Катауба өзені: Солтүстік және Оңтүстік Каролинадағы су жолы

Кіріспе

АҚШ-та Солтүстік Каролина және Оңтүстік Каролина штаттарындағы өзен. Солтүстік Каролина штатының батыс Макдауэлл округіндегі Блю-Ридж тауларында, Ашвилл қаласынан шамамен 20 миль (30 км) шығысқа қарай басталады. Ол солтүстік-шығысқа қарай ағып, екі сарқырамадан – Жоғарғы Катаваба сарқырамасы мен Катаваба сарқырамасынан құлайды, содан кейін Джеймс көлімен бөгетіліп, Линвилл өзенімен қосылады. Моргантон қаласының солтүстігінен өтіп, содан кейін Родхисс көлі мен Хикори көлі арқылы оңтүстік-шығысқа қарай ағып, Хикори қаласының солтүстігінде Норман көлі су қоймасына құяды. Норман көлінен оңтүстікке қарай Шарлотта қаласының батысынан өтіп, Маунтин Айленд көлі мен Уайли көлі су қоймалары арқылы ағады. Оңтүстік Форк Катаваба өзені мен Катаваба өзенінің қосылған жері NC/SC штатының шекарасына жақын Уайли көлінің су астында қалады. Өзен Оңтүстік Каролина штатының солтүстігіне құяды, Рок Хилл қаласынан өтіп, Грейт-Фолс маңындағы Фишинг-Крик су қоймасы арқылы Колумбия қаласынан солтүстік-шығысқа қарай шамамен 50 шақырым жердегі Уотерей көлі су қоймасына құяды. Уотерей өзенімен қосылған жері су астында қалғандықтан, бұл жерден бастап ол Уотерей өзені деп аталады.

Бас сулары мен бассейндер

Катаваба бассейні Солтүстік Каролинадағы Блю-Ридж тауларының шығыс беткейлерінде, Эванс Ноб және Кросс тауының жанында, Писга ұлттық орманның шетінде басталады. Олар Рокки өзенінің су жинау алабында орналасқан және Катаваба өзенінен тәулігіне дейін су соруды жоспарлап отыр. Конкорд/Каннаполис бассейндер аралық су беру (IBT) жобасы бір өзен бассейнінен екінші өзен бассейніне суды тұрақты түрде беруді көздейді. Мұндай беру, Катаваба бассейніндегі муниципалитеттер өзеннен су сорып, тұрмыстық қолдану үшін тазартуынан өзгеше. Тазартылған судың көп бөлігі ақырында Катаваба өзеніне қайта оралады. Конкорд және Каннаполис екеуі де Катаваба өзені бассейнінде орналаспаса да (екеуі де үлкен Пи-Ди өзенінің Рокки өзені тармағында орналасқан), қалалар Катаваба өзенінің аймақтық маңызы бар екенін мәлімдеді. IBT-ге қарсылар Катаваба өзені бассейніндегі қалалар мен елді мекендер де өсіп келе жатыр және қалалардың сұранысы тым жоғары деп санайды. 2007 жылдың 10 қаңтарында Солтүстік Каролина штатының экологиялық комиссиясы Конкорд пен Каннаполиске Катаваба өзенінен тәулігіне дейін су соруға рұқсат берді. Бұл шешім Экологиялық басқару комиссиясының тыңдау өкілдері ұсынған келісімнің нәтижесі болды. Моргантон және Валдезе қалаларының әкімдері бұл трансфертке қатысты екенін және комиссияның шешімінің әділетсіз және жақпарулы екенін айтты. Конкорд қаласының басқарушысы су беруге рұқсат беруді "қарсы-қарлықты" деп сипаттады, себебі комиссия бастапқы сұраныстан әлдеқайда төмен көлемде рұқсат берді және сот процестерінен кейін іс кешігуі мүмкін. "Хиккориден (өкілдер) шағымдануға ниетті", - деді Конкорд мэрі Скотт Пэдгет, ол ЭМК отырысынан кейін Хиккори мэрі Руди Райтпен сөйлескен. "Оның басты мәселесі (бассейн аралық трансферт) процесін өзгерту. Менің оған тілегім – бітімге келу. Шағымдану бізге тиіс нәрсені ұзартуға, біз сұрағаннан азырақ алуға және бұл жағдайдың тудырған жағымсыз сезімдерді одан әрі күшейтуге әкеледі".

The Catawba basin begins on the eastern slopes of the Blue Ridge Mountains, North Carolina, near Evans Knob and Cross Mountain, at the edge of Pisgah National Forest. in their Rocky River watershed and want to pump up to of water daily from the Catawba River. The Concord/Kannapolis Interbasin Transfer (IBT) proposal calls for water to be permanently transferred from one river basin to another river basin. Such a transfer is unlike the more common water usage, in which municipalities within the Catawba basin pump water from the river and treat it for residential use. Much of that treated water eventually returns to the Catawba River. Though neither Concord nor Kannapolis is located in the Catawba River basin (both are located in the Rocky River branch of the larger Pee Dee River basin), the cities said the Catawba River is a regional resource. Opponents of the IBT argued that towns and cities along the Catawba River basin are growing as well, and that the cities' request is too large. On January 10, 2007, the North Carolina state environmental panel authorized Concord and Kannapolis to pump up to a day from the Catawba River. This decision represented a compromise recommended by hearing officers for the Environmental Management Commission. The mayors of Morganton and Valdese said that they were adamantly against the transfer and that the panel's ruling was skewed and biased. Concord's city manager said the approval of the water transfer was "bittersweet", since the panel authorized an amount much lower than was originally requested and the action is likely to be delayed by lawsuits. “Well, (officials from) Hickory are going to file an appeal,” said Concord Mayor Scott Padgett, who spoke briefly with Hickory Mayor Rudy Wright after the EMC meeting. “His major concern is changing the (interbasin transfer) process. My appeal to him is that there should be a truce. To file an appeal is just going to prolong something we deserve, is less than what we asked for and is going to further hard feelings this has already created.”

Дау 2010 жылдың басында барлық тараптар келісімге келген кезде аяқталды. Бұл келісім құрғақшылық жағдайында Конкорд пен Каннаполиске қол жетімді су көлемін одан әрі шектейді.

Қауіпке ұшыраған өзен

2007 жылдың күз айларының басында Катаваба бассейнінің тұрғындары мен кәсіпорындары, сондай-ақ АҚШ-тың оңтүстігіндегі үлкен аймақтар, су тапшылығының күшті әсерін сезіне бастады. 2007 жылдың 15 қазанында «Моргантон Ньюс Геральд» газеті Солтүстік Каролинаның губернаторы Майк Исли құрғақшылықты «жазылған тарихтағы ең ауыр құрғақшылық» деп сипаттағанын хабарлады. 2008 жылдың 29 қаңтарында Катаваба өзенін басқаруға жауапты «Дьюк Энерджи» компаниясы 4-ші сатыдағы су шектеулерінің күтілетін мерзімін тамыз айына дейін ұзартты. Бұл ұзартуға консервациялық шаралар және желтоқсан айында бассейнге түскен 6 дюймдік жаңбыр мүмкіндік берді. Дегенмен, аймақ басшылары Валдезеде бас қосып, Н.К. Ауылдық орталық, Н.К. Сауда департаменті, Н.К. Қоршаған орта және табиғи ресурстар департаменті және Аппалачиан аймақтық комиссиясының өкілдерінен құрғақшылық мәселесін шешуге көмектесетін гранттар мен несиелер туралы естіді. 2008 жылдың сәуір айында «Американ Риверс» экологиялық ұйымы Катаваба-Уотери өзенін «Америкадағы ең қауіпті өзен» деп атады. Өзеннің жағдайына себептер: құрғақшылық, 11 гидроэлектр станциясының болуы, жаһандық жылыну және оның жағалауындағы бақылаусыз құрылыс, соңғысы ең қауіпті фактор ретінде көрсетілді. 2008 жылдың 11 маусымында Оңтүстік Каролинаның губернаторы Марк Санфорд Катавабаны мемлекеттік көркем өзен деп жариялайтын заңға қол қойды. Бұл мәртебе жерді пайдалануға шектеулер қоймайды, бірақ мемлекетке өзенге қатысты мәселелерді қарастыру үшін кеңесшіл топты шақыруға рұқсат береді. 2009 жылдың 29 маусымында EPA АҚШ-тағы 44 «Жоғары қауіпті күл тоғандарының» төртеуі Катаваба өзенінде екенін мәлімдеді. Екі күл тоғаны Тау аралы көліне жақын орналасқан және оған құйылады. EPA-ның жоғары қауіпті тізіміне Уайли және Норман көлдеріндегі күл тоғандары да кіреді. 2014 жылдың 11 желтоқсанында «Дьюк Энерджи» компаниясы Солтүстік Каролинадан Маршалл бу станциясынан Норман көліне көмір күлін (арсен, қорғасын, таллий және сынап, сондай-ақ басқа ауыр металдарды қамтитын) құюға рұқсат алды, бұл олардың заржалған, ағып жатқан құбырын жөндеу үшін қажет болды. Маршалл бу станциясының жер асты сулары Норман көліне қарай ағып, ластанған аймақ көлдің ең үлкен көмір күл бассейніне жақын жағалаудың 30 футында орналасқан, бұл көлдегі су сапасына қауіп төндіреді. 2015 жылдың 3 қазанында «Дьюк Энерджи» компаниясы Норман көлінің солтүстігіндегі Шарлоттадан солтүстікке қарай Маршалл бу станциясының бөгетінің түбінде шұңқыр пайда болғанын хабарлады. Қоршаған ортаны қорғау департаменті (ҚҚД) «Дьюк Энерджи» компаниясының тесікке қаптама салып, оны сынық таспен толтырғанын мәлімдеді. Катаваба өзені бассейні – оңтүстік-шығыста Hymenocallis coronaria, Shoals spider lily өсімдігінің маңызды популяциялары сақталған төрт аймақтың бірі. Оның Landsford Canal мемлекеттік саябағында бір үлкен популяциясы қалды.

Starting in the early autumn months of 2007, residents and businesses of the Catawba basin, along with large swaths of the Southern United States, began to feel the effects of an extreme drought. On October 15, 2007, the Morganton News Herald reported that North Carolina Governor Mike Easley described the drought as "the worst in recorded history". On January 29, 2008, Duke Energy, the utility responsible for managing the Catawba River, extended its estimated time frame for Stage 4 water restrictions to August. The extension was possible because of conservation measures and the 6 inches of rain the basin received in December. However, area leaders converged on Valdese to hear presentations from representatives of the N. C. Rural Center, N. C. Department of Commerce, N. C. Department of Environment and Natural Resources, and the Appalachian Regional Commission about grants and loans available to help pay for solutions to the drought. In April 2008 the environmental group American Rivers named the Catawba Wateree River "the most endangered river in America." Reasons cited for the river's condition are the drought, the presence of 11 hydroelectric dams, global warming, and unchecked development along its banks, with the latter reported as the most serious threat. On June 11, 2008, South Carolina Governor Mark Sanford signed legislation denoting the Catawba as a state scenic river. The designation carries no land use restrictions, but it allows the state to convene an advisory group to address river related concerns. On June 29, 2009, the EPA announced that four of the top 44 "High Hazard Ash Ponds" in the United States are on the Catawba River. Two ash ponds are adjacent to and discharge into Mountain Island Lake. The EPA High Hazard list also includes ash ponds on Lake Wylie and Lake Norman. On December 11, 2014, Duke Energy received approval from North Carolina to dump coal ash (containing arsenic, lead, thallium and mercury, among other heavy metals) from the Marshall Steam Station into Lake Norman in order to repair a rusted, leaking pipe at their facility. Groundwater at the Marshall Steam Station flows toward Lake Norman, and the contaminated field abuts the lake for about 30 feet of shoreline near its largest coal ash basin, threatening water quality in the lake. On October 3, 2015, Duke Energy reported that a sinkhole had formed at the base of the Marshall Steam Station dam north of Charlotte on Lake Norman. The Department of Environmental Quality (DEQ) says Duke Energy placed a liner in the hole and filled it with crushed stone. The Catawba River basin is one of only four areas left in the southeast with significant populations of Hymenocallis coronaria, the Shoals spider lily. It has one large population left at Landsford Canal State Park.