Кіріспе

Американдық дипломат (1870–1959)

Уильям Кэмерон Форбс (21 мамыр 1870 – 24 желтоқсан 1959) – американдық инвестициялық банкир және дипломат. Ол 1909 жылдан 1913 жылға дейін Филиппиннің генерал-губернаторы, ал 1930 жылдан 1932 жылға дейін Жапониядағы АҚШ-тың елшісі қызметін атқарды. Ол Қытайда сауда жасап байлық жинаған Бостондық брахман әулетінің мүшесі, Белл телефон компаниясының президенті Уильям Хатауэй Форбс пен Ральф Уолдо Эмерсонның қызы Эдит Эмерсонның ұлы болды. Ол Сара Хатауэй мен Джон Мюррей Форбстың, сондай-ақ Лидиан Джексон мен Ральф Уолдо Эмерсонның немересі еді. Милтон академиясында және Бостонның Хопкинсон мектебінде оқығаннан кейін, 1892 жылы Гарвард университетін бітірді. Одан кейін бизнеспен айналысып, ақырында J. M. Forbes and Company фирмасының серігі атанды.

Филиппин

Президент Уильям Говард Тафттың басшылығы кезінде Форбс 1909 жылдан 1913 жылға дейін Филиппиннің генерал-губернаторы болды. Бұрын, президент Теодор Рузвельттың басқаруында, ол 1904 жылдан 1908 жылға дейін Америкалық отарлық Филиппин аралдық үкіметінде сауда және полиция комиссары болды; сондай-ақ 1908 жылдан 1909 жылға дейін вице-губернатор қызметін атқарды. Форбс Дэниел Бернхам жобалаған Багиодағы жазғы астананың жақтаушысы болды және жоспарға елдік клуб пен гольф алаңын қосты. Жазғы астана жергілікті филиппиндіктердің наразылығын тудырды, себебі ол үкіметті халықтан алшақтатты және қаржысы соғыстан кейінгі қалпына келтіруге арналған қаражат есебінен төленді. Форбс филиппиндіктерді табиғаты бойынша бағынышты және өздерін-өздері басқаруға дайын емес деп есептеді. Ол олармен мүмкіндігінше аз қарым-қатынас жасады. 1909 жылғы күнделік жазбасында ол Игороттық баламен гольф ойнағандағы оқиғаны еске алды. Форбс былай деп жазды: "Өзімнен: 'Мен қазір нешемін?' деп сұрадым, ал бала: 'Бес ойнап жатырмыз' деді. Мен ағаш сөйлеп тұрғандай таңқалдым". Бастапқы 161 клуб мүшесінің бар болғаны 6-сы филиппиндік болды. Олардың бірі – Филиппиннің болашақ президенті Мануэль Кесон. Форбс оны "тамаша жаттығудан өткен, есінен шығып кеткен аң аулау итіне" теңеді. Кесон болса, Форбс филиппиндіктерді "бұрынғы құл иелері өздерінің негр құлдарын жақсы көргендей" жақсы көретінін айтты. 1908 жылғы күнделік жазбасында Форбс өзі мен басқа заң шығарушылар Багиодағы жұмыстарын "бір сағаттың ішінде немесе одан да аз уақытта" аяқтап, қалған уақытын демалысқа арнағанын сипаттады. Полоға құмар Форбс 1919 жылы Пасай (Ризал) қаласында Манила Поло клубын құрды. Бұл Филиппиндегі алғашқы поло алаңы болды. Форбс бұл клубты өзі сияқты Филиппинде жұмыс істеуге жіберілген "белгілі бір дәрежедегі мырзалар" үшін поло мен демалыс орыны ретінде қарастырды. Ол екінші дүниежүзілік соғыс басталғанға дейін клубтың делегаты болып қызмет етті. Клуб ғимараты 1909 жылдың 27 қарашасында ашылды. Комиссия филиппиндіктердің АҚШ-тан тәуелсіздік алуға әзір емес екенін анықтады, бұл шешім Филиппинде кеңінен сынға түсті. Макатидегі Форбс Паркі оның құрметіне аталды, және бұл ауданда елдегі ең бай адамдардың кейбіреуі тұрады. Лаксон даңғылы (бұрынғы Губернатор Форбс көшесі) Сампалок, Манила қаласындағы кейбір адамдар әлі күнге дейін "Форбс" деп атайды.

Гаити

Форбс 1930 жылы президент Герберт Гувердің тапсыруымен Гаитидегі үнемі қайталанып тұратын ұсақ көтерілістердің себептерін зерттеу үшін комиссияны басқарды. Форбс Гуверге Гаитиді тұрақтандыру және АҚШ теңіз жаяу әскерін елден шығару жоспарын ұсынды. 1931 жылдың тамызындағы келісім әскерлерді шығару процесін бастады, ал ұқсас жоспар Гувердің Никарагуадан әскерін шығаруына әкелді. Франклин Рузвельт кейіннен бұл процесті "Жақсы көрші саясаты" деп атады.

Жапония

Форбс президент Гувер ұсынғандықтан АҚШ-тың Жапониядағы елшісі болып тағайындалды және бекітілді. Ол 1930 жылдан 1932 жылға дейін қызмет етті.

Джордж Сантаянамен достық

В. Камерон Форбс Джордж Сантаянаның өмір бойы досы болды, ол Форбстың Гарвардтағы соңғы үш студенттік жылында жас профессор болған. Форбс Сантаянаның "Соңғы пуритан" романындағы басты кейіпкер Оливер Арденнің прототипінің бірі болды. Сантаяна Кэмнің атасы Джон Мюррей Форбске тиесілі Кейп-Кодтың Базард шығанағындағы Наушон аралына және Массачусетс штатының Милтон қаласындағы отбасылық ескеріне жиі қонаққа келіп тұратын.

Кейінгі жылдар

Форбс 1932 жылы Бейтс колледжінен құқық ғылымдарының докторы (LL. D.) дәрежесін алды. Ол Вашингтонның Карнеги институтының қамқорлар кеңесінің мүшесі және Массачусетс технология институты корпорациясының өмірлік мүшесі болды. 1941 жылдан бастап ол Циклдерді зерттеу қорының алғашқы тұрақты комитетінде жұмыс істеді. 1959 жылы отбасылық өмірін құрмай қайтыс болды. Оның маусымдық үйі – Бёрдвуд, 1930 жылдары Оңтүстік Джорджияда оған арнап салынған сарай, Ұлттық тарихи орындар тізіліміне енгізілген.

Негізгі дереккөздер

Форбс, Уильям Кэмерон. Гаити Республикасындағы жағдайды зерттеу және қайта қарау жөніндегі президенттік комиссияның есебі: 1930 жылғы 26 наурыз (АҚШ үкіметтік баспа кеңсесі, 1930 жыл) онлайн. Форбс, У. Кэмерон. "Американың Қиыр Шығыстағы саясаты". Америка өнер және ғылым академиясының мәліметтері. 73#2 (1939) онлайн. Форбс, У. Кэмерон. "Филиппин Құрама Штаттардың басқаруында". Америка саяси және әлеуметтік ғылымдар академиясының жылнамалары 168.1 (1933): 156–161.