Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Адольф Гитлердің анасы (1860–1907)
Mother of Adolf Hitler (1860–1907)
Клара Гитлер (Пөлцль; 12 тамыз 1860 – 21 желтоқсан 1907) – нацистік Германияның диктаторы Адольф Гитлердің анасы болған.
Klara Hitler ( Pölzl; 12 August 1860 – 21 December 1907) was the mother of Adolf Hitler, dictator of Nazi Germany.
Отбасылық жағдайы және неке
Австрия империясының Вальдвиртль аймағындағы Шпитал, Вайтра ауылында дүниеге келген. Әкесі Иоганн Баптист Пёльцль, анасы Йоханна Хидлер болған. Клара ескі шаруа отбасынан шыққан, еңбекқор, жандармалы, діншіл және адал адам еді. Отбасының дәрігері Эдуард Блохтың сөзіне қарағанда, ол өте тыныш, мейірімді және жылы жүрек адам болған. 1876 жылы 16 жастағы Клара, туысы Алоис Гитлердің Анна Гласл Хёррмен бірінші некесінен үш жыл өткен соң үй шаруашылығына қызметкер болып жұмысқа орналасты. Алоистің нақты әкесі белгісіз болғанымен, анасы Мария Шикклгрюбер Йохан Георг Хидлерге үйленгеннен кейін Алоис Хидлердің ұлы деп ресми түрде танылды. Клараның анасы Хидлердің немересі Йоханна Хидлер еді, ол Иоганн Баптист Пёльцльге үйленді, осылайша Клара мен Алоис бірінші туысқандардың балалары болды. 1884 жылы Алоистің екінші әйелі Франциска Матцельсбергер қайтыс болғаннан кейін, Клара мен Алоис 1885 жылдың 7 қаңтарында Браунау-ам-Инн қаласындағы Поммер қонақүйінің жоғарғы қабатындағы Гитлердің жалға алған бөлмесінде шағын тойда үйленді. Алоис содан кейін кеденші болып жұмыс істеуге кетті. Төрт айдан кейін, 1885 жылдың 17 мамырында олардың тұңғыш ұлы Густав дүниеге келді. 1886 жылдың 23 қыркүйегінде Ида туды. Екі бала да 1887-1888 жылдардың қысында дифтериядан қайтыс болды. Үшінші баласы Отто 1892 жылы дүниеге келіп, қайтыс болды. Үшінші ұлы Адольф 1889 жылдың 20 сәуірінде дүниеге келді. 1892 жылы Клара Гитлер отбасымен бірге пойызбен Пассауға сапар шекті, онда олар келесі екі жыл бойы тұрды. Эдмунд 1894 жылдың 24 наурызында дүниеге келді. Паула 1896 жылдың 21 қаңтарында туды. Эдмунд 1900 жылдың 28 ақпанында бес жасында қызылшадан қайтыс болды. Алоиспен болған алты баласының арасында тек Адольф пен Паула ғана ересек жасқа жетті. Клара Гитлердің ересек өмірі үй шаруашылығын жүргізумен және балаларын тәрбиелеумен өтті, Смит айтуынша, Алоис оларға түсініксіз және қызығушылық танытпаған. Ол балаларына өте берілген және Уильям Патрик Гитлердің сөзіне сүйенсек, өгей балалары Алоис кіші және Ангелаға үлгілі өгей ана болған.
Born in the Austrian village of Spital, Weitra, Waldviertel, Austrian Empire, her father was Johann Baptist Pölzl and her mother was Johanna Hiedler. Klara came from old peasant stock, was hard working, energetic, pious, and conscientious. According to the family physician, Dr. Eduard Bloch, she was a very quiet, sweet, and affectionate woman. In 1876, 16 year old Klara was hired as a household servant by her relative Alois Hitler, three years after his first marriage to Anna Glasl Hörer. Although Alois' biological father is unknown, after his mother, Maria Schicklgruber, married Johann Georg Hiedler, Alois was officially designated as Hiedler's son. Klara's mother was Hiedler's niece Johanna Hiedler, who married Johann Baptist Pölzl, making Klara and Alois first cousins once removed. Following the death of Alois's second wife Franziska Matzelsberger in 1884, Klara and Alois married on 7 January 1885 in a brief ceremony held early in the morning at Hitler's rented rooms on the top floor of the Pommer Inn in Braunau am Inn. Alois then went to work for the day at his job as a customs official. Their first son, Gustav, was born four months later, on 17 May 1885. Ida followed on 23 September 1886. Both infants died of diphtheria during the winter of 1887–88. A third child, Otto, was born and died in 1892. A third son, Adolf, was born 20 April 1889. In 1892, Klara Hitler and her family took the train to Passau, where they settled down for the next two years. Edmund was born there on 24 March 1894. Paula followed on 21 January 1896. Edmund died of measles on 28 February 1900, at the age of five. Of her six children with Alois, only Adolf and Paula survived to adulthood. Klara Hitler's adult life was spent keeping house and raising children, for whom, according to Smith, Alois had little understanding or interest. She was very devoted to her children and, according to William Patrick Hitler, was a typical stepmother to her stepchildren, Alois, Jr. and Angela.
Кейінгі өмір және өлім
1903 жылы Алоис қайтыс болғанда, оған үкімет зейнетақысы қалды. Клара Леондиндегі үйін сатып, жас Адольф пен Пауламен бірге Линц қаласындағы пәтерге көшіп барды, онда олар қарапайым өмір сүрді. 1906 жылы Клара Гитлер кеудесінде ісік тапты, бірақ бастапқыда оған мән бермеді. Түнде кеудесінде ауырсыну сезініп, ұйықтамай қиналғаннан кейін, 1907 жылдың қаңтар айында отбасылық дәрігер Эдуард Блохқа қарады. Ол үй шаруасымен айналысқандықтан, дәрігерге уақтылы көрінуге үлкермегенін айтты. Блох Клараға сүт безінің қатерлі ісігі бар екенін айтпауды шешті және оны ұлы Адольфқа хабарлауды тапсырды. Блох Адольфқа анасының аман қалу мүмкіндігінің аз екенін айтып, радикалды мастэктомия жасауды ұсынды. Гитлерлер бұл жаңалықтан қатты күйзелді. Блохтың айтуынша, Клара Гитлер «жағдайды мен сенгендей, нық қабылдады. Ол өзінің тағдырының Құдайдың қалауы екенін ойлады және ешқашан шағымдануды ойламас еді». Ол Линцтегі Әйелдердің Мейірімділік Сестёрлер орденінде мастэктомия жасады, содан кейін хирург Карл Урбан қатерлі ісіктің кеуде қуысының плевралық тіндеріне метастаздағанын анықтады. Блох Клараның балаларына оның жағдайының ауыр екенін хабарлады. Адольф, Венада суретші болу үшін оқып келгендей болып, анасына көмектесу үшін үйіне оралды, сондай-ақ оның бауырлары да оған қосылды. Қазан айына қарай Клара Гитлердің жағдайы тез нашарлап, ұлы Адольф Блохтан жаңа емді сынап көруді өтінді. Келесі 46 күн бойы (қарашадан желтоқсанның басына дейін) Блох күнделікті йодоформпен емдеді, ол сол кезде тәжірибелік химиотерапияның бір түрі болатын. Клара Гитлердің мастэктомия жасалған жері қайта ашылды және қатерлі ісік жасушаларын «күйдіру» үшін тікелей йодоформқа батырылған дәкелер тіндерге қолданылды. Емдеулер өте ауыр болды, Клараның тамағы сал болып, жұта алмады. Клара Линцке жақын Леондинге жерленді. Анасымен жақын қарым-қатынаста болған Адольф Гитлер оның өліміне қатты қайғырып, өмірінің соңына дейін осы қайғыны көтеріп жүрді. Блох кейін еске алды: «Мен өмірімде Адольф Гитлердей қайғыға батқан адамды көрген емеспін». Өзінің «Менің күресім» атты автобиографиясында Гитлер «әкеме құрмет көрсеттім, бірақ анамды жақсы көрдім» деп жазды және анасының өлімі «зор қайғы» болғанын айтты. Он жылдар өткен соң, 1940 жылы Гитлер анасына мейірімділік көрсеткен еврей Блохқа ризашылығын білдіріп, оған және оның әйеліне Австриядан АҚШ-қа көшіп кетуге рұқсат берді, бұл Австриядағы басқа да еврейлерге берілмеген ерекше құқық еді. 1941 және 1943 жылдары Блох Гитлердің балалық шағы туралы ақпарат алу үшін Стратегиялық қызмет кеңсесімен (Орталық барлау агенттігінің алдыңғысы) сұхбаттасты. Ол Гитлердің ең ерекше қасиеті – анасына деген сүйіспеншілігі екенін айтты: «Гитлер әдеттегі мағынада анасының баласы болмаса да, мен оның анасына осыншалықты жақын екеніне куә болған емеспін. Олардың махаббаты өзара болды. Клара Гитлер ұлын қатты жақсы көретін. Ол мүмкіндігінше оның қалауын орындады. Мысалы, ол оның акварель суреттерін және суреттерін бағалап, оның көркемдік амбицияларын қолдады, тіпті бұл оның әкесіне қарсы болған жағдайда да. Блох Гитлердің анасына деген махаббаты патологиялық екенін жоққа шығарды. Блох Гитлерді «мен көрген ең қайғылы адам» деп еске алады, ол анасының өлімі жақындап қалғанын білгенде, ал Клараның «оның не болғанын білгенде қабірінде айналып кететін» өте «діншіл және мейірімді» әйел екенін айтты. 1934 жылы Гитлер Клараның құрметіне Пассаудағы бір көшені оның атымен атады.
When Alois died in 1903, he left a government pension. Klara sold the house in Leonding and moved with young Adolf and Paula to an apartment in Linz, where they lived frugally. In 1906, Klara Hitler discovered a lump in her breast but initially ignored it. After experiencing chest pains that were keeping her awake at night, she finally consulted the family doctor, Eduard Bloch, in January 1907. She had been busy with her household, she said, so had neglected to seek medical aid. Bloch chose not to inform Klara that she had breast cancer and left it to her son Adolf to inform her. Bloch told Adolf that his mother had a small chance of surviving and recommended that she undergo a radical mastectomy. The Hitlers were devastated by the news. According to Bloch, Klara Hitler "accepted the verdict as I was sure she would – with fortitude. Deeply religious, she assumed that her fate was God's will. It would never occur to her to complain." She underwent the mastectomy at Sisters of St. Mercy in Linz whereupon the surgeon, Karl Urban, discovered that the cancer had already metastasized to the pleural tissue in her chest. Bloch informed Klara's children that her condition was terminal. Adolf, who had been in Vienna ostensibly to study art, moved back home to tend to his mother, as did his siblings. By October, Klara Hitler's condition had rapidly declined and her son Adolf begged Bloch to try a new treatment. For the next 46 days (from November to early December), Bloch performed daily treatments of iodoform, a then experimental form of chemotherapy. Klara Hitler's mastectomy incisions were reopened and massive doses of iodoform soaked gauze were applied directly to the tissue to "burn" the cancer cells. The treatments were incredibly painful and caused Klara's throat to paralyze, leaving her unable to swallow. Klara was buried in Leonding near Linz. Adolf Hitler, who had a close relationship with his mother, was devastated by her death and carried the grief for the rest of his life. Bloch later recalled that, "In all my career, I have never seen anyone so prostrate with grief as Adolf Hitler." In his autobiography Mein Kampf, Hitler wrote that he had "honoured my father but loved my mother" and said that his mother's death was a "dreadful blow". Decades later, in 1940, Hitler showed gratitude to Bloch, who was Jewish, for treating his mother, by allowing him to emigrate with his wife from Austria to the United States, a privilege allowed to few other Jews in Austria. In 1941 and 1943, Bloch was interviewed by the Office of Strategic Services (a predecessor of the Central Intelligence Agency) to gain information about Hitler's childhood. He said that Hitler's most striking feature was his love for his mother:While Hitler was not a mother's boy in the usual sense, I never witnessed a closer attachment. Their love had been mutual. Klara Hitler adored her son. She allowed him his own way whenever possible. For example, she admired his watercolor paintings and drawings and supported his artistic ambitions in opposition to his father at what cost to herself one may guess. Bloch expressly denied the claim that Hitler's love for his mother was pathological. Bloch remembered Hitler as the "saddest man I had ever seen" when he was informed about his mother's imminent death, while Klara was viewed as a very "pious and kind" woman who "would turn in her grave if she knew what became of him." In 1934, Hitler honored Klara by naming a street in Passau after her.
Қабір тасын алып тастау
2012 жылдың 28 наурызында Леондинг қалалық зиратында Алоис Гитлер мен оның әйелі Клараның қабірін белгілеген қабір тасы, шіркеу пасторы Курт Питтершачердің хабарлауынша, әдетке сәйкес емес түрде, туысы тарапынан алынып тасталды. Бұл туыстың Алоис Гитлердің бірінші әйелі Аннаның қарт әйелі екені айтылады, ол сондай-ақ жалға берілген жерлеу учаскесіне құқығынан бас тартты. Қабірдегі қалдықтардың не болғаны белгісіз.
On 28 March 2012, the tombstone marking Alois Hitler's grave and that of his wife Klara in Town Cemetery in Leonding was removed, without ceremony, by a descendant, according to Kurt Pittertschatscher, the pastor of the parish. The descendant is said to be an elderly female relative of Alois Hitler's first wife, Anna, who has also given up any rights to the rented burial plot. It is not known what happened to the remains in the grave.
Танымал мәдениетте
"Американдық әке" мультсериалының "Мен голодектік бала емеспін" эпизодында (10 маусым, 13 эпизод, алғаш рет 2014 жылдың 23 наурызында көрсетілді), басты сюжеттік желі "Нацистік туған түнгі қорқыныш" деп аталатын видео ойынға байланысты, онда ойыншылар Адольф Гитлерді Клара Гитлердің құрсағында, оның туылмаған кезінде өлтіруге тырысады. Роальд Дальдың "Жаратылыс және апат: Шын оқиға" атты әңгімесі Адольф туғаннан кейін Клара Гитлердің басынан өткен оқиғаны баяндайды, онда ол жаңа ұлының денсаулығына алаңдайды және бұрынғы үш баласының қазасына қайғырады. Әңгіме Клараның өмірбаянына, соның ішінде қайтыс болған балаларының есімдеріне сәйкес келсе де, оның "Фрау Гитлер" екені бірнеше бет бойы ашылмайды, бұл Дальдың ересектерге арналған әңгімелеріне тән макабрлық аяққа апарып соқтырады.
In the "I Ain't No Holodeck Boy" episode of the animated TV series American Dad! (season 10, episode 13, first broadcast March 23, 2014), a main plot point revolves around a video game called Nazi Natal Nightmare, in which the players try to kill Adolf Hitler while he is still unborn in Klara Hitler's womb. The short story "Genesis and Catastrophe: A True Story", written by Roald Dahl, is a fictional account of Klara Hitler immediately after giving birth to Adolf, in which she worries over her new son's health and laments the deaths of her three previous children. Although the story stays true to Klara's biography, including the names of her late children, her identity as "Frau Hitler" is not revealed for several pages, providing a macabre twist ending typical of Dahl's adult stories.