Шотландиялық хирург, анатомияшы және теолог Чарльз Белл өмірі мен еңбектері

Кіріспе

Шотланд хирургы, анатомы, суретші және теолог

Сэр Чарльз Белл (12 қараша 1774 – 28 сәуір 1842) – шотланд хирургы, анатомы, физиологы, неврологы, суретші және философиялық теолог. Ол омыртқа миындағы сезімдік және қозғалтқыш жүйкелердің айырмашылығын ашқандығымен танымал. Сонымен қатар, Белл салдарымен ауруын сипаттағаны үшін де белгілі. Оның үш үлкен ағасы: Роберт Белл (1757–1816) – нотариус, Джон Белл (1763–1820) – сондай-ақ белгілі хирург және жазушы; және адвокат Джордж Джозеф Белл (1770–1843), ол Эдинбург университетінде құқық профессоры және Сессия сотының бас хатшысы болды.

Ерте өмір және білім

Чарльз Белл 1774 жылғы 12 қарашада Эдинбургте, Шотландия Епископ шіркеуінің дін қызметкері, пастор Уильям Беллдің төртінші ұлы болып дүниеге келді. Чарльздің әкесі 1779 жылы, ол бес жаста болғанда қайтыс болды, сондықтан анасы оның ерте өміріне зор әсер етіп, оған оқу мен жазуды үйретті. Чарльз Белл Эдинбургте өсті және 1784–88 жылдары беделді Жоғары мектепке қатысты. Ол аса жақсы оқушы болмаса да, ағасы Джонның қадамын басып, медицина саласында білім алуға шешім қабылдады. 1792 жылы Чарльз Белл Эдинбург университетіне түсіп, хирургиялық тәжірибе алу үшін ағасы Джонға көмектесе бастады. Университетте оқып жүргенде Белл Дугальд Стюарттың рухани философия тақырыбындағы лекцияларын тыңдады. Бұл лекциялар Беллге айтарлықтай әсер етті, өйткені Стюарттың кейбір ойлары Беллдің кейінгі еңбектерінде, оның "Қол туралы" трактатында кездеседі. 1798 жылы Белл Эдинбург университетін бітіріп, көп ұзамай Эдинбург Хирургтар колледжіне қабылданды, онда анатомиядан сабақ берді және Эдинбург Корольдік ауруханасында операция жасады. Хирург ретіндегі дағдыларын жетілдіре келе, Беллдің қызығушылығы анатомия мен өнерді біріктіретін салаға бұрылды. Оның суретшілік таланты ағасына "Адам денесінің анатомиясы" атты төрт томдық еңбекті аяқтауға көмектескенде айқын болды. Чарльз Белл 1803 жылы 3- және 4-томдарды толығымен жазып, суреттеді, сондай-ақ 1798 және 1799 жылдары "Дисекциялар жүйесі" атты суреттер жинағын жариялады. Бұдан әрі, Белл өзінің клиникалық тәжірибесі мен көркемдік көзінің арқасында қызықты медициналық жағдайларды балауызбен модельдеу хоббиін дамытты. Ол өзінің Анатомия мұражайы деп атаған кең жинақты жинады, оның кейбір экспонаттарын бүгінге дейін Хирургтар залында көруге болады. Чарльз Беллдің Эдинбургтегі тұруы ұзаққа созылмады, себебі Джон Белл мен Эдинбург университетінің екі профессоры: Александр Монро екінші және Джон Грегори арасындағы жаман дау болды. Джон Грегори Корольдік аурухананың төрағасы болды және ауруханада жұмыс істеуге тек алты толық штатты хирургиялық қызметкер тағайындалатынын мәлімдеді. Белл ағайындылары таңдалмады, осылайша Корольдік ауруханада медициналық практика жүргізуге тыйым салынды. Чарльз Белл, ағасының дауларына тікелей қатысы болмағандықтан, Эдинбург университетінің профессорлық-оқытушылар құрамымен келісім жасауға тырысты, университетке жүз гинея және оның Анатомия мұражайын ұсынып, Корольдік ауруханада жасалатын операцияларды бақылауға және суреттеуге рұқсат беруді сұрады, бірақ бұл ұсыныс қабылданбады.

Charles Bell was born in Edinburgh on 12 November 1774, as the fourth son of the Reverend William Bell, a clergyman of the Episcopal Church of Scotland. Charles's father died in 1779 when he was five years old, and thus his mother had a profound influence on his early life, teaching him how to read and write. Charles Bell grew up in Edinburgh, and attended the prestigious High School (1784–88). Although he was not a particularly good student, Charles decided to follow in his brother John's footsteps and enter a career in medicine. In 1792, Charles Bell enrolled at the University of Edinburgh and began assisting his brother John as a surgical apprentice. While at the university, Bell attended the lectures of Dugald Stewart on the subject of spiritual philosophy. These lectures had considerable impact on Bell, for some of Stewart's teachings can be traced in Bell's later works in a passage on his Treatise on the Hand. In 1798, Bell graduated from the University of Edinburgh and soon after was admitted to the Edinburgh College of Surgeons where he taught anatomy and operated at the Edinburgh Royal Infirmary. While developing his talents as a surgeon, Bell's interests forayed into a field combining anatomy and art. His inherent talent as an artist came to the fore when he helped his brother complete a four volume work called The Anatomy of the Human Body. Charles Bell completely wrote and illustrated volumes 3 and 4 in 1803, as well as publishing his own set of illustrations in a System of Dissections in 1798 and 1799. Furthermore, Bell used his clinical experience and artistic eye to develop the hobby of modelling interesting medical cases in wax. He proceeded to accumulate an extensive collection that he dubbed his Museum of Anatomy, some items of which can still be seen today at Surgeon's Hall. Charles Bell's stay in Edinburgh did not last long due to an infamous feud between John Bell and two faculty members at the University of Edinburgh: Alexander Monro Secundus and John Gregory. John Gregory was the chairman of the Royal Infirmary and had declared that only six full time surgical staff members would be appointed to work at the infirmary. The Bell brothers were not selected and thus barred from practicing medicine at the Royal Infirmary. Charles Bell, who was not directly involved in his brother's feuds, attempted to make a deal with the faculty of the University of Edinburgh by offering the university one hundred guineas and his Museum of Anatomy in exchange for allowing him to observe and sketch the operations performed at the Royal Infirmary, but this deal was rejected.

Кәсіби мансап

1804 жылы Чарльз Белл Лондонға кетіп, 1805 жылы Лестер көшесінде үй сатып алып, қалада орнықты. Осы үйден Белл медицина студенттеріне, дәрігерлерге және суретшілерге анатомия мен хирургия пәндерін оқытты. 1809 жылы Белл Коруннаға шегініп келген мыңдаған ауру және жараланған сарбаздарға көмектесуге ерікті түрде келген азаматтық хирургтардың қатарында болды, ал 6 жыл өткен соң ол Ватерлоо шайқасынан кейін де аурулар мен жараланғандарға ерікті түрде көмектесті. Өкінішке орай, Белл жасаған 12 ампутацияның тек біреуі ғана аман қалды. Ампутация операцияларынан өзге, Белл мылтық оқтарынан келген жараларға қызығушылық танытты және 1814 жылы «Оқ жаралары туралы диссертация» атты еңбегін жариялады. Оның жаралардың бірнеше суреттері Эдинбургтағы Корольдік хирургтар колледжінің залында көрсетілген. 1811 жылы Чарльз Белл Мэрион Шоуға үйленді. Әйелінің құдайынан алған ақшасын пайдаланып, Белл анатомист Уильям Хантер құрған Ұлы Виндмилл көшесіндегі анатомия мектебінің үлесін сатып алды. Белл өзінің тәжірибесін үйінен Виндмилл көшесіндегі мектепке көшірді және 1824 жылға дейін студенттерге сабақ беріп, өз зерттеулерін жүргізді. 1813-14 жылдары ол Лондон хирургтар колледжінің мүшесі және Миддлсекс ауруханасының хирургы болып тағайындалды. Үй шаруасымен қатар Белл әскери хирург ретінде де қызмет етті, Хаслар корольдік ауруханасында неврологиялық жарақаттар туралы толық жазбалар жасады және 1815 жылы Ватерлоодағы тәжірибесін егжей-тегжейлі сипаттады. Ол үш күн-түн бойы француз сарбаздарына операция жасады. Француз сарбаздарының жағдайы нашар болғандықтан, көптеген науқастары операциядан кейін көп ұзамай қайтыс болды. Беллдің Брюссельдегі хирургиялық ассистенті болған доктор Роберт Нокс Беллдің хирургиялық шеберлігін сынап, оның хирургиялық қабілеттері туралы жағымсыз пікір білдірді (Белл жасаған ампутациялардың өлім-жітімі шамамен 90% құрады). Белл Миддлсекс ауруханасының медициналық мектебін құруға зор үлес қосты және 1824 жылы Лондон хирургтар колледжінің анатомия және хирургия кафедрасының алғашқы профессоры атанды. Сол жылы Белл өзінің 3000-нан астам балауыздық үлгілерін жинағын Эдинбургтағы Корольдік хирургтар колледжіне 3000 фунт стерлингке сатты. 1829 жылы Виндмилл көшесіндегі анатомия мектебі Лондонның жаңа Корольдік колледжіне біріктірілді. Белл оның алғашқы физиология профессоры болуға шақырылды, Лондон университетінің Медициналық мектебін құруға көмектесті, ресми ашылу салтанатында тұсаукесер сөз сөйледі және тіпті оның сертификаттау бағдарламасының талаптарын әзірлеуге қатысты. Белл Медициналық мектепте ұзақ қызмет етпеді және академиялық қызметкерлермен пікір келіспеушіліктерге байланысты қызметтен кетті. Келесі жеті жыл бойы Белл Миддлсекс ауруханасында клиникалық лекциялар оқыды және 1835 жылы профессор Джон Уильям Тернердің мерзімінен бұрын қайтыс болуынан кейін Эдинбург университетінің хирургия кафедрасының төрағасы болып тағайындалды. 1833 жылы ол Корольдік Гелф орденінің рыцары атанды. Чарльз Белл 1842 жылы Эдинбургтен Лондонға жолда, Мидлендс аймағындағы Вустер қаласының жанындағы Хэллоу Паркінде қайтыс болды. Ол Вустердің жанындағы Хэллоу шіркеуінің зиратына жерленген.

In 1804, Charles Bell left for London and in 1805 had established himself in the city by buying a house on Leicester Street. From this house Bell taught classes in anatomy and surgery for medical students, doctors, and artists. In 1809, Bell was among a number of civilian surgeons who volunteered to attend to the many thousands of ill and wounded soldiers who had retreated to Corunna, and 6 years later he again voluntarily attended to the ill and wounded in the aftermath of the Battle of Waterloo. Regrettably, of Bell's 12 amputation cases, only one man survived. In addition to the amputation surgeries, Bell was quite fascinated by musket ball injuries and in 1814, he published a Dissertation on Gunshot Wounds. A number of his illustrations of the wounds are displayed in the hall of the Royal College of Surgeons of Edinburgh. In 1811, Charles Bell married Marion Shaw. Using money from his wife's dowry, Bell purchased a share of the Great Windmill Street School of Anatomy which had been founded by the anatomist William Hunter. Bell transferred his practice from his house to the Windmill Street School Bell ended up teaching students and conducting his own research until 1824. In 1813–14, he was appointed as a member of the London College of Surgeons and as a surgeon at the Middlesex Hospital. In addition to his domestic pursuits, Bell also served as a military surgeon, making elaborate recordings of neurological injuries at the Royal Hospital Haslar and famously documenting his experiences at Waterloo in 1815. For three consecutive days and nights, he operated on French soldiers in the Gens d'Armerie Hospital. The condition of the French soldiers was quite poor, and thus many of his patients died shortly after he operated on them. Dr Robert Knox, who was one of Bell's surgical assistants at Brussels, was critical of Bell's surgical skills and commented rather negatively on Bell's surgical abilities; (the mortality rate of amputations carried out by Bell ran at about 90%). Bell was instrumental in the creation of the Middlesex Hospital Medical School, and became, in 1824, the first professor of Anatomy and Surgery of the College of Surgeons in London. In that same year Bell sold his collection of over 3,000 wax preparations to the Royal College of Surgeons of Edinburgh for £3000. In 1829, the Windmill Street School of Anatomy was incorporated into the new King's College London. Bell was invited to be its first professor of physiology, and helped establish the Medical School at the University of London, gave the inaugural address when it formally opened, and even helped contribute to the requirements of its certification program. Bell's stay at the Medical School did not last long and he resigned from his chair due to differences of opinion with the academic staff. For the next seven years, Bell gave clinical lectures at the Middlesex Hospital and in 1835 he accepted the position of the Chair of Surgery at the University of Edinburgh following the premature death of Prof John William Turner. He was made a Knight of the Royal Guelphic Order in 1833. Bell died at Hallow Park near Worcester in the Midlands, while travelling from Edinburgh to London, in 1842. He is buried in Hallow Churchyard near Worcester.

Құрметтер мен марапаттар

Белл 1807 жылғы 8 маусымда Роберт Джеймсон, Уильям Райт және Томас Макнайттың ұсынысымен Эдинбург Корольдік қоғамының мүшесі болып сайланды. Ол 1836-1839 жылдар аралығында RSE кеңесшісі қызметін атқарды. 1826 жылғы 16 қарашада Лондон Корольдік қоғамының мүшесі болып сайланды және ғылымдағы көптеген жаңалықтары үшін Корольдік қоғамның алтын медалімен марапатталды. Белл 1831 жылы Ганновердің Гвельф орденіне рыцарь дәрежесі берілді. Сэр Ричард Оуэн сияқты, ол да Швеция Корольдік ғылым академиясының шетелдік мүшесі болып сайланды.

Шығармалары

Чарльз Белл – анатомиялық білімін көркемдік көзімен үйлестіріп, көптеген егжей-тегжейлі және әдемі суреттелген кітаптар жазған өнімді автор еді. 1799 жылы Белл өзінің алғашқы еңбегін – «Адам денесінің анатомиясын, мүшелерді көрсету тәсілін және олардың аурулардағы өзгерістерін түсіндіретін диссекция жүйесі» деп жариялады. Екінші еңбегі 1803 жылы ағасының «Адам денесінің анатомиясы» төрт томдық жинағын аяқтау болды. Сол жылы Белл «Артериялардың гравюралары», «Мидың гравюралары» және «Жүйкелердің гравюралары» атты үш серия гравюраларын жариялады. Бұл гравюралар жинағы күрделі және егжей-тегжейлі анатомиялық диаграммалардан тұрады, оларға таңбалар мен олардың адам ағзасындағы қызметінің қысқаша сипаттамасы қоса берілген. Олар болашақ медицина студенттері үшін оқу құралы ретінде жарияланды. «Мидың гравюралары» ерекше маңызға ие, өйткені Беллтің жүйке жүйесінің құрылымын толыққанды түсіндіруге жасаған алғашқы жарияланған тынысы болды. Бұл еңбектің кіріспесінде Белл мидың күңгірттігі мен оның ішкі жұмысына тоқталып, осы мәселе өмірінің соңына дейін оның қызығушылығын тудырғанын айтады. 1806 жылы, Корольдік академияда оқытушылық қызметке үміттене отырып, Белл «Суреттемедегі экспрессия анатомиясы» (1806) еңбегін жариялады, кейін 1824 жылы «Экспрессия анатомиясы және философиясы» деген атпен қайта жариялады. Бұл еңбегінде Белл табиғи теология қағидаттарын ұстана отырып, Жаратушымен ерекше байланысы бар адам түріне тән бет бұлшықеттерінің бірегей жүйесі бар екенін дәлелдеді. Бұл идеялар Уильям Пейлидің ойларымен үндесті. Өтініші қабылданбағаннан кейін (кейіннен Корольдік академияның президенті болған сэр Томас Лоуренс Беллді «шалқасыңқы, тартымсыз және жаңсақ» деп сипаттады), Белл назарын жүйке жүйесіне бұрды. Белл 1811 жылы жеке таралымда шыққан «Мидың жаңа анатомиясы туралы идея» кітабында жүйке жүйесін егжей-тегжейлі зерттеді. Бұл кітапта Белл мидың әртүрлі бөліктерімен байланысқан әртүрлі жүйке жолдары туралы идеясын сипаттады, осылайша әртүрлі функцияларға әкеледі. Оның бұл мәселені зерттеуге арналған тәжірибелері қоянның омыртқа миын кесіп, оның әртүрлі бағаналарын тікелей тигізуден тұрды. Ол алдыңғы бағаналарды тітіркендіру бұлшықеттердің құрысуына, ал артқы бағаналарды тітіркендірудің көзге көрінетін әсері жоқ екенін анықтады. Бұл тәжірибелер Беллді сенсорлық және моторлық жүйкелерді бірінші болып ажыратқанын жариялауға итерді. Бұл эссе көптеген адамдар үшін клиникалық неврологияның негізін қалаушы деп есептелсе де, оның әріптестері оны жақсы қабылдамады. Оның тәжірибелері сынға ұшырады және алдыңғы және артқы тамырлардың сәйкесінше ми және мишақшамен байланысты деген идеясы қабылданбады. Сонымен қатар, Беллдің 1811 жылғы түпнұсқа эссесінде моторлық және сезімтал жүйке тамырларының нақты сипаттамасы жоқ еді, және ол кейіннен мәтіндік өзгерістермен дұрыс емес даталанған түзетулерді шығарған сияқты. Чарльз Белл «Қол» атты төрт басылым шығарды. Алғашқы тарауларда Белл өзінің трактатын салыстырмалы анатомияның алғашқы оқулығы ретінде ұйымдастырады. Кітапта Белл әртүрлі организмдердің «қолдарын» – адам қолынан, шимпанзе аяқтарынан және балықтың сезімтал мүшелерінен бастап салыстыратын суреттер көп. Алғашқы тараулардан кейін Белл трактатын қолдың маңыздылығына және анатомиядағы оның қолданылуына бағыттайды. Ол хирургия саласында қолдың көз сияқты маңызды екенін және оны жаттықтыру қажеттігін атап өтеді.

Charles Bell was a prolific author who combined his anatomical knowledge with his artistic eye to produce a number of highly detailed and beautifully illustrated books. In 1799, Bell published his first work "A System of Dissections, explaining the Anatomy of the Human Body, the manner of displaying Parts and their Varieties in Disease". His second work was the completion of his brother's four volume set of "The Anatomy of the Human Body" in 1803. In that same year, Bell published his three series of engravings titled "Engravings of the Arteries", "Engravings of the Brain", and "Engravings of the Nerves". These sets of engravings consisted of intricate and detailed anatomical diagrams accompanied with labels and a brief description of their functionality in the human body and were published as an educational tool for aspiring medical students. The "Engravings of the Brain" are of particular importance for this marked Bell's first published attempt at fully elucidating the organization of the nervous system. In his introduction to the work, Bell comments on the ambiguous nature of the brain and its inner workings, a topic that would hold his interest for the remainder of his life. In 1806, with his eye on a teaching post at the Royal Academy, Bell published his Essays on The Anatomy of Expression in Painting (1806), later re published as Essays on The Anatomy and Philosophy of Expression in 1824. In this work, Bell followed the principles of natural theology, asserting the existence of a uniquely human system of facial muscles in the service of a human species with a unique relationship to the Creator, ideals which paralleled with those of William Paley. After the failure of his application (Sir Thomas Lawrence, later President of the Royal Academy, described Bell as "lacking in temper, modesty and judgement"), Bell turned his attentions to the nervous system. Bell published detailed studies of the nervous system in 1811, in his privately circulated book An Idea of a New Anatomy of the Brain. In this book, Bell described his idea of the different nervous tracts connecting with different parts of brain and thus leading to different functionality. His experiments to investigate this consisted of cutting open the spinal cord of a rabbit and touching different columns of the cord. He found that an irritation of the anterior columns led to a convulsion of the muscles, while an irritation of the posterior columns had no visible effect. These experiments led Bell to declare that he was the first to distinguish between sensory and motor nerves. While this essay is considered by many to be the founding stone of clinical neurology, it was not well received by Bell's peers. His experimentation was criticized and the idea that he presented of the anterior and posterior roots being connected to the cerebrum and cerebellum respectively, was rejected. Furthermore, Bell's original essay of 1811 did not actually contain a clear description of motor and sensory nerve roots as Bell later claimed, and he seems to have issued subsequent incorrectly dated revisions with subtle textual alterations. Charles Bell published four editions of The Hand. In the first few chapters, Bell organizes his treatise as an early textbook of comparative anatomy. The book is full of pictures where Bell compares "hands" of different organisms ranging from human hands, chimpanzee paws, and fish feelers. After the first few chapters, Bell orients his treatise around the significance of the hand and its importance in its use in anatomy. He emphasizes that the hand is as important as the eye in the field of surgery and that it must be trained.