Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Даниялық драматург және пастор Каж Харальд Лейнингер Мунк (әдетте Каж Мунк деп аталады) (13 қаңтар 1898 – 4 қаңтар 1944) – Дания драматургі және лютеран пасторы, Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Данияның оккупациялануындағы мәдени еңбектерімен және шейіт болғанымен танымал. Ол 14 тамызда Лютеран шіркеуінің Әулиелер тізімінде Максимилиан Колбемен бірге шейіт ретінде еске алынады.
Danish playwright and pastor
Kaj Harald Leininger Munk (commonly called Kaj Munk) (13 January 1898 – 4 January 1944) was a Danish playwright and Lutheran pastor, known for his cultural engagement and his martyrdom during the Occupation of Denmark of World War II. He is commemorated as a martyr in the Calendar of Saints of the Lutheran Church on 14 August, alongside Maximilian Kolbe.
Өмірбаян
Ол Данияның Лолланд аралында Kaj Harald Leininger Petersen болып дүниеге келді және ата-анасы қайтыс болғаннан кейін Munk есімді отбасында тәрбиеленді. 1924 жылдан өмірінің соңына дейін Мунк Батыс Ютландиядағы Ведерсёнің пасторы болды. Мунктің пьесалары көбінесе 1930 жылдары сахналанып, көпшілік назарына ұсынылды, бірақ олардың көп бөлігі 1920 жылдары жазылған. Оның өзге де еңбектерінің көп бөлігі осы кезеңдегі Дания мәдени өміріне тән болған «өмір философиясы туралы тартыс» (дін – марксизм – дарвинизм) тақырыбына арналған. 1930 жылдардың басында, кейін оны қуантқан бір сөзінде, Мунк Гитлерге (немістерді біріктіргені үшін) ризашылық білдіріп, Дания халқына да сондай біріктіруші тұлға тіледі. Алайда, Гитлердің неміс еврейлерін қудалауына және Муссолинидің Эфиопиядағы соғысын көргеннен кейін Мунктің Гитлерге (және Муссолиниге) деген көзқарасы ашық сынаға айналды. 1938 жылы Данияның «Jyllands Posten» газеті өз бетіне Бенито Муссолиниге жазған ашық хатын жариялады, онда еврейлерге қарсы қудалауды сынға алды. Мунктің денесі Ведерсё шіркеуіне қайтарылды, ол хордың сыртында жерленген. Мунктің денесі тасталған жерге қарап тұрған кішкентай төбеде қарапайым тас крест орнатылды. 1944 жылғы қаңтардағы қарсылық газеті «De frie Danske»-нің жартысы Мункқа арналды, ал оның портреті бірінші бетті толтырды. «Данияның ұлы ұлы – Кай Мунк» деген некролог келесі бетке жазылды, содан кейін ол айтқан жаңа жылдық уағыздың үзінділері келді. Одан кейін оның қазасын сипаттау және оның жерлеу рәсімі туралы фоторепортаж жарияланды. Соңында газетте ықпалды скандинавиялықтардың, атап айтқанда, Сёдерманланд герцогы принц Вильгельм, Ярл Хеммер, Йоханнес Йоргенсен, Сигрид Унсет, Эрлинг Эйдем және Харальд Бордың айыптау реакциялары жарияланды. Дания үкіметі оның жесірі Лизаға 1998 жылы қайтыс болғанға дейін пасторлық үйінде тұруға рұқсат берді. Шіркеу мен пасторлық үй ескерткіш ретінде қайта жаңартылып, 2010 жылы көпшілікке ашылды.
He was born Kaj Harald Leininger Petersen on the island of Lolland, Denmark, and raised by a family named Munk after the death of his parents. From 1924 until his death, Munk was the vicar of Vedersø in Western Jutland. Munk's plays were mostly performed and made public during the 1930s, although many were written in the 1920s. Much of his other work concerns the "philosophy on life debate" (religion—Marxism—Darwinism) which marked much of Danish cultural life during this period. On one occasion, in the early 1930s, in a comment that came back to haunt him in later years, Munk expressed admiration for Hitler (for uniting Germans) and wished a similar unifying figure for Danes. However, Munk's attitude towards Hitler (and Mussolini) turned to outspoken criticism as he witnessed Hitler's persecution of the German Jewish community, and Mussolini's conduct of the war in Ethiopia. In 1938, the Danish newspaper Jyllands Posten published on its front page an open letter to Benito Mussolini written by Kaj Munk criticising the persecutions against Jews. Munk's body was returned to his parish church, Vedersø, where it is buried outside the choir. A simple stone cross was also erected on a small hill overlooking the site where Munk's body was dumped. Half of the January 1944 issue of the resistance newspaper De frie Danske was dedicated to Munk with his portrait filling the front page. The obituary Danmarks store Søn—Kaj Munk (The great son of Denmark—Kaj Munk) filled the next page, followed by excerpts from a new year's sermon he had given. Next came a description of his murder and a photo reportage from his funeral. Lastly the paper featured condemning reactions from influential Scandinavians, namely Prince Wilhelm, Duke of Södermanland, Jarl Hemmer, Johannes Jørgensen, Sigrid Undset, Erling Eidem and Harald Bohr. The Danish government allowed his widow, Lise, to live at the parish house until she died in 1998. The church and parish house were restored as a memorial and opened to the public in 2010.