Кіріспе

Ұлы Мария – Англияның Кембридж қаласының орталығындағы Кингз Парадедің солтүстік жағында орналасқан Англия шіркеуінің қауымдық және университет шіркеуі. Жергілікті тұрғындар оны Ұлы Сент-Мэри немесе жай ғана GSM деп атайды, осылайша оны "Кішкентай Сент-Мэриден" ажыратады. Бұл – Ірі шіркеулердің бірі. Англияның тарихи мұрасы оны І санаттағы ескерткіш деп таныған. Эли епархиясының қауымдық шіркеуі болумен қатар, ол Кембридж университетінің университет шіркеуі болып табылады. Сондықтан ол университеттің заңнамасында маңызды рөл атқарады. Мысалы, университет қызметкерлері Ұлы Сент-Мэриден 20 миль, ал студенттер үш мильден аспайтын қашықтықта тұруы керек. Шіркеуде "Университет уағыздары" өткізіледі және Университет ағзасы мен Университет сағаты орналасқан. Соңғысы Парламент үйлерінің сағат мұнарасы ("Биг Бен") кейіннен қолданған "Кембридж кварталдары" әуенімен дыңылдайды.

Тарих

Шіркеу туралы алғашқы жазба 1205 жылы король Джонның Томас де Чимелеиді пасторлыққа ұсынғаны туралы мәліметтерде кездеседі. Шіркеудің негірі 1010 жылға дейін салынған болуы мүмкін, бірақ 1290 жылдың 9 шілдесінде шіркеу өртеніп, кейін қайта салынды. Сол кезде бұл өртті қаланың еврей халқының тудырғаны деп есептеліп, оның салдарынан синагог жабылды. 1352 жылға дейін бұл шіркеу Әулие Мария Діңгезінің шіркеуі деп белгілі болды, бірақ сол жылдан бастап қазіргі атауымен танылды. Орта ғасырларда бұл орын Кембридж университетінің жиналыстары мен пікірталастары үшін ресми жиналу орны болды, бірақ 1730 жылы Университеттің Сенат үйі көшенің ар жағына салынғаннан кейін бұл тоқтатылды. Қазіргі ғимарат 1478 және 1519 жылдар аралығында салынды, ал мұнарасы 1608 жылы аяқталды. Құрылыс шығындарының көп бөлігін Ричард III және Генрих VII төледі. Шіркеу 1766 жылы Джеймс Эссекспен қалпына келтірілді. 1850-51 жылдары Джордж Гилберт Скотт жөндеу жұмыстарын жүргізді, содан кейін 1857 жылы Энтони Салвин одан әрі жұмыс істеді. Оңтүстік кіреберісі 1888 жылы қайта салынды. 20-шы ғасырда да қалпына келтіру жұмыстары жүргізілді.

Қоңыраулар

Бастапқыда қоңыраулар шіркеу ауласындағы ағаш құрылысқа ілінді. 1515 жылы қоңыраулар мұнараға көшіріліп, құрылыс бұзылды. 1722 жылы қоңыраулар жаңаларымен ауыстырылды, ал 1724 жылы оларды қоңырау салу жауапкершілігін ресмилеу үшін Кембридж жастары қоғамы құрылды. Бұл қоғам Ұлыбританиядағы ең көне қоңырау салу қоғамы және үздіксіз қоңырау салу тарихы бар әлемдегі кез келген шіркеудегі екінші ең көне қоғам болып саналады. 2009 жылы ескі қоңыраулар жиынтығы Тайлорс Эйр және Смит Лтд компаниясы құйған жаңа жиынтықпен ауыстырылды, бұл доктор Мартин С. Фолкс жасаған қайырымдылықтың арқасында мүмкін болды. D тонындағы 13 қоңыраудан тұратын жаңа жиынтық (соның ішінде G тонындағы 8 қоңыраудың жеңіл жиынтығын қамтамасыз ететін No. 6 қоңырау) 24cwt салмақты тенорға ие. Алғашқы қоңыраулардың бір бөлігі Кембридж әуенінің дыбысын сақтап қалу үшін сақталды.

Органдар

Ұлы Мария шіркеуі екі дербес құбырлы органға ие болуымен ерекшеленеді: тұрақты қауым үшін ғибадатханадағы "Парахиялық орган" және Батыс галереясындағы "Университет органы", ол университетке тиесілі және күтіледі, сондай-ақ университет қызметтерінде ойнатылады. Университет органы алғаш рет 1698 жылы сатып алынған, оны танымал орган жасаушы "Әке" Бернард Смит салған. 18-19 ғасырларда Уильям Хилл 1870 жылы маңызды (бірақ сақталған) қайта құру жүргізгенге дейін оған қосымшалар енгізілді. Орган 1963 жылы Хилл, Норман және Беард (сол кезде де керемет сақталған) тарапынан одан әрі жұмыс істеді және 1995 жылы Мандер Органс компаниясы толыққанды қалпына келтірді, ал 1996 жылғы 30 қаңтарда қайта ашылды. Бұл танымал тарихи аспап, Уильям Хиллдің еңбегіне арналған маңызды ескерткіш, сонымен қатар, бір аспапта Әке Смит құбырларының ең ірі жиынтығы болып табылады. Парахиялық орган 1991 жылы Кеннет Джонс және серіктестері жасаған. Ол Кембридждік Миллердің (бұрынғы Ұлы Сент-Мэри шіркеуінің органшысы) 1869 жылғы бұрынғы аспабының орнын басты.

Архитектурасы мен ерекшеліктері

Шіркеудің дизайны кеш перпендикуляр стилінде жасалған. Витраждар Хардманның туындылары және 1867-1869 жылдар аралығында қосылған. 2023 жылдан бері пастор.