Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Вальд – Швейцарияның Берн кантонындағы Берн Миттелланд әкімшілік округіне қарасты муниципалитет.
Wald is a municipality in the Bern Mittelland administrative district in the canton of Bern in Switzerland.
Енглисберг
Енглисберг алғаш рет тарихи жазбада Кибург Ministerialis (феодалдық билеушілердің қызметіндегі еркін емес рыцарлар) отбасымен байланысты кездеседі. 15 ғасырда Берн ақсүйек отбасылары ауыл мен оны қоршаған Гершафтқа иелік еткен. Гершафтта сот өткізу құқығы 1570 жылы ауыл тұрғындарына сатылып, кейін 70 үлесге бөлінген. Бұл жағдай 18 ғасырға дейін сақталды, содан кейін Берн ақсүйектері акциялардың көп бөлігін қайта сатып алды. Бұл алғашқыда Белп приходінің бір бөлігі болған, бірақ 1699 жылы тәуелсіз приходқа айналды. Сол жылы тұрғын үйлер мен ғимараттар 3,9%-ды, ал көлік инфрақұрылымы 2,1%-ды құрады. Жердің жалпы ауданының 17,5%-ы тығыз орманмен, ал 1,7%-ы жеміс бақтарымен немесе ағаштардың шағын тобымен жабылған. Егіс жерінің 40,1%-ы егін өсіруге, 32,7%-ы жайылымға, ал 1,7%-ы жеміс бақтары мен жүзімдіктерге пайдаланылады. 2009 жылдың 31 желтоқсанында муниципалитеттің бұрынғы ауданы – Amtsbezirk Seftigen таратылды. Келесі күні, 2010 жылдың 1 қаңтарында ол жаңа құрылған Verwaltungskreis Bern Mittelland құрамына қосылды. 2000 жылғы мәліметтерге сәйкес, халықтың көп бөлігі неміс тілінде (97,7%) сөйлейді, француз тілі екінші орында (0,6%), ал итальян тілі үшінші орында (0,5%) тұрады. 2012 жылы балалар мен жасөспірімдер (0-19 жас) халықтың 20,2%-ын, ересектер (20-64 жас) – 59,0%-ын, ал зейнеткерлер (64 жастан асқан) – 20,9%-ын құрады. 2013 жылы муниципалитеттегі бос тұрғын үйлердің үлесі 0,9%-ды құрады. 2011 жылы муниципалитеттегі тұрғын үйлердің 48,5%-ын жеке үйлер құрады.
Englisberg first appears in a historic record with the Kyburg Ministerialis (unfree knights in the service of a feudal overlord) family of Englisberg. By the 15th century Bernese patrician families owned the village and surrounding Herrschaft. The right to hold court in the Herrschaft was sold to the villagers in 1570 and then split into 70 shares. This situation remained until the 18th century, when Bernese patricians bought the majority of the shares back. It was originally part of the parish of Belp, but in 1699 became an independent parish. During the same year, housing and buildings made up 3.9% and transportation infrastructure made up 2.1%. A total of 17.5% of the total land area is heavily forested and 1.7% is covered with orchards or small clusters of trees. Of the agricultural land, 40.1% is used for growing crops and 32.7% is pasturage, while 1.7% is used for orchards or vine crops. On 31 December 2009 Amtsbezirk Seftigen, the municipality's former district, was dissolved. On the following day, 1 January 2010, it joined the newly created Verwaltungskreis Bern Mittelland. Most of the population (as of 2000) speaks German (97.7%) as their first language, French is the second most common (0.6%) and Italian is the third (0.5%). as of 2012, children and teenagers (0–19 years old) make up 20.2% of the population, while adults (20–64 years old) make up 59.0% and seniors (over 64 years old) make up 20.9%. The vacancy rate for the municipality, in 2013, was 0.9%. In 2011, single family homes made up 48.5% of the total housing in the municipality.
Саясат
2011 жылғы федералды сайлауда ең көп дауыс жинаған партия Швейцариялық халық партиясы (ШХП) болды, ол дауыстардың 36,5%-ын алды. Одан кейінгі үш ең көп дауыс жинаған партиялар: Консервативтік демократиялық партия (BDP) (18,0%), Социал-демократиялық партия (SP) (12,5%) және Жасыл партия (7,8%). Федералды сайлауда барлығы 812 дауыс берілді, сайлауға қатысу көрсеткіші 59,8% құрады.
In the 2011 federal election the most popular party was the Swiss People's Party (SVP) which received 36.5% of the vote. The next three most popular parties were the Conservative Democratic Party (BDP) (18.0%), the Social Democratic Party (SP) (12.5%) and the Green Party (7.8%). In the federal election, a total of 812 votes were cast, and the voter turnout was 59.8%.
Экономика
2011 жылы Вальдтың жұмыссыздық деңгейі 1,04% құрады. 2011 жылы муниципалитетте барлығы 498 адам жұмыс істеді. Олардың 164-і бірінші экономикалық секторда, ал 59 кәсіпорны осы секторда қызмет етеді. Екінші секторда 16 адам жұмыс істеді және осы секторда 8 кәсіпорын болды. Үшінші секторда 318 адам жұмыс істеді, 63 кәсіпорын осы секторда қызмет етеді. Жұмыс істейтін халықтың 18,9%-ы жұмысқа қоғамдық көлікпен, ал 45,5%-ы жеке көлікпен барады. Салыстыру үшін, сол жылы кантон бойынша орташа көрсеткіш 14,2% және 22,0% болды, ал елі бойынша орташа көрсеткіш сәйкесінше 12,3% және 21,1% құрады. 2009 жылы муниципалитетте барлығы 533 салық төлеуші тіркелді. Олардың 188-і жылына 75 000 швейцариялық франктан астам табыс тапты. Жылдық табысы 15 000-20 000 франк аралығындағы 5 адам болды. 75 000 швейцариялық франктан асатын табысқа ие Вальд тұрғындарының орташа табысы 119 159 швейцариялық франк, ал Швейцария бойынша орташа табыс 130 478 швейцариялық франк құрады. 2011 жылы халықтың 0,4%-ы мемлекеттен тікелей қаржылық көмек алды.
as of 2011, Wald had an unemployment rate of 1.04%. as of 2011, there were a total of 498 people employed in the municipality. Of these, there were 164 people employed in the primary economic sector and about 59 businesses involved in this sector. 16 people were employed in the secondary sector and there were 8 businesses in this sector. 318 people were employed in the tertiary sector, with 63 businesses in this sector. Of the working population, 18.9% used public transportation to get to work, and 45.5% used a private car. For comparison, the average rate for the entire canton in the same year, was 14.2% and 22.0%, while the nationwide average was 12.3% and 21.1% respectively. In 2009 there were a total of 533 tax payers in the municipality. Of that total, 188 made over 75,000 CHF per year. There were 5 people who made between 15,000 and 20,000 per year. The average income of the over 75,000 CHF group in Wald was 119,159 CHF, while the average across all of Switzerland was 130,478 CHF. In 2011 a total of 0.4% of the population received direct financial assistance from the government.
Дін
2000 жылы халықтың шамамен 83,2% протестант шіркеулеріне жатты, 9,4% - рим-католиктер, ал 5,2% дінге жатпады. 2011–12 оқу жылында Вальдта барлығы 84 оқушы сабаққа қатысты. Әкімшілік ауданда барлығы 18 оқушыдан тұратын бір балабақша болды. Балабақша оқушыларының 11,1%-ы Швейцарияның тұрақты немесе уақытша тұрғындары (азаматтары емес) болды, ал 5,6%-ының ана тілі сыныптағы тілден өзгеше. Әкімшілік ауданда 3 бастауыш сынып және 66 оқушы бар. Бастауыш сынып оқушыларының 6,1%-ы Швейцарияның тұрақты немесе уақытша тұрғындары (азамат емес) болды, ал 10,6%-ының ана тілі сыныптағы тілден өзгеше.
In 2000 about 83.2% of the population belonged to a Protestant church, 9.4% were Roman Catholic and 5.2% had no religious affiliation. During the 2011–12 school year, there were a total of 84 students attending classes in Wald. There was one kindergarten class with a total of 18 students in the municipality. Of the kindergarten students, 11.1% were permanent or temporary residents of Switzerland (not citizens) and 5.6% have a different mother language than the classroom language. The municipality had 3 primary classes and 66 students. Of the primary students, 6.1% were permanent or temporary residents of Switzerland (not citizens) and 10.6% have a different mother language than the classroom language.