Кіріспе

1928 жылы Hawker компаниясы жасаған бомбалаушы ұшақтар отбасы

Hawker Hart – британдық екі орындық екі қанатты жеңіл бомбалаушы ұшақ, ол Корольдік әуе күштерінде (RAF) қызмет етті. Ол 1920 жылдары Сидней Камммен жобаланып, Hawker Aircraft компаниясымен өндірілді. Харт – екі дүниежүзілік соғыс аралығындағы танымал британдық ұшақ, бірақ ол Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанда ескіріп, жаңа моноплан ұшақтардың пайдасына тоқтатылды және соғыста тек шағын рөлдер атқарды. Харттың бірнеше маңызды түрлері жасалды, соның ішінде Корольдік теңіз күштерінің ұшақ тасымалдағыштары үшін арналған нұсқасы да бар. Ұлыбританиядан басқа, Харт ұшағы Швеция, Югославия, Эстония, Оңтүстік Африка және Канада сияқты бірқатар шетелдік елдерде де пайдаланылды.

Жобалау және әзірлеу

1926 жылы Әуе министрлігі екі орындық, жоғары өнімді, жеңіл күндізгі бомбалаушы ұшақтың жасалуын талап етті. Ұшақ толығымен металлдан жасалуы және максималды жылдамдығы 160 миль/сағ (258 км/сағ) болуы керек еді. Жобалар бойынша тендерлер Hawker, Avro және de Havilland компанияларына жіберілді. 1925 жылы ағаштан жасалған Fox бомбалаушы ұшағының эскадрильясын сатқан Fairey компаниясы бастапқыда бұл нұсқауға тендер ұсынуға шақырылмады. Әуе штабының бастығы Хью Тренчардқа наразылық білдіргеннен кейін ғана оларға нұсқаудың көшірмесі жіберілді. Hawker компаниясының жобасы Rolls Royce F. XI сумен салқындатылған V12 қозғалтқышымен (кейін Rolls Royce Kestrel деп аталған) жұмыс істейтін бір қанатты биплан болды. Ұшақтың конструкциясы металлдан жасалған, фюзеляж болаттан жасалған құбырлардан тұрды және алюминий панельдерімен, матамен қапталған. Қанаттары болаттан жасалған, қабырғалары дюралюминийден жасалған және матамен қапталған. Екі адамнан тұратын экипаж жеке-жеке тандемдік кабиналарда отырды. Ұшқыш қанаттың артқы жиегінің астында отырып, кабинаның сол жағында орнатылған .303 (7,7 мм) Vickers пулеметін басқарды. Байқаушы ұшқыштың артында отырып, сақиналы тұтқада бір Льюис пулеметімен қаруланды. Бомба нысанасын анықтау үшін ол ұшқыштың орнының астында жатты. Ұшақтың қанаты астына 520 фунтқа (240 кг) дейін бомбалар іліне берілді. J9052 сериялық нөмірі бар прототип Hart 1928 жылдың маусымында алғаш рет ұшып, 8 қыркүйекте RAF Martlesham Heath-тегі Ұшақ және қару-жарақ сынақ орталығына жеткізілді. Ұшақ жақсы өнімділік пен басқаруға ие болды, тік құлауда және көлденең ұшуда 176 миль/сағ (283 км/сағ) жылдамдыққа жетті. Бәсеке 1929 жылдың сәуір айында Hawker Hart ұшағының таңдалуымен аяқталды. De Havilland Hound ұшағы қону кезінде басқару қиындықтары мен негізгі конструкциясының ағаштан жасалғандығына байланысты қабылданбады. Avro Antelope ұшағы ұқсас өнімділік пен жақсы басқаруды көрсеткенімен, Hart ұшағы күтіміне арзан болғандықтан артықшылық берілді. Бұл 1920 жылдардағы британдық қарулы күштерінің қорғаныс бюджеті шектеулері кезінде бағдарламаның маңызды аспектісі болды. Fairey Fox IIM (атымен жаңа болғанмен) Fairey компаниясының басқа бәсекелестерге қарағанда дизайнды кешіктіргеніне байланысты 1929 жылдың 25 қазанында, Hart ұшағы таңдалғаннан кейін ұшырылды. Hart күндізгі бомбалаушы ұшағы 525 ат күші (390 кВт) Rolls Royce Kestrel IB 12 цилиндрлі V типті қозғалтқышымен жабдықталған. Оның жылдамдығы 184 миль/сағ (296 км/сағ), ал ұшу қашықтығы 470 миль (757 км) болды. Сұраныс соншалық болды, өндіріс көптеген әуе компаниялары арасында бөлінді. Ұлыбританияда салынған 962 ұшақтың 234-ін Hawker, 456-сын Armstrong Whitworth, 46-сын Gloster, 226-сын Vickers, ал 42-сі ASJA лицензиясы бойынша Швецияда салынды (18 ұшақ), Götaverken (3 ұшақ) және Әуе күштерінің орталық шеберханалары (CVM) (21 ұшақ). Барлығы 1004 Hart ұшағы өндірілді. Hart ұшақтары 1935-1936 жылдардағы Абиссиния дағдарысы кезінде Таяу Шығысқа жөнелтілді. Hart соғыстар аралығындағы кезеңде Солтүстік-Батыс шекарасында, Британдық Үндістанда кең көлемде және табысты қызмет етті. Швед Әуе күштерінің төрт Hawker Hart ұшағы 1939-1940 жылғы Қысқы соғыста фин жағында соғысқан швед еріктілерінің эскадрильясының құрамында соғысқа қатысты. Екінші дүниежүзілік соғыстың басында Ұлыбританияның қарсылығына қарағанда ескіргенімен, Hart ұшағы қызметте болды, негізінен байланыс және оқу рөлдерінде, 1943 жылы ескі деп жарияланғанға дейін. Hart ұшағы табысты экспортталды және Мысырдың, Үндістанның, Оңтүстік Африканың, Эстонияның, Оңтүстік Родезияның, Швецияның (онда ол B4 деп аталды) және Югославия Корольдігінің әскери-әуе күштерінде қызмет етті. Родезиялық Hardy ұшақтары екінші дүниежүзілік соғыстың Шығыс Африка театрында одақтастар тарапынан қызмет етті. Швед Әуе күштерінің генералы Бьёрн Бюггрен өзінің естеліктерінде 1930 жылдардың ортасында олардың B4 ұшақтары үшін секіргіш бомбалау әдістерін қалай дамытқанын жазды. Hawker инженерлері бұл туралы білгенде, олар ресми түрде қарсылық білдіріп, ұшақ осы мақсат үшін жасалмағанын мәлімдеді. Алайда швед ұшқыштары ұшақтың бұл тапсырмаға дайын екенін дәлелдеді және олардың алаңдаушылығын жойды.

Құс

"Хокер Хинд" "Харт" ұшағының негізінде жасалған және оны ауыстыру мақсатында болды. "Хокер Гектор" – "Хинд" ұшағының түрі және әскери-әуе күштерімен байланыс жұмыстарында пайдаланылды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Ұлыбритания Корольдік әуе күштерінде оның қолданылуы шектеулі болды. "Гектор" ұшақтары Ирландияға да сатылды.

Хокер Аудакс

3-ші ИҚАФ эскадрильясы