Ирландия Сенатының өкілдігін кеңейту туралы түзету
Seventh Amendment of the Constitution of Ireland
Ирландия Конституциясына енгізілген түзету – Сенат өкілдерін сайлау ережелері. 1979 ж. университеттерден сайланатын 6 мүшелік құрамы өзгертілді. Білім беру реформасы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Сенат өкілдігін кеңейтуге қатысты түзету
Amendment to extend Seanad representation
1979 жылғы Конституцияның жетінші түзетуі (Жоғары білім беру мекемелері арқылы Сенат мүшелерін сайлау) заңы – Ирландия Конституциясына енгізілген түзету болып табылады. Ол Сенаттың университет округтерінен сайланатын алты мүшесін сайлау тәртібі заңмен өзгертілуі мүмкін екенін қарастырады. Бұл түзету 1979 жылдың 5 шілдесінде өткен референдумда мақұлданды және сол жылдың 3 тамызында заң күшіне енді.
The Seventh Amendment of the Constitution (Election of Members of Seanad Éireann by Institutions of Higher Education) Act 1979 is an amendment to the Constitution of Ireland that provides that the procedure for the election of six members of the Senate in the university constituencies could be altered by law. It was approved by referendum on 5 July 1979 and signed into law on 3 August of the same year.
Өмірбаян
1937 жылы қабылданған Конституциямен құрылған жаңа Сенатқа алты орын университеттер арқылы сайланды: үш орын Ұлттық университетке, үш орын Дублин университетіне (немесе Дублин Тринити колледжіне) бөлді. 1979 жылы үкімет Ирландияның Ұлттық университетін (NUI) таратуды және Корк, Дублин және Галвей қалаларында жеке университеттер құруды ұсынды. Үкімет Конституциядағы орындықтардың үлесі осы ұсынысқа тосқауыл қоюы мүмкін деген алаңдаушылық білдірді, сондай-ақ жаңа құрылатын университеттер өкілдіктерін жоғалтуы мүмкін екенін де ескерді. Конституциялық түзету осы университеттер мен мемлекеттегі басқа да жоғары білім беру мекемелері арасында алты университет орынын қайта бөлуге мүмкіндік берді. Бұл түзету сонымен қатар аталған университеттердің ешқайсысын таратуға тыйым салу үшін осы бапқа сілтеме жасауға болмайтындығын да қамтамасыз етті.
In the new Seanad created by the Constitution adopted in 1937, six seats were elected by universities: three by the National University and three by Dublin University (or Trinity College Dublin). The government in 1979 proposed splitting up the National University of Ireland (NUI) and creating separate universities in Cork, Dublin, and Galway. It was concerned that the outline of seats in the Constitution could act as a bar to this proposal, or that the new proposed universities would lose any representation. The constitutional amendment allowed a redistribution of the six university seats between these universities and any other institutions of higher education in the State. It also ensured that the section could not be invoked to prohibit the dissolution of either of the named universities.
Мәтінге өзгерістер
18.4-бапқа өзгерістер (**жаңа мәтін қалың әріппен берілген**):
Alterations to Article 18.4 (new text is in bold):
Соңғы өзгерістер
2024 жылдан бастап алты университет орынды бөлу немесе сайлаушылар құрамына өзгеріс енгізілген жоқ. NUI таратылмаған, бірақ 1997 жылғы Университеттер туралы заң оның «құрылтай колледждерін» «құрылтай университеттеріне» жаңартты. Жоғары білім беретін басқа да институттар саны мен мәртебесі артып, 1979 жылғы NIHEs және DIT 1989 және 2019 жылдары университет мәртебесін алды; олардың ешқайсысынан бітіру Сенат сайлауында дауыс беруге мүмкіндік бермейді. 2015 жылы үкімет тағайындаған Сенат реформасы жөніндегі жұмыс тобы 2014 жылғы заң жобасын қолдады, сонымен қатар 43 кәсіптік панель сенаторларының 30-ын тікелей сайлауға шақырды және университет бітірушілері университет сайлау округінде немесе бес панельдік сайлау округінің бірінде дауыс беруді таңдау керектігін ұсынды («Мэннинг есебі»). Fine Gael 2016 жылғы сайлаудан кейін 2015 жылғы есепті жүзеге асыруды басымдыққа айналдырды. Саймон Ковени 2016 жылдың шілдесінде тұрғын үй, жоспарлау, қоғамдық және жергілікті басқару министрі ретінде Даль сұрағына жауап беріп, 1979 жылғы түзетуді іске асыру «2015 жылғы есеп аясында және соңғы үкіметтің [2014 жылғы заң жобасына] қатысты жұмысына назар аудару арқылы қарастырылатын болады» деді. 2018 жылдың ақпан айында Таоиших Лео Варадкар Орайхтас арнайы комитетін сегіз ай бойы жиналып, 2015 жылғы есепті іске асыруды «заңнамалау үшін нақты ұсыныстар әзірлеуді» ұсынды; ол «Жоғары оқу орындарының панельдері ұсынылғандай сақталуы керек. Олар бізге жақсы қызмет етті, бірақ 1979 жылғы референдумның нәтижесін жүзеге асыру үшін оларды реформалау керек және барлық жоғары оқу орындарының түлектеріне сайлау құқығын ашу керек» деді. 2018 жылы Варадкар 2015 жылғы Мэннинг есебін зерделеу және оны іске асыру бойынша ұсыныстар жасау үшін Сенат реформасын іске асыру тобы деп аталатын барлық партиялық комитет құрды. Комитетке бұрынғы Әділет министрі, Бас прокурор және Танайст Майкл Макдауэлл төрағалық етті және 2018 жылдың желтоқсанында Таоишихке есеп берді. Ол 34 сенаторды халық тікелей сайлап, 15 сенаторды депутаттар, сенаторлар және жергілікті билік өкілдері сайлап, ал алты сенаторды бүкіл елдегі жоғары оқу орындарының түлектері сайлап алу керек екенін ұсынды. Сонымен қатар, есепте ұсыныстарды жүзеге асыру үшін заң жобасы ұсынылды. 2020 жылғы жалпы сайлауда Синн Фэйн және Жасыл партия манифесттері Мэннинг есебін және Сенат реформасын іске асыру тобының есебін жүзеге асыруға уәде берді. Сенат сайлау реформасы Фианна Файл – Файн Гейл – Жасыл коалициясының үкімет бағдарламасынан алынып тасталды және үкімет Сенат сайлау процесін реформалауға міндеттеме бермеді. Фианна Файл сенаторлары жеке мүшелердің заң жобасын, Сенат сайлау (университет мүшелері) (өзгерту) заң жобасын 2020 жылы енгізді, ол «Мемлекеттегі барлық университеттерді және Министр қарастырғандай, Мемлекеттегі жоғары оқу орындарын» қамтитын бірыңғай университет сайлау округін құрады. Сайлау құқығын Сапа және біліктіліктерді растау агенттігі аккредиттеген дипломдар мен дипломалардың иелеріне таратылды. Екінші кезеңдегі пікірталас 2020 жылдың қараша айында сайлау реформасы жөніндегі мемлекеттік министр Малкольм Нунанның өтініші бойынша тоқтатылды. Ол заң жобасының ережелеріндегі олқылықтарды 2021 жылдың соңына дейін сайлау комиссиясын күту арқылы толтыруға болады деп ұсынды. Азаматтық қатысу тобының Сенат реформасын Сайлау комиссиясының заңдарына қосуға тырысуы сәтсіз аяқталды және Фианна Файл заң жобасы 2023 жылдың 5 шілдесінде үшінші кезеңдегі талқылауға келді. Бірқатар тәуелсіз сенаторлар 2020 жылы Сенат сайлау құқығын кеңейту туралы заң жобасын ұсынды. Ол Сенат реформасын іске асыру тобының есебіне енгізілген заң жобасына ұқсас болды. 2023 жылдың 31 наурызында Жоғарғы Сот Хенеганның тұрғын үй, жоспарлау және жергілікті басқару министріне қатысты ісінде шешім шығарды. Сот жетінші түзету сайлау құқығын міндетті түрде кеңейтуді көздейтінін, үкіметке сайлау құқығын кеңейтуді дискрециялық түрде беруді емес, растады. Сот шешімін 2023 жылдың 31 шілдесіне дейін тоқтатты. 2023 жылдың маусым айында өткен тағы бір отырыста Бас прокурор соттан тағы төрт жылға тоқтатуды сұрады. 2023 жылдың 26 шілдесінде Жоғарғы Сот өз шешімінің күшін тоқтата тұруға келісті, бірақ тек екі жылға, яғни 2025 жылдың 26 мамырына дейін. Іс 2021 жылдың қараша айында Жоғарғы сотта қарастырылған, бірақ өтініш беруші Томас Хенеган бұл шешімге тікелей Жоғарғы сотқа шағым жасады. 2023 жылдың қыркүйегінде Сенаттағы пікірталаста Варадкар: «Мен әрқашан реформалар бойынша консенсусқа келуге болмайтынын сезіндім және бұл қиындықтардың бірі болады. Егер бізде екінші палата болса, онда оны жанама сайлау қажет. Егер бізде тікелей сайланған палата болса, онда екінші палатаға жанама сайлау қажет. Мен кеңесшілерімізге енді сенатор сайламайтындай етіп айтқым келмейді. Міне, осы ұсынылған» деді. Варадкар сөйлегенде Макдауэлл кеңесшілерден сайлау құқығын алу ұсынылмағанын растады. Үкіметтің Заңнамалық бағдарламасында – 2023 жылдың күзі және Заңнамалық бағдарламасында – 2024 жылдың көктемі Сенат сайлау (университет мүшелері) (өзгерту) заң жобасын жобалауға басымдық берілді.
as of 2024, no change has been made to the distribution or electorate of the six university seats. The NUI was not disbanded, although the Universities Act 1997 upgraded its "constituent colleges" to "constituent universities". Other institutes of higher education have increased in number and status, with the NIHEs and DIT of 1979 gaining university status in 1989 and 2019 respectively; graduation from none of them confers a vote in Seanad elections. In 2015, the Working Group on Seanad Reform appointed by the government issued its report (the "Manning report"), which endorsed the 2014 bill but also recommended that 30 of the 43 Vocational panel senators should be directly elected, and that university graduate voters would have to choose between voting in the university constituency or one of the five panel constituencies. The Fine Gael led government returned after the 2016 election made implementing the 2015 report a priority. Simon Coveney, answering a Dáil question in July 2016 as Minister for Housing, Planning, Community and Local Government, said implementation of the 1979 amendment would be "further considered in the context of [the 2015 report] and having regard to the work of the last government on [the 2014 draft bill]. In February 2018, Taoiseach Leo Varadkar proposed to establish an Oireachtas special committee to meet for eight months and "develop specific proposals to legislate" implementation of the 2015 report; he added, "The university panels should be retained as recommended. They have served us well, although they should be reformed to implement the result of the 1979 referendum and open up the franchise to graduates of all higher level institutions of education." In 2018, Varadkar established an all party committee the Seanad Reform Implementation Group to examine the 2015 Manning report and make recommendations on implementation of the report. The committee was chaired by former Minister for Justice, Attorney General and Tánaiste Michael McDowell, and reported to the Taoiseach in December 2018. It recommended that 34 senators should be directly elected by the people, 15 senators elected by TDs, senators and members of local authorities, and six elected by graduates of institutions of higher education across the state. The report also carried a proposed bill to implement the recommendations. In the 2020 general election, the manifestos of Sinn Féin and the Green Party promised to implement the Manning report and the report of the Seanad Reform Implementation Group. Seanad electoral reform was excluded from the resulting Fianna Fáil–Fine Gael–Green coalition's programme for government and the government gave no commitment to reform the Seanad electoral process. Fianna Fáil senators introduced a private member's bill, the Seanad Electoral (University Members) (Amendment) Bill 2020, which would create a single university constituency encompassing "All Universities in the State, and Institutions of Higher Education in the State as provided for by the Minister ", with the franchise extended to holders of degrees or diplomas accredited by Quality and Qualifications Ireland. The second stage debate was adjourned in November 2020 at the request of Malcolm Noonan, the Minister of State for electoral reform, who suggested that gaps in the bill's provisions could best be filled in by waiting for the Electoral Commission due by the end of 2021. Attempts by the Civil Engagement Group to include Seanad reform in the Electoral Commission legislation failed and the Fianna Fáil bill came to third stage debate on 5 July 2023. A number of independent senators also introduced a bill in 2020 to expand the Seanad franchise it was identical to the proposed legislation included in the report of the Seanad Reform Implementation Group. On 31 March 2023, the Supreme Court ruled in Heneghan v Minister for Housing, Planning and Local Government that the Seventh Amendment provided for the mandatory expansion of the franchise rather than a discretionary government power to extend the franchise. The court suspended its decision to 31 July 2023. At a further hearing in June 2023 the Attorney General argued for a further four year suspension by the Court. On 26 July 2023, the Supreme Court agreed to suspend the effect of its decision, but for a period of two years only, until 26 May 2025. The case had been dismissed by the High Court in November 2021, however the applicant, Tomás Heneghan, appealed that decision directly to the Supreme Court. During a debate in the Seanad in September 2023, Varadkar said "I always felt that there would not be consensus on reform and that that was going to be one of the difficulties There is a case for indirect election of a second Chamber, if we are going to have one. If we have a directly elected Chamber, there is a case for indirect election to a second Chamber. I would not like to say to our councillors that they will no longer get to elect any Senators. That is what was proposed." Varadkar was interrupted during his statement by McDowell confirming removal of the vote from councillors was not proposed. In its Legislation Programme Autumn 2023 and Legislation Programme Spring 2024, the Government included a proposed Seanad Electoral (University Members) (Amendment) Bill for priority drafting.