Кіріспе

Герберт Гупка (15 тамыз 1915 – 24 тамыз 2006) – неміс еврей журналисі, саясаткер (СДПГ және кейін ХДС), және Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін көрші елдерден қуылып шығарылған немістердің құқықтарын қорғаушы.

Ерте өмір

Хупка Шри-Ланканың Дияталава қаласындағы британдық тұтқындық лагерінде, Силезиялық неміс католик профессоры Эрих Хупка мен еврей неміс лютеран анасы Сара Розентал отбасында дүниеге келді. Герберт Хупка Верхняя Силезияның (Пруссияның еркін мемлекеті, Германия) Ратибор қаласында өсті. Жастық шағында Хупка католик дінінде тәрбиеленді және демократиялық католиктік "Центрум" партиясына жақын болды. Шығыс майданында Вермахтта қызмет еткеннен кейін және хабилитациясын аяқтағаннан соң, Хупка 1944 жылдың тамызында анасы еврей болғандықтан "жартылай еврей" деп танылып Вермахттан қуылды; анасы Терезиенштадт концлагеріне депортацияланып, тұтқындықтан аман қалды. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін олардың Верхняя Силезиядағы туған қаласы Польша Халық Республикасының құрамына енді, ал Хупка мен анасы Батыс Германияға жер аударылды.

Саясат және қуылғандар мәселесі

Хюпка 1969 жылдан 1987 жылға дейін Бундестаг депутаты болды. Ол сондай-ақ Шығыс Германия Мәдениет Кеңесінің (Ostdeutscher Kulturrat) президенті және Шеттелушілер Федерациясының (Bund der Vertriebenen) вице-президенті болды. Оның саяси қызметінің ядросын қуылғандардың мәселелері құрады. 1968 жылдан 2000 жылға дейін ол Шлезия қауымдастығының (Landsmannschaft Schlesien) төрағасы болды. Ол сонымен қатар Шығыс Германия Мәдениет Кеңесінің төрағасы және тарихи Шығыс Германиядан қуылғандар федерациясының төрағасының орынбасары болды. Хюпка Вилли Брандт бастаған және кейіннен SPD және тіпті (кейінірек) CDU басқаратын үкіметтер жүргізген «Остполитикаға» қарсы болды. Бұл саясат Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін болған аумақтық өзгерістерді қабылдауға бағытталды; бұл бағыт Польшаның немесе Ресейлік КСР-дің құрамына кірген осы аумақтар мен бұрынғы провинцияларды қайтаруға жасалған барлық әрекеттерді ашық түрде жоққа шығарды. Герберт Хюпка, керісінше, осы аумақтарды біртұтас, болашақ неміс мемлекетіне қосуды жақтады. Оның реваншистік деп есептелген пікірлері оны солшылдардың ғана емес, Польша Халық Республикасымен Одер-Нейсе шекарасын мойындауға қарсы болғандықтан, танымал емес етті. 1972 жылдың 29 ақпанында Хюпка Бундестагтың SPD фракциясынан CDU/CSU фракциясына өтті. Дегенмен, 1985 жылы ХДС басшысы және федералды канцлер Гельмут Коль да, егер конференция тақырыбы «Шлезия біздікі болып қала береді» («Schlesien bleibt unser» – яғни, неміс) дегеннен кем даулы тақырыпқа өзгертілмесе, Шлезия қауымдастығының жылдық конференциясында сөйлеуден бас тартты. Хюпка қауымдастықтың тақырыпты өзгертуден бас тартқан мүшелерінің бірі болды, осылайша ХДС басшысы Кольмен күрт қайшылыққа түсті. Ақырында ол атауын «Шлезия – еркін ұлттардың ортақ Еуропасындағы біздің болашағымыз» деп өзгертуге келісті. Бұрын польша және советтік коммунистік (және ұлтшыл) үгітінің нысаны болған Хюпка кейіннен қазіргі Силезияның жергілікті әкімдігінде кеңесші болып жұмыс істеді және оған жастық шағындағы тарихи қала Рацибуждің құрметті азаматы атағы берілді. Өмірінің соңында Хюпка Германияның 1945 жылға дейінгі шекараларын толыққанды қалпына келтіру туралы бұрынғы көзқарасынан ішінара бас тартып, Германия мен Польшаның жақындасуын шартты түрде қолдады.

Өлім

Хупка 2006 жылғы 24 тамызда Бонн қаласындағы үйінде оқиға салдарынан қайтыс болды. Оқиғаның себептері толыққанды зерттелген жоқ.