Кіріспе

Zeppelin NT ("Neue Technologie", неміс тілінде "жаңа технология" деген мағынаны білдіреді) – 1990 жылдан бері Германияның Zeppelin Luftschifftechnik GmbH (ZLT) компаниясы Фридрихсхафен қаласында өндіріп келе жатқан гелиймен толтырылған дирижабльдер класы. Zeppelin NT-нің түрлі мақсаты бар; дәстүрлі мақсаттары әуе туризмі және жолаушылар тасымалы қызметтерін атқару болды. Ұшақтың корпусы жарнамалық мақсаттар үшін де қолданылды. Zeppelin NT сонымен қатар бақылау платформасы ретінде пайдаланылды, мысалы, әуе суреткештер және маңызды оқиғаларды тікелей эфирде көрсететін телекомментаторлар үшін. 24 сағатқа дейін төмен дірілмен ұшу қабілетіне ие болғандықтан, ZLT компаниясы осы дирижабльдерді қоршаған ортаны бақылау, тропосфераны зерттеу және табиғи ресурстарды іздеу зерттеу миссиялары үшін қолайлы деп санайды.

Даму

Жаңа Зеппелиннің заманауи дамуы мен құрылысын ұзақ жылдар бойы қаржылап келген қор, Фридрихсхафен қаласының әкімі басқаруында болған бұрынғы Зеппелин компаниясынан қалған қаражат есебінен құрылған. Қорға қойылған талап, қаражатты тек әуе кемелерін жасау саласында ғана пайдалануға рұқсат берді. Көп жылдар бойы қордың инвестициялық құны жаңа буын Зеппелиндерді жобалау, әзірлеу және салу үшін қаражатты қолдануға мүмкіндік беретін деңгейге жетті. 1988 жылы Зеппелин өнеркәсібін қайта жаңғыртудың технологиялық және экономикалық мүмкіндіктерін зерттеу басталды, бұл тарихи Зеппелин құжаттамасын және қазіргі дирижабльдердің жобаларын қарастыруды қамтыды. 1990 жылдың желтоқсан айында жүзеге асыру мүмкіндігін зерттеу және нарықты зерттеу бағдарламасы туризм, жарнама және ғылыми зерттеулер сияқты мақсаттар үшін шамамен сексен Zeppelin әуе кемесін сатудың бастапқы әлеуетін анықтады. 1991 жылдың ортасында, жаңадан құрылған әзірлеу тобы кейін дирижабльдерде қолданылатын әртүрлі технологиялар бойынша бірнеше патенттерді тіркеді, оларға винттік құрылымдар, құрылымдық және арқалық дизайны және шатыр желісін енгізу кірді. 1996 жылдың шілдесінде құрылыс үстіндегі Zeppelin N07 прототипі жұртшылыққа және бұқаралық ақпарат құралдарына таныстырылды. 1998 жылдың 8 тамызында Zeppelin N07 прототипі Швейцарияның Альтенрайн арқылы Германияның Штутгарт қаласына жақын Эхтердингенге ұшты. Бұл сапардың соңында прототип Штутгарт әуежайына қонған кезде Фридрихсхафеннен алғашқы мачтасын жасады. 1999 жылдың мамыр айында алғашқы өндірістік дирижабльдің компоненттерін өндіру басталды. Zeppelin N07 – негізгі модель және қазіргі уақытқа дейін ең көп салынған модель, Zeppelin NT соңғы буын Zeppelin-дерден 60 жылдан астам уақыт өткеннен кейін жасалған, материалтану және компьютерлік дизайн саласындағы жетістіктерді пайдалана отырып, дирижабльдердің әдеттегі маневрлеу, қауіпсіздік және экономикалық кемшіліктерін жоюға мүмкіндік береді. Сонымен қатар, құрылым артық қатаңдық беру үшін арамидтік баулармен нығайтылған. Барлық негізгі компоненттер, мысалы, қозғалтқыштар, басқару кабинасы және рульдік қанаттар құрылымға орнатылған, бұл қаптама қысымы жоғалған жағдайда да маневрлеуді сақтауға мүмкіндік береді. Бүкіл құрылымның салмағы шамамен Zeppelin NT-нің сыртқы беттерінде бірнеше жабдықты бекіту нүктелері бар, оның ішінде 65 кг дейін салмағы бар камераларды орнату үшін бірнеше бекіткіштер бар; сенсорлық жабдықты немесе ғылыми зондтарды орнату үшін қосымша мұрындық бум орнатылуы мүмкін. Жүктерді кабинадағы еденге шығатын қақпақ арқылы жүк ілгішпен дирижабльдің астына ілуге болады. Ауырлық орталығының және кабинаның орналасуының өзгешелігіне байланысты, әуе кемесінің астына екі жиынтық кері қайтарылмайтын қону шассисі орнатылған, алдыңғы жиынтық тікелей кабинаның астына бекітілген, ал артқы жиынтық негізгі құрылымға орнатылған.

Қозғалтқыш және рульдік басқару

Zeppelin NT қозғалтқыш жүйелерінің қуатын Textron Lycoming IO 360 боксерлік авиациялық қозғалтқыштары қамтамасыз етеді, олар стандартты авиациялық бензинмен жабдықталады. Бұл қозғалтқыштар оңтайлы тиімділікті қамтамасыз ету үшін конструкцияның бүйірлеріне және артқы жағына орнатылған; мұндай орналасу винт шуы мен дірілінің төмендеуіне байланысты ұшу жайлылығын да арттырады. Әрбір қозғалтқыш жеке отын бактерілерімен және бір-бірінен тәуелсіз жұмыс істейтін отын беру жүйелерімен жабдықталған. Айналатын винттер Zeppelin NT-ге ерекше ұшу қасиеттерін сыйлады, мысалы, дәл тұру, кері ұшу, тік көтерілу және өзінің осінен айналу мүмкіндігін. Айналатын винттердің мүмкіндігі Zeppelin NT-ге ұшып-қону және қону операцияларын толығымен тік жазықтықта жүргізуге мүмкіндік береді. Мұндай операциялар кезінде тек үш техникалық қызметкер қажет, бұл шығындарды төмендетіп, күтіп тұру уақытын қысқартады. 2010 жылы үнсіз жұмыс істейтін жақсартылған винттің әзірлеу жұмысы аяқталды. Бұл конструкция салмақты үнемдеуге ғана емес, сонымен қатар бір қанаттың жоғалтылуын қалған екі қанатпен өтеуге мүмкіндік береді. Аэродинамикалық теңгерілген рульдер тәуелсіз электр жетектерімен жабдықталған. Zeppelin NT бір пилотпен басқаруға сертификатталған; екінші орынды туристік рейстер кезінде көбінесе бортсервисі пайдаланады. Әуе кемесінің авиациялық электроника элементтері, соның ішінде навигация, байланыс және әуе туралы мәліметтер жүйелері тікелей миссиялық қолдау жүйелерімен байланыса алады; сонымен қатар 8 кВА қосымша электр қуаты жүйесі де бар. Zeppelin NT базалық моделі экипаждың екі мүшесімен қоса 12 жолаушыны тасымалдай алады; сондай-ақ, ол 200 кг дейін пайдалы жүк көтеруге қабілетті. Алғашқы Zeppelin конструкциялары жүзден астам жолаушы мен экипаж мүшелерін тасымалдаған, жолаушылар мен экипаж арақатынасы шамамен тең болған. Zeppelin NT әр түрлі мақсаттар мен тапсырмалар үшін жылдам өзгертуге мүмкіндік беретін өзгермелі кабина құрылымымен жабдықталған. Мүмкін болатын отыру конфигурацияларының ішінде VIP үшін де сәнді орналасулар қарастырылған. Сонымен қатар, кабинаға миссиялық жабдықтарды орнатуға болады.

Пайдалану тарихы

Қазірге дейін жеті Zeppelin NT құрастырылды.

D-LZFN, Фридрихсхафен

Zeppelin NT (SN 01) D LZFN, Фридрихсхафен прототипі арнайы ұшулар үшін ұшқыштарды даярлау және презентациялар үшін пайдаланылатын болды. 2002 жылғы Октоберфест кезінде Zeppelin NT радиоэксперименттер үшін пайдаланылды, бұл жобаны Еуропалық Галилео позиционирлеу жүйесі жобасы бойынша Германияның Ғарыш агенттігі және ЕКА жүзеге асырды. Барлық кемелер коммерциялық мақсатта пайдаланылатыны немесе сатылатыны күтілді. Zeppelin поштасының дәуіріне құрмет ретінде бірнеше пошта тасымалдау рейстері жоспарланды. Стив Фоссет пен Пол Строэле 2004 жылғы 27 қазанда Фридрихсхафенде Zeppelin NT ұшағымен бір километрлік қашықтықтағы дирижабльдердің жылдамдық рекордын орнатып, жаңа әлемдік рекордты жаңартты. 2005 жылдың соңында Фридрихсхафен Ботсвананың оңтүстігіндегі алмаз өндіруші Жванван қаласына көшірілді, онда De Beers Prospecting Botswana тапсырысы бойынша әуеге көтеріліп географиялық зерттеу жүргізді. Әуе кемесі Амстердамнан Кейптаунға кемемен жеткізіліп, содан кейін Габоронеге ұшырылды, онда Lockheed Martin толық тензорлық гравитациялық градиометрі орнатылды. Бұл аспап Bell Geospace компаниясына тиесілі және геологиялық тығыздық өзгерістеріне байланысты Жердің гравитациялық өрісіндегі өзгерістерді өлшейді. Технология үдеткіштерге негізделген, ал деректердің сапасы тұрақты қанатты ұшақтардағы турбуленттілік пен қозғалысқа сезімтал. Түнде салыстырмалы түрде салқын және тыныш ауада баяу ұшатын дирижабль өте тұрақты және дірілсіз платформаны қамтамасыз етеді. Нәтижесінде алынған деректер Калахари құмының астында жатқан кимберлит түтікшелерінен – алмаздың көзінен – шығатын әлсіз гравитациялық сигналдарды анықтауға мүмкіндік береді. Зерттеу 2007 жылдың 20 қыркүйегінде D LZFN тіреу тірегіне байланған күйінде жел дауылға ұшырап, жөнделмейтін зақымдар алғанда аяқталды. D LZFN тіркеу нөмірі SN 02 ұшағына Жапониядан оралғаннан кейін берілді.

D-LZZR, Bodensee

Екінші Zeppelin NT және алғашқы өндіріс үлгісі (SN 02) D LZZR Bodensee деп аталды және Deutsche Zeppelin Reederei (DZR) компаниясы 2001 жылдың 15 тамызында алғашқы коммерциялық туристік рейстерді бастады. 2004 жылдың 2 наурызында ДЗР оны Жапониядағы Nippon Airship Corporation компаниясына сатты. 2004 жылдың маусым айында жеткізілген ол, 1929 жылы танымал LZ127 Graf Zeppelin дирижаблімен жасалған тарихи саяхат маршрутын қайталауы тиіс болды. Ресей билігімен туындаған мәселелерге байланысты (әуе қауіпсіздігі расталмағандықтан), Нидерландыдан үлкен бөліктерді тасымалдау үшін арнайы кеме жалданып, Zeppelin Италиядан Жапонияға теңіз арқылы жіберілді. Компания дирижабльді көбінесе экскурсиялар мен жарнамалық мақсаттарда пайдаланды. 2010 жылдың мамырында Nippon Airship Corporation компаниясының экономикалық қиындықтарына байланысты SN 02 Германияға қайтарылды. Ұңғыл өзінің бұрынғы Bodensee атын қайта алды және 2012 жылы жолаушылар тасымалын жаңартты.

D-LZNT, Еврика

2006 жылдың қаңтар айында Zeppelin Luftschifftechnik GmbH төртінші Zeppelin N07 дирижаблінің құрылысын бастағанын жариялады. 2007 жылы оны Калифорния штатындағы Airship Ventures компаниясы опциялады. 2008 жылдың 21 мамырында жаңа дирижабль алғашқы рейсін сәтті аяқтады. 2008 жылдың шілдесінен қыркүйегіне дейін D LZNT тіркелген дирижабль Англияның Эссекс графтығындағы Апминстерге жақын орналасқан әуежайдан шығыс Лондон және Темза сағасы үстінен саяхаттық және ойын-сауық рейстерін орындады, сонымен қатар Stella Artois сырасын және DrinkAware алкогольге жауапкершілікпен қатыстыру кампаниясын жарнамалады. Федералды авиация басқармасы (FAA) Zeppelin N07 дирижаблінің типіне сертификат берді, бұл дирижабльге АҚШ аумағында заңды түрде ұшуға мүмкіндік берді. 2008 жылдың қыркүйек айының соңында дирижабль Техас штатының Бомонт портына жетті; Оңтүстік-Шығыс Техас аймақтық әуежайында үш күн байланғаннан кейін, дирижабль елден өтіп Моффетт федералды әуежайындағы базасына ұшты. Әуежайға келгеннен кейін дирижабльге N704LZ американдық тіркелгі нөмірі берілді және ол Eureka деп аталып, Калифорния штатының ұранымен байланыстырылды. 2008 жылдың қараша айында Airship Ventures коммерциялық қызметін бастады, Сан-Франциско және Монтерей шығанақтарының үстінен экскурсиялық рейстер ұсынды, Моффетт әуежайы мен Окленд терминалынан жұмыс істеді. 2012 жылдың 14 қарашасында Airship Ventures қызметін тоқтатып, Eureka дирижаблін жерге қондырды. Дирижабль бөлшектелді және Германияға қайтарылды. 2019-2020 жылдары D LZNT дирижаблі N07 101 стандартына сәйкес қайта құрастырылып, 16 жолаушы мен экипажға арналған жаңа гондоламен қайта пайдалануға берілді.

Goodyear

2011 жылдың 3 мамырында Goodyear компаниясы Zeppelin компаниясымен бұрынғы серіктестігін қайта жаңарту ниеттерін растады. Goodyear компаниясы 2014 жылдың қаңтарында пайдалануға беруді жоспарлап, үш Zeppelin NT LZ N07 101 үлгісіне тапсырыс берді. Zeppelin NT – Goodyear компаниясының қатаң емес дирижаблі GZ 20-нің мұрагері. Goodyear компаниясының алғашқы цеппелин, Wingfoot One, 2014 жылдың 14 наурызында таныстырылды және қазіргі уақытта АҚШ-тың Флорида штатындағы Помпано Бич қаласында орналасқан. Екінші цеппелин, Wingfoot Two, 2016 жылдың 12 наурызында алғашқы рейсін жасады. Wingfoot Two Карсон қаласында орналасқан. Үшінші цеппелин, Wingfoot Three, 2018 жылдың 25 маусымында алғашқы рейсін жасады және Огайо штатының Суффилд қаласында тұрақты түрде орналасады.