Кіріспе
Канадалық салық кодекстері
Канадада салық салу құқығы федералды үкімет пен провинциялық және аумақтық заң шығарушы органдар арасында бөліседі.
Заңнама
1867 жылғы Конституция актісіне сәйкес, салық салу өкілеттігі Канада Парламентіне 91-баптың 3-тармағы бойынша берілген:
Провинциялық заң шығарушы органдар 92-баптың 2- және 9-тармақтары бойынша шектеулі өкілеттікке ие:
Өз кезегінде провинциялық заң шығарушы органдар муниципалдық кеңестерге мүлік салығы сияқты тікелей салықтың белгілі бір түрлерін жинауға өкілеттік берді. Салық салу өкілеттігі 53- және 54-баптармен (екеуі де 90-бап арқылы провинцияларға таратылды) және 125-баппен шектеледі, онда былай делінген:
Лицензиялық алымдар мен нормативтік төлемдер
Аллард Контракткерлер Лтд. қарсы Кокитлам (Аудан) ісінде былай деп шешілді:
Провинциялық заң шығарушы органдар провинциялық билік саласына жататын қолданыстағы нормативтік схемаға қосымша немесе байланысты болатын, жанама сипаттағы алымдарды алуға құқылы. Сондай-ақ, La Forest судьясының 92(9) тарауына (сонымен қатар провинциялық өкілеттіктерге мүлік, азаматтық құқықтар және жергілікті немесе жеке сипаттағы мәселелер кіреді) қатысты пікірі мақұлданды, ол рұқсат алу үшін алымдарды тікелей салық ретінде қарастырғанның өзінде алуға мүмкіндік береді.
Әкімшілік
Федералды салықтарды Канаданың Салық агенттігі (CRA) жинайды. Салық жинау туралы келісімдерге сәйкес, CRA провинцияларға:
Квебектен басқа барлық провинциялар үшін бірыңғай салық декларациясы жүйесі арқылы провинциялық жеке табыс салығын жинап, аударады. Квебек пен Альбертадан басқа барлық провинциялар үшін корпоративтік салықтарды жинап, аударады. Бірыңғай сату салығының федералды тауарлар мен қызметтер салығынан (GST) жоғары мөлшерін, оны енгізген провинциялар үшін жинап, аударады. Квебектің Revenu du Agence федералды үкімет атынан Квебектегі GST-ді жинап, Оттаваға жібереді.
Жеке табыс салығы
Федералды және провинциялық үкіметтер жеке тұлғаларға табыс салығын қадағалайды, және бұл салықтық түсімнің 45%-дан астамын құрайтын сол үкімет деңгейлері үшін ең маңызды табыс көздері болып табылады. Федералды үкімет табыс салығының көп бөлігін жинайды, ал провинциялар Квебек провинциясынан басқа, шамалы төмен пайызды жинайды. Канада бойынша табыс салығы прогрессивті болып келеді, яғни жоғары табысқа ие азаматтар төмен табысқа ие азаматтарға қарағанда жоғары пайыз төлейді. Егер табыс капиталдық табыс түрінде алынса, онда оның жартысы ғана салық салу мақсатында табыс ретінде есептеледі, ал қалған жартысына салық салынбайды. Әдетте, сот шешімдері мен заңдық зиян өтеулер салық салынатын емес, тіпті еңбек қатынасындағы шарт бұзылуы салдарынан туындаған зиян өтеулерге (төленбеген жалақыдан басқа) де салық салынбайды. Федералды және провинциялық табыс салығы мөлшерлемелері Канада кіріс агенттігінің веб-сайтында жарияланған. Жеке табыс салығын зейнеткерлікке жинақтауға көмектесу мақсатындағы Тіркелген зейнеткерлік жинақ жоспарына (RRSP) (оған өзара қорлар және басқа да қаржы құралдары кіруі мүмкін) кейінге шегеруге болады. Салықсыз жинақ шоттары адамдарға табыс салығын төлемей қаржы құралдарын ұстауға мүмкіндік береді.
Корпоративтік салықтар
Компаниялар мен корпорациялар пайда табысы мен капиталына корпоративтік салық төлейді. Бұл жалпы салық түсімдерінің салыстырмалы түрде аз бөлігін құрайды. Корпоративтік табысқа салық корпоративтік деңгейде жеке акционерлерге дивиденд ретінде үлестірілгенге дейін салынады. Дивиденд алған жеке тұлғаларға корпоративтік деңгейде төленген салықты ескеру үшін салық жеңілдігі (кредиті) беріледі. Алайда, бұл жеңілдік осы табыстың толыққанды екі рет салық салынуын болдырмайды, нәтижесінде дивидендтерден түсетін табысқа салынатын салық басқа түрдегі табыстарға қарағанда жоғары болады. (Егер табыс капиталдық табыс түрінде алынса, салық мақсатында оның жартысы ғана табыс ретінде есептеледі, ал қалған жартысы салықтан босатылады.) Корпорациялар капиталдық шығындарды капиталдық шығындарды өтеу ережелеріне сәйкес есептен шығара алады. Канаданың Жоғарғы Соты капиталдық шығындарды өтеуді кең мағынада түсіндірді, бұл өте қысқа мерзімге меншігінде болған мүліктерге және оны сатушыға қайта жалға берілген мүліктерге шығындарды есептеуге мүмкіндік берді. 2002 жылдан бастап бірнеше ірі компаниялар табыс салығын төлеуді азайту немесе жою мақсатында «табыс трасттарына» айналды, бұл 2005 жылға қарай Канадада траст секторының ең қарқынды өсіп келе жатқан секторына айналды. 2006 жылдың 31 қазанында конверсиялар көбінесе тоқтатылды, ол кезде Қаржы министрі Джим Флаэрти жаңа табыс трасттары корпорацияларға ұқсас салық жүйесіне бағыналатынын және бұл ережелер 2011 жылдан кейін қолданыстағы табыс трасттарына да қолданылатынын мәлімдеді. Капиталдық салық – корпорацияның салық салынатын капиталына салынатын салық. Салық салынатын капитал – Табыс салығы заңының 1.3-тарауында айқындалған сома, соған қоса жиынтық басқа да кірістер ескеріледі. 2006 жылдың 1 қаңтарында капиталдық салық федералдық деңгейде жойылды. Кейбір провинциялар корпоративтік капиталға салық салуды жалғастырды, бірақ 2012 жылдың 1 шілдесінен бастап провинциялар корпоративтік капиталға салық салудан бас тартты. Онтариода корпоративтік капиталдық салық барлық корпорациялар үшін 2010 жылдың 1 шілдесінде жойылды, бірақ ол өндіріс немесе табиғат ресурстарын өндірумен айналысатын Онтарио корпорациялары үшін 2007 жылдың 1 қаңтарынан бастап жойылған болатын. Британдық Колумбияда корпоративтік капиталдық салық 2010 жылдың 1 сәуірінен бастап жойылды. 1932 жылдан 1951 жылға дейін Канадалық компаниялар біріктірілген салық декларацияларын тапсыра алды, бірақ бұл бизнес шығындарын кейінге жылдыру ережелері енгізілген кезде жойылды. Мұндай консультацияларда келісімге қол жеткізілмегендіктен, 2013 жылғы бюджетте корпоративтік топтарға салық салудың ресми жүйесіне көшу қазіргі уақытта басымдыққа ие емес екені жарияланды.
Халықаралық салық салу
Канадалық резиденттер мен корпорациялар өздерінің бүкіл әлемдік табыстары бойынша табыс салығын төлейді. Канадалықтар, егер Канадамен келісімдері бар елдерден табыс алса, шетелдік салық кредиті арқылы қосарланған салық салудан принцип бойынша қорғалады, бұл салық төлеушілерге басқа елдерде төленген табыс салығын өздерінің Канададағы табыс салығынан шегеруге мүмкіндік береді. Қазіргі уақытта Канаданың резиденці емес азамат, Канададан тыс табыс салығынан босатылу үшін өзінің мәртебесін өзгерту туралы CRA-ға өтініш бере алады. Канадада салық салынатын табысы бар Канаданың резиденті емес тұлғалар (мысалы, жалға алу табысы және жылжымайтын мүлікті сатудан түскен табыс) осы сомалар бойынша Канада табыс салығын төлеуге міндетті. Резидент емес тұлғаларға төленген жалғақы сомасының 25% мөлшерінде ұсталып қалады, бұл сома төлеуші (яғни резидент емес тұлғаның Канададағы өкілі немесе егер өкіл болмаса, мүлікті жалға алған тұлға) резидент емес тұлғаға жалғақы төленген немесе оның шотына аударылған әрбір ретте Канада кірістер агенттігіне (CRA) аударылуға тиіс. Егер төлеуші резидент емес тұлғаға төлем жасаған айдан кейінгі 15-ші күніне дейін талап етілген салықты төлемесе, төленбеген сомалар бойынша айыппұлдар мен пайыздар салынады.
Қазіргі сатылған өнімге салынатын салық ставкалары
+ Қазіргі салық ставкалары облыс бойынша HST, GST, PST, Барлық салық Британдық Колумбия 5% 7% 12% Альберта 5% 5% Саскачеван 5% 6% 11% Манитоба 5% 7% 12% Онтарио 13% 13% Квебек 5% 9.975% 14.975% Нью-Брансуик 15% 15% Новая Шотландия 15% 15% Принц-Эдуард аралы 15% 15% Ньюфаундленд және Лабрадор 15% 15%
Капиталды пайдаға салынатын салық
Капиталды пайдаға салынатын салықты Канадада алғаш рет Пьер Трюдо және оның қаржы министрі Эдгар Бенсон 1971 жылғы Канаданың федералдық бюджетіне енгізді. Кейбір ерекшеліктер бар, мысалы, жеке тұрғын үйді сату салықтан босатылуы мүмкін. Салықтан босатылған жинақ шотында (TFSA) инвестициялар арқылы алынған капиталды пайдаға салық салынбайды. 2013 жылғы бюджеттен бастап, пайызды капитал табысы ретінде есепке алуға болмайды. Капиталдан түскен шығын формуласы да осылай және оны болашақ жылдардағы капиталды пайданы өтеу үшін шексіз мерзімге ауыстыруға болады. Ағымдағы жылы қолданылмаған капиталдан түскен шығынды, өткен үш салық жылына қайтаруға болады, бұл осы жылдарда төленген капиталды пайдаға салынатын салықты өтеуге мүмкіндік береді. Егер адамның табысының басым бөлігі капиталды пайдадан түскен болса, онда ол 50% мөлшерлемеге лайық болмауы мүмкін және толық табыс салығы мөлшерлемесі бойынша салық салынады. CRA мұны анықтау үшін бірнеше критерийлерді қарастырады. Корпорациялар үшін, жеке тұлғалар сияқты, капиталды пайданың 50% салық салынады. Салық салынатын таза капиталды пайда (жалпы капиталды пайданың 50% минус жалпы капиталды шығынның 50% ретінде есептеледі) корпоративтік салықтың стандартты мөлшерлемелерімен табыс салығына жатады. Егер шағын бизнестің табысының 50% астамы белгілі инвестициялық қызметтен (оның ішінде капиталды пайдадан түсетін табыс) түскен болса, онда ол шағын бизнес жеңілдігін пайдалана алмайды. Тіркелген зейнеткерлік жинақ жоспарында (RRSP) алынған капиталды пайда, пайданы іске асырған кезде (яғни, RRSP ішінде құны өскен акцияны сатқанда) салық салынамайды, бірақ аталған жоспардан қаражатты шығарған кезде салық салынады (әдетте 71 жасқа толғаннан кейін Тіркелген табыс қорына айналғаннан кейін). Бұл табыс жеке тұлғаның толық прогрессивті мөлшерлемесімен салынады. TFSA-да алынған капиталды пайда, пайданы іске асырған кезде салық салынамайды. TFSA-дан алынған кез келген қаражат, оның ішінде капиталды пайда да салықтан босатылады. Іске асырылмаған капиталды пайдаға салық салынбайды.
corporate tax rates. If more than 50% of a small business's income is derived from specified investment business activities (which include income from capital gains) they are not permitted to claim the small business deduction. Capital gains earned on income in a Registered Retirement Savings Plan are not taxed at the time the gain is realized (i. e. when the holder sells a stock that has appreciated inside of their RRSP) but they are taxed when the funds are withdrawn from the registered plan (usually after being converted to a Registered Income Fund at the age of 71.) These gains are then taxed at the individual's full marginal rate. Capital gains earned on income in a TFSA are not taxed at the time the gain is realized. Any money withdrawn from a TFSA, including capital gains, are also not taxed. Unrealized capital gains are not taxed.
Негізгі тұрғын үйге капиталды пайда
Негізгі тұрғын үйлер капиталдық табыс салығынан босатылады. Негізгі тұрғын үйді сатудан түскен кез келген пайда салық салу мақсатында капиталдық табыс ретінде қарастырылмайды. Кез келген залал да ескерілмейді және бұрынғы, қазіргі немесе болашақ капиталдық табыстарды өтеу үшін пайдаланылмайды. Егер мүлік тек белгілі бір уақыт аралығында негізгі тұрғын үй ретінде тіркелген болса, босату тек сол уақыттағы бағаның өсуіне немесе залалына ғана қолданылады. Бұл ереже 1971 жылдың соңында күшін жойды, бірақ сол кезде қолданысқа енген капиталдық табысқа салық салуды реттейтін жаңа ережелерге сәйкес, сыйлықтар нарықтық құны бойынша жасалған сату ретінде қарастырылады.