Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Пастор Мартин Нимельлерге қатысты мәлімдеме мен өлең "Біріншіден олар келді" (Zuerst kamen sie) – 1946 жылы неміс лютеран пасторы Мартин Нимельлер (1892–1984) жазған соғыстан кейінгі өзінің мойындаған күнәсін баяндаған мәлімдеменің поэтикалық түрі. Ол неміс зиялылары мен дін қызметкерлерінің, оның ішінде Нимельлердің өзінің де, нацистер билікке келгеннен кейін және олардың таңдаған нысаналарын тобынан кейін топқа тазарту процесі кезінде үнсіздік танытуы туралы. Түпнұсқаның рухын сақтай отырып, ағылшын тілінде көптеген түрлендірілген және бейімделген нұсқалары жарияланды. Ол қуғын-сүргін, кінә, өкініш, ынтымақтастық және жеке жауапкершілік тақырыптарын қамтиды.
Statement and poem attributed to pastor Martin Niemöller
"First they came " (Zuerst kamen sie ) is the poetic form of a 1946 post war confessional prose by the German Lutheran pastor Martin Niemöller (1892–1984). It is about the silence of German intellectuals and clergy—including, by his own admission, Niemöller himself—following the Nazis' rise to power and subsequent incremental purging of their chosen targets, group after group. Many variations and adaptations in the spirit of the original have been published in the English language. It deals with themes of persecution, guilt, repentance, solidarity, and personal responsibility.
Автор
Мартин Нимёлер – 1892 жылы Германияның Липпштадт қаласында туған неміс лютеран пасторы және теологы. Нимёлер коммунизмге қарсы болды және Адольф Гитлердің билікке келуін қолдады. Бірақ Гитлер билікке келген соң, мемлекеттің діннен жоғары тұруын қатал талап еткен кезде, Нимёлер көңілі тоймады. Ол Гитлерге қарсы шыққан неміс дін қызметкерлерінің тобына жетекші болды. 1937 жылы тұтқындалып, Заксенхаузен және Дахау концлагерлеріне қамалды. 1945 жылы одақтастар оны босатып шығарды. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Германияда дін қызметкері ретінде және неміс халқының өкініш білдіруі мен кешірімге ұмтылуының маңызды даусы ретінде қызметін жалғастырды.
Martin Niemöller was a German Lutheran pastor and theologian born in Lippstadt, Germany, in 1892. Niemöller was an anti Communist and supported Adolf Hitler's rise to power. But when, after Hitler rose to power and insisted on the supremacy of the state over religion, Niemöller became disillusioned. He became the leader of a group of German clergymen opposed to Hitler. In 1937 he was arrested and eventually confined in Sachsenhausen and Dachau. He was released in 1945 by the Allies. He continued his career in Germany as a cleric and as a leading voice of penance and reconciliation for the German people after World War II.
Шығу тегі
Нимьолер 1946 жылғы 6 қаңтарда Франкфурттағы Конфессиялық шіркеуде сөйлеген сөзінде мойындады, оның бұл аудармасы: "Ауру, созылмалы аурулармен ауырғандар" "Aktion T4" эвтаназия бағдарламасында өлтірілді. Неймеллердің 1955 жылғы сөзінің нұсқасы, неміс профессорымен сұхбаттасуда келтірілгенде, коммунистер, социалистер, мектептер, еврейлер, баспасөз және шіркеу аталады. Америкадағы бір өкіл 1968 жылы осыған ұқсас сөз сөйледі, коммунистерді алып тастады, бірақ нацистер жеке-жеке мақсат еткен өнеркәсіпшілерді қосты. Нимьолер мансабында мәтіннің көптеген нұсқаларын қолданған деген ақпарат бар, бірақ Калифорния университетінің Санта-Барбара бөлімшесінің профессоры Гарольд Маркузе анықтаған деректер АҚШ Холокост мемориалдық мұражайының нұсқасының дұрыс еместігін көрсетеді, себебі Нимьолер көбінесе "коммунистер" деген сөзді қолданған, ал "социалистер" емес.
Niemöller made confession in his speech for the Confessing Church in Frankfurt on 6 January 1946, of which this is a partial translation: The "sick, the so called incurables" were killed in the euthanasia programme "Aktion T4". Communists, socialists, schools, Jews, the press, and the Church are named in a 1955 version of Niemöller's speech that was cited in an interview with a German professor who quoted Niemöller. A representative in America made a similar speech in 1968, omitting Communists but including industrialists who were only targeted by the Nazis on an individual basis. Niemöller is quoted as having used many versions of the text during his career, but evidence identified by professor Harold Marcuse at the University of California Santa Barbara indicates that the United States Holocaust Memorial Museum version is inaccurate because Niemöller frequently used the word "communists" and not "socialists."
Нацистік Германиядағы рөлі
Протестант пасторларының көпшілігі сияқты, Нимеллер ұлттық консерватор болды және Веймар Республикасына қарсы консервативті оппоненттерді ашық қолдады. Осылайша ол 1933 жылы Гитлер билікке келген кезде, бұл ұлттық жаңаруға әкеледі деп сенді. 1934 жылдың күзінде Нимеллер басқа лютерандық және протестант шіркеу қайраткерлерімен, мысалы Карл Барт пен Дитрих Бонхоффермен бірге Германия протестант шіркеулерінің нацистік идеологияға бейімделуіне қарсы шыққан Конфессиялық шіркеуді құрды. 1935 жылы Нимеллер дінге берілген яхудилерді кемсіткенімен, өз шіркеуінде яхуди тегінен шыққан, крещение алған, бірақ нәсілдік тегіне байланысты нацистердің қуғынына ұшырағандарды қорғады. 1935 жылы бір уағызында ол былай деді: "[Олардың] мыңдаған жылдар бойы жалғасып келе жатқан жазалануының себебі не? Құрметті бауырлар, себебі қарапайым: яхудилер Құдайдың Мәсіхін айқышқа іліп өлтірді!" Алайда 1936 жылы ол нацистердің "арийлік параграфына" қатысты күшті қарсылық білдірді. Нимеллер протестант шіркеу қызметкерлерінің тобы қол қойған, нацистік саясатты қатты сынап, арийлік параграфты христиандық қайырымдылыққа қайшы деп жариялаған петицияға қол қойды. Нацистік режимге жауап ретінде 800-ге жуық пастор мен шіркеу заңгерлері жаппай тұтқындалды және айыптаулар тағылды. Жазушы және Нобель сыйлығының лауреаты Томас Манн Нимеллердің уағыздарын АҚШ-та жариялап, оның батылдығын жоғары бағалады.
Like most Protestant pastors, Niemöller was a national conservative, and openly supported the conservative opponents of the Weimar Republic. He thus welcomed Hitler's accession to power in 1933, believing that it would bring a national revival. By the autumn of 1934, Niemöller joined other Lutheran and Protestant churchmen such as Karl Barth and Dietrich Bonhoeffer in founding the Confessional Church, a Protestant group that opposed the Nazification of the German Protestant churches. Still in 1935, Niemöller made pejorative remarks about Jews of faith while protecting—in his own church—those of Jewish descent who had been baptised but were persecuted by the Nazis due to their racial heritage. In one sermon in 1935, he remarked: "What is the reason for [their] obvious punishment, which has lasted for thousands of years? Dear brethren, the reason is easily given: the Jews brought the Christ of God to the cross!" In 1936, however, he decidedly opposed the Nazis' "Aryan Paragraph". Niemöller signed the petition of a group of Protestant churchmen which sharply criticized Nazi policies and declared the Aryan Paragraph incompatible with the Christian virtue of charity. The Nazi regime reacted with mass arrests and charges against almost 800 pastors and ecclesiastical lawyers. Author and Nobel Prize laureate Thomas Mann published Niemöller's sermons in the United States and praised his bravery.
Қолданылуы
Вашингтон қаласындағы АҚШ Холокост мемориалдық мұражайында бұл цитата қойылған, ал мұражай сайтында цитатаның тарихы талқыланады. Өлеңнің бір нұсқасы Иерусалимдегі Холокост еске алу орталығы – Яд Вашемде көрсетілген. Бұл өлең сондай-ақ Вирджиния штатының Ричмонд қаласындағы Вирджиния Холокост мұражайында, Массачусетс штатының Бостон қаласындағы Жаңа Англия Холокост мемориалында, Флорида штатының Санкт-Петербург қаласындағы Флорида Холокост мұражайында және Иллинойс штатының Скоки қаласындағы Иллинойс Холокост мұражайы мен білім беру орталығында ұсынылған.
At the United States Holocaust Memorial Museum in Washington, D. C., the quotation is on display, and the museum website has a discussion of the history of the quotation. A version of the poem is on display at the Holocaust memorial Yad Vashem in Jerusalem. The poem is also presented at the Virginia Holocaust Museum in Richmond, Virginia, the New England Holocaust Memorial in Boston, Massachusetts, the Florida Holocaust Museum in St. Petersburg, Florida, and the Illinois Holocaust Museum and Education Center in Skokie, Illinois.