Кіріспе

Ирландиялық емес азаматтарға сайлау құқығын беру туралы түзету 1984 жылғы Конституцияның тоғызыншы түзету заңы (бұрынғы №11/1984 заң жобасы) – Ирландия Конституциясына енгізілген, Ирландия азаматтары емес адамдарға Dáil Éireann (Ойрехтас төменгі палатасы) сайлауларында дауыс беру құқығын кеңейтуге мүмкіндік берген түзету. Ол 1984 жылғы 14 маусымда, Еуропалық парламент сайлауы күні өткен референдумда бекітілді және сол жылдың 2 тамызында заң күшіне енді.

Өмірбаян

Ирландия Конституциясының 16-бабы 1937 жылы бекітілген және 1972 жылы дауыс беру жасын төмендету мақсатында өзгертілді, соған сәйкес Dáil Éireann сайлауына қатысу құқығы 18 жасқа толған азаматтарға берілді. Таоишиг Гаррет Фицджеральд басқаратын Fine Gael–Labour партиясы үкіметі ұсынған 1983 жылғы Сайлау туралы түзетутер заңы, 1981 жылғы Ұлыбритания азаматтығы туралы заңмен белгіленген британдық азаматтарға Dáil Éireann сайлауында дауыс беруге рұқсат беру үшін 1963 жылғы Сайлау актісіне өзгерістер енгізер еді. Бұл Ұлыбританияның 1949 жылғы Халық өкілдігі туралы заңына жауап ретінде жасалды, аталған заңның басқа қағидаларымен қатар Ұлыбританияда тұратын ирланд азаматтарына Ұлыбритания парламентіне сайлауда дауыс беру құқығын берген болатын. Бұл заң жобасы Конституцияның 26-бабына сәйкес Президент Патрик Хиллери тарапынан Жоғарғы Сотқа жіберілді. 1984 жылғы 8 ақпанда жарияланған шешімде, сот заң жобасының конституцияға қайшы екенін анықтады. Оған жауап ретінде үкімет Dáil Éireann сайлауында ирланд азаматтары емес азаматтарға дауыс беру құқығын беруге рұқсат беретін конституциялық түзету ұсынды. Бұл президенттік сайлауларға немесе референдумдарға әсер етпеді, онда Конституция мәтіні тек азаматтарды ғана белгілейді.

Мәтінге өзгерістер

16.1.2-баптың толығымен жойылуы:

Жаңа 16.1.2-бапты енгізу:

16.1.3-бапқа қалың әріппен көрсетілген мәтінді қосу арқылы түзетулер кіргізу:

Орайхаттардағы талқылаулар

1984 жылғы Конституцияға тоғызыншы түзету туралы заң жобасын 1984 жылғы 11 сәуірде қоршаған орта министрі Лиам Кавана ұсынды. Оған оппозициялық «Фианна Файл» партиясы қолдау көрсетті және ол сол күні түзетулерсіз Дайлдың барлық кезеңдерінен өтті. Сол күні Сенаттың барлық кезеңдерінен де қабылданды.

Нәтиже

Нәтижелер сайлау округтері бойынша: Сайлау округі Сайлаушылар саны Қатысу (%) Дауыс саны Дауыс үлесі Иә Жоқ Иә Жоқ Каунти Карлоу 27 838 45,7% 9 272 3 077 75,1% 24,9% Каунти Каван 39 012 54,8% 15 228 5 114 74,9% 25,1% Каунти Клэр 62 782 51,7% 25 119 6 082 80,6% 19,4% Корк қаласы 90 442 39,4% 26 325 8 269 76,1% 23,9% Каунти Корк 182 816 56,5% 76 884 22 431 77,5% 22,5% Каунти Донегал 89 072 55,0% 31 950 13 991 69,6% 30,4% Дублин қаласы 379 501 39,8% 107 191 40 347 72,7% 27,3% Каунти Дублин 319 818 42,2% 99 771 32 710 75,4% 24,6% Каунти Голуэй 124 762 39,5% 37 422 10 092 78,8% 21,2% Каунти Керри 86 653 48,2% 29 625 10 189 74,5% 25,5% Каунти Килдар 71 584 41,5% 22 491 6 510 77,6% 22,4% Каунти Килкенни 48 538 47,5% 17 384 4 833 78,3% 21,7% Каунти Лаойс 34 472 63,1% 15 774 5 206 75,2% 24,8% Каунти Лейтрим 20 887 68,4% 9 721 3 745 72,2% 27,8% Лимерик қаласы 39 034 42,3% 12 258 3 723 76,8% 23,2% Каунти Лимерик 70 625 51,8% 27 825 7 259 79,4% 20,6% Каунти Лонгфорд 21 704 50,0% 7 965 2 320 77,5% 22,5% Каунти Лаут 60 448 45,4% 18 128 8 288 68,7% 31,3% Каунти Мейо 83 217 51,1% 31 966 8 945 78,2% 21,8% Каунти Мит 66 974 50,3% 24 529 7 932 75,6% 24,4% Каунти Монахан 35 885 54,2% 12 875 5 367 70,6% 29,4% Каунти Оффали 39 615 67,1% 18 987 6 452 74,7% 25,3% Каунти Роскоммон 38 741 53,4% 15 638 4 259 78,6% 21,4% Каунти Слайго 38 822 59,5% 17 045 5 154 76,8% 23,2% Солтүстік Типперари 41 103 55,5% 16 629 5 258 76,0% 24,0% Оңтүстік Типперари 52 631 55,3% 22 047 5 875 79,0% 21,0% Уотерфорд қаласы 24 988 42,9% 7 678 2 738 73,8% 26,2% Каунти Уотерфорд 35 064 48,4% 12 507 3 760 76,9% 23,1% Каунти Уэстмис 42 255 46,9% 14 669 4 433 76,8% 23,2% Каунти Уексфорд 68 455 51,3% 23 948 9 778 71,1% 28,9% Каунти Уиклоу 61 519 42,8% 19 632 6 113 76,3% 23,7% Барлығы 2 399 257 47,5% 828 483 270 250 75,4% 24,6%
Ескерту: Осы референдум үшін округтер әр округ пен қала болып есептелді, бұл 1984 жылғы Референдум (өзгеріс) заңының 2-тармағына сәйкес дауыс беру мақсатында округтер болып саналды. Әдетте Ирландия референдумдарында Dáil Éireann жалпы сайлау округтері қолданылады.

Салдары

1985 жылғы Сайлау (өзгерістер) туралы заң келесі жылы қабылданды. Бұл заң 1963 жылғы Сайлау туралы заңға толықтырулар енгізіп, Ұлыбритания азаматтарына дауыс беру құқығын берді. Сонымен қатар, ол Қоршаған орта министріне Еуропалық қауымдастықтардың мүшелерінің азаматтарына өзара келісім бойынша сайлау құқығын таратуға мүмкіндік берді. Бүгінгі күнге дейін басқа елдер үшін мұндай бұйрық қабылданған жоқ.