Кіріспе

Лаймкилнс – Шотландияның Файф аймағындағы тарихи жағалау ауылы. Ол Форт шығанағының жағасында, Данфермлиннің оңтүстігінде және Эдинбургтен 21 км (13 миль) солтүстік-батысқа қарай орналасқан. Лаймкилнстің тарихы орта ғасырларға дейін, 14 ғасырға барып жетеді, ол кезде бұл балықшылар ауылы болған. 2020 жылғы мәлімет бойынша, халқы 1450 адамды құрайды.

Тарих және экономика

Көршілес Чарльзтауннан өзгеше, Лимекилнс – 14 ғасырға дейін тарихы бар ежелгі елді мекен. 14 ғасырдың басында Дунфермлин қаласының «Галеттс» деп аталатын порты болған, ол қазіргі Лимекилнс елді мекенінің орнында орналасып, қаланың негізгі порты қызметін атқарды. Ауыл тарихының басында жергілікті әктастың маңыздылығы анық болды, ол тыңайтқыш ретінде де, тас үйлер салу үшін қолданылатын цемент жасауға да пайдаланылды. Көмір және кейіннен тас көмірмен қыздырылатын пештерде әктас өңделіп, тез әкке айналдырылып, Шотландияның шығыс жағалауындағы порт арқылы экспортталды. Бүгінде ауылда осы өнеркәсіптің жалғыз қалдығы – Лимекилнс атауы. 1750 жылдары әктас өндірісі шамамен бір шақырымдай батысқа қарай, Чарльзтаунға көшірілді, онда осы алып пештердің қиратылыстары бүгінге дейін сақталған. Көптеген ғасырлар бойы Лимекилнс Форттың оңтүстік жағындағы Бонесске қатынайтын паромның солтүстік терминалы болды. Бұл жайт Роберт Луис Стивенсонның «Қашқын» романында да көрсетілген: Дэвид Балфур мен Алан Брек Лимекилнстен ескі қайықпен Форт арқылы тасымалданды. Сондай-ақ, Каупернаум айлағының жанындағы сабын зауытында сабын да өндірілді. «Сабын сарайлары» әлі де бар және қойма ретінде пайдаланылуда. Өнеркәсіптің құлдырауы салдарынан көптеген салалар жойылды және Лимекилнс тағы да тыныш жағалау ауылына айналды. 1970-1980 жылдардағы жылжымайтын мүліктерге сұраныс артқан кезде жаңа тұрғын үйлер салынды, бұл ауылдың ауданын және халқын едәуір арттырды. Ауылдағы ең көне ғимарат – 1362 жылға дейін тарихы жететін үлкен «Корольдік жертөле». Өмірі бойы ол әртүрлі мақсаттарда қолданылды, атап айтқанда, қойма, мектеп, кітапхана және шіркеу ретінде. Қазіргі уақытта ол масондық ложа ретінде пайдаланылады және әдетте жұртшылыққа жабық. Ауылда бастауыш мектеп, дәрігерлік кабинет, дүкендер, теңіз скауттары және жолсеріктер тобы бар. «Кеме тавернасы» Роберт Луис Стивенсонның «Қашқын» романындағы «суару орыны» деп еске алынады.

Көлік

Эльгин графы Кросфорд аймағындағы жерлерге ие болды, бұл жерлер Эльгин шахтасымен (Паркнюк және Болдридж Берн, Данфермлиннің солтүстік-батысында) және шахтадан Кросфорд айналасымен, содан кейін Вагон жолы бойымен төмен және Чарльзтаун портына дейін созылған Эльгин темір жолымен байланысты болды. Темір жолының маршруты және Эльгин шахтасының орны Чалмерстің "Данфермлиннің тарихи және статистикалық сипаттамасы" кітабындағы картада көрсетілген. Солтүстікке қарай, жолдар Питливер арқылы Кросфордқа және Эльгин графының мен Вестер Геллеттің иеліктері арқылы Данфермлиндегі Питтенкрифф паркіне дейін жалғасады.