіп жатқанын мәлімдеді, себебі ол хосписке арналған Medicare ережелері бойынша «терминалды» емес екені анық болғаннан кейін оны сол жерге жіберген. Осы кезде Майкл Шиаво әлі де заңды түрде Терри Шиавоға үйленген болатын, бірақ Джоди Сентонзебен қарым-қатынаста болып, олардан бірінші баласы дүниеге келді. Ол әйелінен ажыраспау және қорғаншылықтан бас тартпау себебін оның соңғы қалауын (PVS-де тірі қалдырылмауын) орындау қажеттігімен түсіндірді. Сот қорғаншыны алмастыру туралы өтінішті қабылдамады, себебі дәлелдер жеткіліксіз деп танылды және кейбір жағдайларда маңызды емес болды. Түтікті алып тастау күні 2001 жылдың 24 сәуіріне белгіленді.

Шьяво ІІ

2001 жылдың сәуірінде Шиндлерлер Терри Шиавоның өнегесіне қатысты жаңа дәлелдер келтіре отырып, сот шешімін қайта қарау туралы өтініш берді. Сот судьясы Грир Флорида азаматтық процессуалдық ережелерінің 1.540(b)(5) тармағына сәйкес бұл өтінішті мерзімі өткен деп таныды. Екінші апелляциялық округтік сот Грирдің шешімін қолдады, бірақ Шиндлерлерге жаңа өтініш беру мүмкіндігін беру үшін мәселені қайта қарауға жіберді. 2001 жылдың 24 сәуірінде Терридің тамақтандыру түтігі алғаш рет алынып тасталды. Шиндлерлер Михаэль Шиавоға қарсы жалған куәлік бергені үшін азаматтық сотқа шағым түсірді, ол басқа сотқа жіберілді. Сот судьясы Фрэнк Кесада бұл мәселе шешілгенге дейін тамақтандыру түтігін алып тастауға тыйым салды. 2001 жылдың 26 сәуірінде тамақтандыру түтігі қайта орнатылды. Михаэль Шиавоның шағымы бойынша Екінші апелляциялық округтік сот судья Кесаданың бұйрығын күштен шығарды. Осы уақытта Михаэль Шиаво қамқорлық сотының шешімін орындауға (тамақтандыру түтігін алып тастауға) өтініш берді. Екінші апелляциялық округтік сот бұл өтінішті қабылдамады. Флориданың Екінші апелляциялық округтік сотының бір шешімінде жарияланған бұл үш шешім, соттың кейінгі шешімдерінде Schiavo II деп аталды.

III және IV шиаво: ПВС диагнозының қиындығы

2001 жылдың 10 тамызында Флориданың екінші округтік апелляциялық сотының қарауында судья Грир Шиндлерлердің жаңа медициналық ем Терри Шиавоның жеткілікті танымдық қабілетін қалпына келтіріп, өмірді ұзарту шараларын жалғастыру туралы өзі шешім қабылдауына мүмкіндік беретіні туралы өтінішін тыңдады. Сот Шиндлерлердің қорғаншыны (Майкл Шиавоны) алмастыру және судья Грирдің өзін-өзі шеттету туралы талаптарын да қарады. Судья Грир бұл талаптарды қабылдамады, ал Шиндлерлер екінші округтік апелляциялық сотқа шағымдануға мәлімдеді. 2001 жылдың 17 қазанында Апелляциялық сот талаптарды қабылдамау туралы шешімді күшінде қалдырды. Апелляциялық сот олардың пікірі бірінші сатыдағы сотты жаңылыстырғанын мойындады және Терри Шиавоның қалауын қайта қарау мәселесін бірінші сатыдағы сотқа қайтарды, сондай-ақ дәлелді сот отырысын өткізуді талап етті. Отырыста бес невролог куәгер ретінде шақырылуға тиіс болды. Шиндлерлерге дәлелді сот отырысында қорытындыларын ұсыну үшін екі дәрігерді таңдауға рұқсат берілді, ал Шиаво екі қарсы сарапшыны ұсына алды. Соңында сот Терри Шиавоның жағдайын тексеру үшін тәуелсіз дәрігерді тағайындады. Флориданың екінші округтік апелляциялық сотының бір бұйрығында жарияланған бұл шешімдер соттың кейінгі шешімдерінде Schiavo III деп аталды. 2002 жылдың қазан айында екінші округтік апелляциялық соттың қарауында судья Грирдің сотында Терри Шиавоның жаңа терапиялық емдерінің танымдық функциясын қалпына келтіруге көмектесе алатынын анықтау үшін дәлелді сот отырысы өтті. Сынаққа дайындық барысында жаңа компьютерлік томография (КТ) салдырылды, ол ауыр ми атрофиясын көрсетті. ЭЭГ мидың өлшенетін қызметін көрсетпеді. Таңдалған бес дәрігер: радиолог Уильям Максфилд және төрт невролог: Уильям Хаммесфайр, Рональд Кранфорд, Мелвин Грир және Питер Бамбакидис. Бес дәрігер Терри Шиавоның медициналық жазбаларын, ми скандарын, бейнежазбаларды және Терридің өзін тексерді. Кранфорд, Грир және Бамбакидис Терри Шиавоның тұрақты вегетативтік күйде (ТВК) екенін растады. Максфилд және Хаммесфайр оның санасы шектеулі екенін айтты. Соттың бұйрығы бойынша медициналық сараптама барысында Терри Шиавоның алты сағаттық бейнежазбасы түсіріліп, Пинеллас округінің сотына тапсырылды. Бейнежазбада Терри Шиаво анасымен және невролог Уильям Хаммесфайрмен бірге бейнеленген. Судья Грир бүкіл бейнежазбаны қарап, Терридің "анасына үнемі жауап бермейтінін" жазды. Осы алты сағаттық бейнежазбадан Шиндлерлер мен олардың жақтастары өздерінің позициясын қолдау үшін жалпы ұзақтығы алты минуттан кем болатын алты бейнеклип жасады және оларды қоғамдық сайттарда жариялады. Судья Грир Терри Шиавоның ТВК-да екенін және жағдайының айтарлықтай жақсаруының үміті жоқ екенін айтты. Соттың қаулысы Хаммесфайрдің куәлігіне сынды көзбен қарады, ол сойғышты кеңейту терапиясын қолдану арқылы ұқсас жағдайларда оң нәтижелерге қол жеткізгенін мәлімдеді, бірақ оның сәттілігі медициналық әдебиеттерде расталмаған. Бұл шешімді Флориданың екінші округтік апелляциялық соты бекітті, ол "бұл сот деректе бар барлық дәлелдерді мұқият зерттеді" және "біз бейнежазбаларды толығымен мұқият қарадық" деді. Сот "егер бізді қамқоршылық сотының шешімін қайта қарауға шақырылса, оны күшінде қалдырар едік" деп қорытындылады. Екінші округтік апелляциялық соттың бұл шешімі кейінгі шешімдерде Schiavo IV деп аталды. 2003 жылдың басында Шиндлерлер қызын тірі ұстау үшін лоббилік жұмыстарды күшейтіп, жариялылықты арттыруды бастады. 2003 жылдың 11 қыркүйегінде Шиндлерлер отбасы "сегіз апталық терапия" үшін тамақтандыру түтігін алып тастауды тоқтату туралы сотқа өтініш берді. Өтінішке Шиндлер отбасының төрт мүшесінен және доктор Александр Т. Гимоннан алынған антты куәліктер қоса берілді. Сот отырысында Шиндлерлердің адвокаты үш логопед пен екі медбикенің қосымша антты куәліктерін оқыды. Атап айтқанда, медбике Карла Сауэр Айер Терри Шиавоны ауызбен тамақтандыруға болатынын, бірақ Майкл мұндай әрекеттерді "терапия" деп сипаттап, оны тоқтатуға бұйырғанын мәлімдеді. Айер өзінің антты куәлігінде 1996 жылы алғашқы оқытылуының тек "Майкл Шиавоның айтқанын жасаңыз, әйтпесе жұмыстан шығарыласыз" деген нұсқаудан тұратынын және Шиндлер отбасымен байланысуға тыйым салынғанын, бірақ ол "оларға қалай болғанда да хабарласып тұрғанын" мәлімдеді. Грин бұл мәлімдемелерді "кем дегенде сенуге қиын" деп бағалап, "Айер Палм Гарден оф Ларго қалпына келтіру ортасының қызметкерлері, қорғаншы, қорғаншының көмекшісі, медициналық қызметкерлер, полиция және тіпті Мистер және Миссис Шиндлерлерді қамтитын 15 айлық жасырын операция туралы мәлімдейді. Мистер және Миссис Шиндлерлердің 1996 жылы Айердің антты куәлігінде айтқандай, олармен байланысқа түскенін еске алғанда, қаңтардағы 2000 жылғы дәлелді сот отырысына Айерді шақырмағанына сену мүмкін емес" деп жазды.

Терридің заңы және басқа да мемлекеттік кешіктірулер

2003 жылдың 15 қазанында Шиавоның тамақтандыру түтігі алынып тасталды. Шиндлерлердің соңғы шағымдары қанағаттандырылмағаннан кейін, бір апта ішінде штаттық өкіл Фрэнк Аткиссон мен Флорида заң шығарушы органы төтенше сессияда «Терридің заңы» қабылдады, бұл губернатор Джеб Бушқа іске араласуға өкілеттік берді. Губернатор Буш дереу тамақтандыру түтігін қайта орнатуға бұйырды. Губернатор Буш Флорида құқық қорғау департаментін (FDLE) Шиавоны хоспистен алып кетуге жіберді. Ол Клируотердегі Мортон Плант оңалту ауруханасына жеткізіліп, тамақтандыру түтігі хирургиялық жолмен қайта орнатылды. Кейін ол хосписке қайтарылды. Заңнаманың бір бөлігі Шиавоның «ең жақсы тілектерін және мүдделерін анықтап, оларды губернатор Бушқа жеткізу» үшін Джей Вольфсонды (GAL) қорғаушы ретінде тағайындауды талап етті. Вольфсонның есебі Майклдың оның заңды қамқоршысы ретіндегі рөлін өзгертпеді және оған заң жүзінде кедергі келтірмеді. 2004 жылдың 17 наурызында Бэрд Шиндлерлердің екінші рет іске араласу құқығын жоққа шығарды. Шиндлерлер, АҚШ Заң және Әділет орталығының (ACLJ) өкілдігімен, «Терридің заңы» ісіне қатысу құқығын талап етті, ал сот ауызша жарыссөзді 14 маусымға белгіледі. Шиндлерлердің тағы бір адвокаты Пэт Андерсон Майкл Шиавоның оның қамқоршысы болу құқығын даулап, 2004 жылдың 16 маусымында quo warranto ордерін алу туралы өтініш берді. 2004 жылдың 5 мамырында Бэрд «Терридің заңы» конституцияға қайшы деп танып, күшін жойды. Буш бұл шешімге Екінші апелляциялық округтік сотқа шағымданып, бірақ 2004 жылдың 12 мамырында сот «Соңғы үкімді шығару үшін істен бас тарту туралы бұйрық және бұл іс-әрекеттің неліктен Жоғарғы Сотқа дереу қаралуды талап ететінін көрсету туралы бұйрық» шығарды. Екінші апелляциялық округтік сот «өткізу» юрисдикциясын пайдаланып, істі тікелей Флорида Жоғарғы Сотына жіберді. Флорида Жоғарғы Соты бұл заңды конституцияға қайшы деп танып, жоққа шығарды.

2005 жылдың басындағы ұсыныстар

2005 жылдың 23 ақпанында Шиндлерлер медициналық сараптама нәтижелерін күтіп, сот шешімінен бас тарту туралы өтініш берді. Шиндлерлер Скиавоны функционалдық ядролық-магниттік резонанс (fMRI) арқылы тексеруді және оған VitalStim деп аталатын жұтыну терапиясын жасауды қалады. Өтінішке бірнеше мамандық бойынша дәрігерлердің, тіл патологтарының және терапевтердің, сондай-ақ бірнеше нейропсихологтардың берген тридцать үш жазба қоса тіркелді, олардың барлығы жаңа сынақтар жүргізуге шақырып отырды. Шиндлер отбасының адвокаты Патриция Филдс Андерсон әлі де үміттеніп, "Терри бұрынғы қорытындыларға қарамастан, ауыз арқылы тамақтана алады" деді. Судья Грир өтінішті ресми түрде қабылдамады және "палатадан тамақ пен суды алып тастауды" бұйырды, сондай-ақ тамақтандыру түтігін алып тастау күні мен уақытын "2005 жылдың 18 наурызы, жұма күні, сағат 13:00" деп белгіледі. 2005 жылдың 28 ақпанында Шиндлерлер "Скиавоны табиғи жолмен тамақ пен сумен қамтамасыз етуге" рұқсат сұрап өтініш берді. Бұл екінші өтініште Скиавоны ауыз арқылы "тамақтандыруға тырысуға" рұқсат сұралды. 8 наурызда судья Грир екінші өтінішті қабылдамады, себебі "екінші өтініш медициналық сараптама туралы бұрынғы өтініштің бір бөлігі болып табылады. Екі өтініште де бірдей мәлімдемелер қолданылып, бұл өтініш бұрынғы өтінішке қатысты баламалы өтініш сияқты көрінеді. Екеуі де тәжірибелік процедура сұрап отыр". Келесі күні Грир бірінші өтінішті де қабылдамады, өйткені Майклдың дәрігері fMRI академиялық ортада жүргізілуі тиіс тәжірибелік процедура екенін ескертті, себебі Скиаво бұрын жұтыну сынақтарынан өтіп, сәтсіз аяқтаған, ал VitalStim тек PVS синдромы жоқ пациенттерге ғана жасалған. Грир "ұсынылған дәрігерлердің көпшілігі Скиавоның жағдайы туралы ақпаратты жаңалықтардан немесе көрген бейнежазбалардан алған. Көптегендері 2002 жылғы сот процесінде жүргізілген медициналық тексерулер туралы хабардар емес сияқты". Грир конгресс адвокаттарына: "(конгресс) комитетінің араласуының ешқандай нақты себебі жоқ" деді. Сондай-ақ ол Конгресс тарапынан соңғы сәтте жасалған әрекеттердің жылдар бойы қабылданған сот шешімдерін күштен шығармайтынын айтты.

Пальма жексенбісі келісім

Президент Джордж Буш және Конгресс республикашылары Грирдің жағымсыз шешімін шығарылғанға дейін болжаған және Құрама Штаттар Конгресінің өкілеттігін пайдаланып, заңдық процесті күштен жоюдың балама жолын табу үшін күнделікті жұмыс істеді. 2005 жылдың 20 наурызында Сенат бірауыздан өз нұсқасын қабылдады; дауыс беру дауыспен жүргізілгендіктен, қолдағандар мен қарсы дауыс бергендердің ресми саны тіркелмеді. Сенат мақұлдағаннан кейін көп ұзамай Өкілдер палатасы S.686 заң жобасының, «Палм жексенбілік келісімі» деп аталған, бірдей нұсқасын қабылдады және Шиаво ісінің қарауына федералды соттарды тағайындады. Заң жобасы 2005 жылдың 21 наурызында сағат 12:41 (UTC−5) Өкілдер палатасында қабылданды. Буш Техастағы демалысынан Вашингтонға ұшып келіп, заңға таңғы сағат 1:11-де қол қойды.

Заң жобасын республикалық сенаторлар Рик Санторум мен Мел Мартинес ұсынғанмен, демократ сенатор Том Харкин де Шиаво ісінде мүгедектердің құқықтарына қатысты алаңдаушылықтарына байланысты оны қолдады. Харкин жылдар бойы мүгедектердің құқықтарын қорғаушы топтармен жұмыс істеді және 1990 жылғы «Мүгедектерге қатысты заңның» тең авторы болды. Нельсон 2006 жылы қайта сайланды. Республикашыл көпшілік көшбасшысы және дәрігер Билл Фрист оның тамақтандыру түтігін алып тастауға қарсы болды және Сенатта сөйлеген сөзінде Шиавоның дәрігерлерінің Шиавоның тұрақты вегетативтік күйде (ПВС) екендігі туралы диагнозын күмәндандырды: «Мен өткен түнде кеңсемде бір сағаттай қарап отырған бейнежазбаларды қарап, оған күмән келтіремін». Оның қайтысынан кейін жасалған аутопсияда миының тұрақты және қайта орнатуға келмейтін зақымдары анықталды, бұл ПВС-ке сәйкес келеді. Фрист аутопсиядан кейін өзінің әрекеттерін қорғады.

Соңғы жергілікті ұсыныстар, өлім, өлтіру және жерлеу

2005 жылдың 24 наурызында судья Грир Флорида штатының Балалар және отбасылар департаментінің (DCF) араласу туралы өтінішін қабылдамады және департаментке "Терза Мари Шиавоны иеленуге немесе оны хоспистен алып кетуге" тыйым салатын бұйрыққа қол қойды. Сондай-ақ ол Флорида штатының барлық шерифтеріне бұл бұйрықты орындауды бұйырды. Бұл бұйрық келесі күні екінші апелляциялық сотқа шағымданылып, штат заңнамасы бойынша автоматты түрде күшімен тоқтатылды. Тоқтату күшінде болған кезде Флориданың құқық қорғау органдары Терри Шиавоны ұстап, тамақтандыру түтігін қайта орнату үшін жергілікті ауруханаға жеткізуге дайындалды. Грирге тоқтату туралы хабарланған соң, ол оны күштен шығарды және барлық тараптар күшін тоқтатты. Губернатор Буш саяси оңшылдардың қатты қысымына қарамастан сот бұйрығына бағынуға шешім қабылдады. Егер Буш (немесе Флорида заң шығарушы органы) Грирдің бұйрығын елемегенде, оны хоспистен алып кетуге тырысқанда, Пинеллас Парк полиция бөлімі мен FDLE агенттері арасында қақтығыс тууы мүмкін еді. Бір шенеунік әзілдеп, жергілікті полиция "Бізде Ұлттық гвардияны тоқтатуға жеткілікті офицерлер бар ма?" деп талқылағанын айтты. Терри Шиаво 2005 жылдың 31 наурызында Пинеллас Парк хосписінде қайтыс болды.

Өлу құқығы

Шиаво ісі Карен Энн Квинлан және Нэнси Крузан сияқты өлім құқығына қатысты екі маңызды іспен салыстырылды. 1975 жылы Куинлан тұрақты вегетативтік күйге түсті, ал оның отбасы 1976 жылы Нью-Джерси Жоғарғы Сотының жеке өмірге құқығы негізінде шешім шығарғаннан кейін оны тыныс алу аппаратынан алуға рұқсат алды. 1985 жылы пневмониядан қайтыс болды. Крузанға 1983 жылы ПВС диагнозы қойылды және оның сот ісі Жоғарғы Сотқа жетті, ол мұндай жағдайларда өлуге деген тілегінің "нақты және сенімді дәлелдемесі" қажет деп шешті. Крузанның отбасы бұл туралы жеткілікті дәлелдерге ие болмады, бірақ кейіннен көбірек дәлелдерді ұсынды. 1990 жылы өмірін сақтау аппаратурасынан шығарылғаннан кейін қайтыс болды. "Терри Шиаво ісі" дегеніміз шын мәнінде бірнеше істі білдіреді. Бұл Куинлан және Крузан істерінен өлмеу құқығы мәселесі бойынша жаңа құқықтық негізді ашудың орнына, қалыптасқан заңды қамтиды. 2006 жылы профессор Лоис Шепард, PhD JD, Шиаво ісі маңызды шешімді білдіре ме, жоқ па, "белгісіз" екенін айтады. Терри Шиаво ісі отбасының мүшелері мен оның заңды қорғаншысы арасында оның қалауы туралы дау тудырды, өйткені құжатты түрде қалауы жоқ. Медициналық этика маманы Мэтью Стоунсифердің айтуынша, "Терри Шиавоға қатысты қабылданған шешімдерге қарсы тұру қозғалысы, негізінен, Карен Энн Куинлан мен Нэнси Крузанның істері арқылы, 20 ғасырдың соңғы ширегінде қалыптасқан өмірдің соңы туралы заңның тұрақсыздығына қауіп төндірді". Бұл жағдайда адвокат Джордж Фелос, Браунингтің туысының атынан, Флориданың Жоғарғы соты алдында Браунингтің тамақтандыру түтігін алып тастау керектігін ойластырды. Қарт Браунинг өсиетінде "асқазан түтігімен немесе ішектен" тамақ пен суды алуды қоса алғанда, ешқандай жасанды тәсілмен өмір сүруді қаламайтынын білдірді. Сол кезде адамдарды тыныс алу аппараттарынан шығару әдеттегі нәрсе еді, бірақ Флоридадағы заң оларды тамақтандыру түтіктерінен шығару туралы нақты айтпады. Флориданың Жоғарғы соты маңызды шешім шығарып, Браунингтің "медициналық емді таңдауға немесе одан бас тартуға конституциялық құқығы бар екенін және бұл құқық адамның денсаулығына қатысты барлық шешімдерге қатысты екенін" айтты. Олар сондай-ақ Шиаво ісін үшінші тараптар келісім бере алмайтын науқастардан өмірді қолдауды алып тастауды шешкен жағдайларда федералдық тексеруді қолдауға пайдаланды. Олар тұрақты вегетативтік күй жиі дұрыс диагноз қойылмайтынын және өмірді қолдауды пациенттен алып тастау себептерін мұқият тексеру керектігін, өйткені тіпті отбасы мүшелерінің орнына пайда болуы мүмкін мүдделер қақтығысы болуы мүмкін деп дәлелдеді. Пальма жексенбісі келісімінің негізінде олар талап еткен федералды тексеруге рұқсат берілді, бірақ ол тек Шиаво ісімен шектелді. Бұл туралы бұқаралық ақпарат құралдарында кеңінен жарияланып, екі жақ та қоғамдық пікірге жүгінді. 2000 жылы Шиндлерлер қолдау табу үшін Терри Шиндлер Шиаво қорын құрды. 2005 жылы Скиавоның тамақтандыру түтігі алынып тасталған апталарда белсенділер оның хосписі алдында тәулік бойы күзет жүргізді. Бұл наразылықтар қатты, бірақ зорлық-зомбылықсыз деп сипатталды. Ондаған адам тұтқындалды, олардың көбісі полиция желісін Скиавоға сумен кесіп өткені үшін. 2005 жылы Шиавоның тамақтандыру түтігі соңғы рет алынып тасталғаннан кейін жүргізілген екі сауалнама америкалықтардың басым көпшілігі Майкл Шиавоның өз әйелі үшін шешім қабылдау билігі болуы керек деп сенгенін және АҚШ Конгрессі бұл іске араласу арқылы өз шегінен шыққанын көрсетті.

Шиаво қайтыс болғаннан кейінгі оқиғалар

2005 жылдың наурыз айында Терри Шиаво қайтыс болғаннан бері оның отбасы мен Майкл Шиаво бірнеше рет қақтығысты. Екі тарап та осы іспен байланысты өздерінің мүдделерін ілгерілету үшін жұмыс істеді. 2005 жылдың сәуірінде отбасылар Шиавоның жерлеуі туралы келіспеді. Шиндлерлер оның денесін Флоридада жерлеуді қаласа, Майкл Шиаво сол кезде оның денесін өртеп, күлін туған штаты Пенсильванияда жерлейтінін айтты. Алайда, 2005 жылдың маусымында Шиавоның күлі Флоридада жерленді. Мазар тасына "Мен уәдемді орындадым" деген сөздер жазылды, бұл оның жасанды түрде тірі қалдыруды қаламағаны туралы айтқан сөзіне орай жасалған еді. Бұл мәлімдеме Шиндлерлерді ашуландырды. 2005 жылдың желтоқсанында Майкл Шиаво TerriPAC саяси әрекет комитетін құрды. Ол өлімге құқығы бар кандидаттарды қолдау және Шиаво ісіне үкіметтің араласуына дауыс берген кандидаттарға қарсы тұру үшін ақша жинау мақсатымен құрылды. 2007 жылы TerriPAC толық және уақтылы есептер тапсырмағаны үшін Федералдық сайлау комиссиясына 1350 доллар айып төледі. Шиаво сол жылы комитетті жапты. Шиндлерлер Терри Шиндлер Шиаво қорының жұмысын жалғастырды, жаңа мақсаты – Терридің жағдайына ұқсас жағдайдағы адамдарға көмектесу болды. 2010 жылдың сәуірінде Майкл Шиаво Шиндлерлердің Терридің атын дұрыс пайдаланбағанын, өйткені ол оған құқықтарды иеленгенін және отбасы қорды ақша табу үшін пайдаланғанын айыптады. Флоридадағы телеарна қордың салықтық жазбаларын қарап, 2008 жылы Терридің әкесі Роберт Шиндлер аға, оның әпкесі Сюзанна Витадамо және оның ағасы Роберт Шиндлер кішіге жалақы ретінде жинаған 91 568 доллардың 64% төленгенін анықтады. Олардың адвокаты қор өз жұмысын тиімді атқаратынын және жалақының жоғары үлесі қор жинаған ақшаның аздығына байланысты екенін мәлімдеді. Ол Шиндлерлердің Терридің атын пайдалануға құқығы бар екенін де айтты, өйткені ол қоғамдық тұлға. Шиаво қайтыс болғанға дейін қорға уақтылы құжаттарды тапсырмағаны үшін 1000 доллар айып салынды. 2006 жылы Майкл Шиаво мен Шиндлерлер екеуі де оқиғаның өздерінің көзқарасынан баяндалған кітаптарын шығарды. Шиавоның кітабы "Терри: Шындық" деп аталып, ал Шиндлерлердің кітабы "Маңызды өмір: Терри Шиавоның мұрасы – бәрімізге сабақ" деп аталды. Ұзаққа созылған, эмоцияға толы сот дауына қарамастан, бұл іс жаңа заңдық негіздерді ашпады: пациенттің қабілетсіздігі жағдайында шешімдер қабылдауда жұбайы бірінші туыс болып саналады деген заң күшінде қалады. Алайда, қазір бірінші туыстардың шешімдері, тіпті өмір мен өлім мәселесінде де, уақтылы орындалуы керек екені көбінесе мойындалады. Бұл іс алдын ала медициналық директиваның маңыздылығы туралы халықтың назарын аударды. Шиавоның өлімінің он жылдығына орай бірнеше жаңалықтар бұл іске қатысты сараптамалар жасады, кейбіреулері осы іс қалай осы деңгейде танымал болғанын түсіндіруге тырысты.

Шиаво ескертпесі

2005 жылдың наурызында Терри Шиаво ісі кезінде даулы мәселе бойынша тезистерді Флорида штатының республикалық сенаторы Мел Мартинестің заң кеңесшісі Брайан Дарлинг жазды. Меморандумда Шиаво ісі партияның негізгі қолдаушыларына тартымды болатын "үлкен саяси мәселе" екені айтылды және ол Флоридадан сенатор Билл Нельсонға қарсы пайдаланылуы мүмкін еді, себебі ол 2006 жылы қайта сайлануға түсіп, Пальма жексенбісі келісімі деп аталған заң жобасын бірлесіп қолдаудан бас тартқан болатын. Мартинес, ол Айова сенаторы Том Харкинге, Пальма жексенбісі келісімі заңнамасын қолдаған демократқа, меморандумды оқымастан жібергенін мәлімдеді, бұл заңнама Терри Шиаво ісін федералдық соттар қарауына мүмкіндік берді. Меморандумның көзі ABC News және The Washington Post есімдері аталмай қалды. The Washington Post газеті бұл меморандумның республикалық көзден шыққанын немесе республикалықтар тарапынан таратылғанын нақтыламады, бірақ 2005 жылдың 19 наурызындағы сымды хабарлама арқылы жарияланған Майк Аллен мен Мануэль Ройг Францияның материалдарында осы мәлімдемелерді жасады. 2005 жылдың 20 наурызында баспаға шығар алдында авторлық туралы талап алынып тасталды. 2005 жылдың 6 сәуірінде Дарлинг меморандумды өзі жазғанын мойындады және сенатор Мартинестің заң кеңесшісі лауазымынан кетті.