Кіріспе

Кемсіту – сөйлеушінің немесе жазушының шын мәнінде айтқысы келген нәрседен немесе қалыпты жағдайда күтілетін нәрседен әлсіз айту тәсілі. Бұл көркемдеу мен асыра сілтеудің қарама-қарсысы болып табылады және баса көрсету, ирония, сақтық тану немесе әзіл үшін қолданылады. Теріс синтаксис қолданылатын кемсітудің бір түрі – литота деп аталады. Бұл эвфемизммен шатастырылмауы керек, себебі эвфемизмде қатал немесе жағымсыз сөздердің орнына әдепті тіркестер қолданылады. Кемсітуді аз асыра баяндау деп те атауға болады. Сонымен қатар, кемсіту комедиялық пен ирониялықты біріктіреді, мысалы, Марк Твеннің: "Менің өлімім туралы хабарлар қатты асыра айтылған" деген сөзіндегідей.

Ағылшын тілінде

Төмендету көбінесе литоталарға, риторикалық құрылымдарға әкеледі, онда бір нәрсені баса көрсету үшін төмендету қолданылады. Бұл ағылшын тілінде сөйлейтін мәдениеттердегі юмордың негізгі бөлігі. Мысалы, Монти Пайтонның «Өмірдің мәні» фильмінде әскери офицер аяғынан айырылады. Оған қалай сезініп отырғанын сұрағанда, ол қанды кесігіне қарап: «Сәл қышып тұр» дейді. Виктория дәуіріндегі Клеопатраның мінез-құлқын сынауы, мысалы, Сара Бернхардттың «Антоний және Клеопатра» спектакліндегі сомдауы: «Біздің сүйікті патшайымымыздың үй өмірінен қаншалықты өзгеше, қаншалықты өзгеше!». 1951 жылдың сәуірінде Корея соғысындағы Имджин өзені шайқасында 650 британдық жауынгер және Глостершир полкінің 1-ші батальонының офицерлері Сеулға бағытталған шабуыл жолын тоқтату үшін өзендегі ең маңызды өткелге орналастырылды. Қытайлықтар Корея түбегін толығымен басып алу үшін 10 000 сарбаздық дивизия жіберіп, оқшауланған Глостерлерді жоюға күш салды, нәтижеде шағын күш біртіндеп қоршалып, жеңіліске ұшырады. Екі күнге соққан шайқастан кейін американдық генерал-майор Роберт Суль британдық бригадир Томас Бродиден: «Глостерлер қалай?» деп сұрады. Британияда тәрбиеленген және британдық юморды білетін бригадир: «Сәл қиын жағдай, төмендегі жағдай өте қиын» деп жауап берді. Бұл жауап американдықтарға үмітсіздік сезімін бермеді, сондықтан ол оларға орнында тұруға бұйырды. Тек 40 Глостер ғана қашып құтыла алды. 1982 жылдың 24 маусымында British Airways 9 рейсі Куала-Лумпурдан Пертке ұшып бара жатқанда, жанартау күлінен Boeing 747 ұшағының барлық төрт қозғалтқышы істен шықты. Ұшақ жылдам төмендеп бара жатқандықтан, уақыт тар болғанына қарамастан, капитан Эрик Муди жолаушыларға хабарлама жасады: «Құрметті жолаушылар, сіздерге капитан сөйлеп тұр. Бізде шағын мәселе бар. Барлық төрт қозғалтқыш тоқтады. Оларды қайта іске қосу үшін бар күшімізді саламыз. Сіздердің тыныштығыңызды сақтауға сенемін».