Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Британдық неонацистік белсенді (1923–2009)
British neo Nazi activist (1923–2009)
Джон Колин Кэмпбелл Джордан (19 маусым 1923 – 9 сәуір 2009) Ұлыбританиядағы соғыстан кейінгі неонацизмнің жетекші тұлғасы болды. 1960 жылдардағы оңшыл ағымдарда Джордан нацистік Германияның стильдері мен символдарын ашық қолдану арқылы ең айқын "нацистік" бағытын көрсетті. Ұлттық-социалистік қозғалысы және Ұлттық-социалистердің әлемдік одағы сияқты ұйымдарға жетекшілік ету арқылы Джордан пан-арийлік "Жалпыға ортақ нацизмді" жақтады. Кейіннен ешқандай саяси партияға мүше болмаса да, Джордан британдық оңшыл ағымдағы ықпалды тұлға болып қала берді.
John Colin Campbell Jordan (19 June 1923 – 9 April 2009) was a leading figure in post war neo Nazism in the UK. In the far right circles of the 1960s, Jordan represented the most explicitly "Nazi" inclination in his open use of the styles and symbols of Nazi Germany. Through his leadership of organisations such as the National Socialist Movement and the World Union of National Socialists, Jordan advocated a pan Aryan "Universal Nazism". Although later unaffiliated with any political party, Jordan remained an influential voice on the British far right.
Ерте өмір
Перси Джорданның әкесі лектор, ал анасы Берта Джордан мұғалім болған. 1934 жылдан 1942 жылға дейін Уорик мектебінде білім алды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Флоттың әуе күштеріне және RAF-қа қатысуға тырысты, бірақ екеуінің де емтиханынан өтпеген соң Корольдік армияның білім корпусына қабылданды. 1946 жылы демобилизациядан кейін Кембридж университетінің Сидни Сассекс колледжінде оқыды және 1949 жылы тарихтан екінші дәрежелі дипломмен бітірді. Сол жылы Ковентри қаласындағы Сток орта мектебіндегі ұлдар мектебінде мұғалім болып жұмыс істеді.
The son of a lecturer, Percy Jordan, and a teacher, Bertha Jordan, Jordan was educated at Warwick School from 1934 to 1942. During the Second World War he attempted to enlist in the Fleet Air Arm and the RAF, but, after failing the tests for both, he enlisted in the Royal Army Educational Corps. After being demobilised in 1946 he studied at Sidney Sussex College, Cambridge, graduating in 1949 with second class honours in history. The same year he became a teacher at Stoke Secondary Modern Boys School, Coventry,
Кембридж университетінде Джордан Ұлттық клуб құрды, одан кейін ол Бедфорд герцогының мұрагері лорд Тависток басқарған, бұрынғы Британ фашистер одағының мүшелерінен құралған, қысқа ғұмырлы Британдық Халық партиясына шақырылды. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Джордан сэр Освальд Мослидің хатшысы Джеффри Хамм басқарған, фашистік идеологияны қолдайтын Британдық бұрынғы әскерилер мен әйелдер лигасына қосылды, бірақ Джордан көп ұзамай Арнольд Лизбен байланыс орнатып, Лиздің өсиеті бойынша үйді пайдалану құқығын алды. Бұл үй Ноттинг Хиллде орналасқан. Кейіннен Джордан бұл партияны Ұлттық еңбек партиясымен біріктіріп, 1960 жылы Британдық Ұлттық партиясын құрды, бірақ Джон Бинмен туған даудан кейін партиядан бөлініп кетті, себебі Бин Джорданның нацизмді қолдауын қабылдамады.
At Cambridge Jordan formed a Nationalist Club, from which he was invited to join the short lived British People's Party, a group of former British Union of Fascists members led by Lord Tavistock, heir to the Duke of Bedford. After the Second World War Jordan joined the British League of Ex Servicemen and Women, a pro fascist group led by Sir Oswald Mosley's secretary, Jeffrey Hamm, but Jordan soon became associated with Arnold Leese and was left the use of a house in Leese's will. This became the Notting Hill Jordan later merged this party with the National Labour Party to form the British National Party in 1960, although he split from it after a quarrel with John Bean, who was opposed to Jordan's advocacy of Nazism.
Белгілі белсенді
1962 жылы Иордания Ұлттық Социалистік қозғалысты (1968 жылы Британдық қозғалыс деп аталды) Джон Тиндаллды басшы етіп құрды. 1962 жылғы 2 шілдеде Трафальгар алаңындағы жақтастар жиынына қарсыластар шабуыл жасады, оларды Иордания «жүйттер мен коммунистер» деп сипаттады, бұл тәртіпсіздікке әкелді. Ол Трафальгар алаңындағы оқиғалардан кейін басталған Ковентри мектебінің директорлар кеңесі шешімімен жұмыстан босатылды. 16 тамызда Иордания және Тиндалл, Мартин Вебстер, Денис Пири және Роланд Керр Ричи 1936 жылғы Қоғамдық тәртіп туралы заң бойынша «Сықыр» деп аталатын жарымәскери күш құруға тырысқаны үшін айыпталды, ол нацистік Германияның SA-сының үлгісімен жасалған. Жасырын полицей Иорданияның топты әскери маневрлерге жетектеп бара жатқанын байқады. 1962 жылдың қазан айында ол тоғыз айға түрмеге қамалды. 1963 жылғы 5 қазанда Джон Тиндалл әлі түрмеде болғанда, жаңа ғана босатылған Иордания Тиндаллдың келіні Франсуаза Диорға үйленді, ол француз ақсүйекінің бұрынғы әйелі және француз сәнгері Кристиан Диордың қызы. Бұл асығыс неке оның қаламаған шетелдік ретінде депортациялануын болдырмау үшін жасалды. Тиндалл ақырында босатылғанда, неке шиеленіске әкелді және ол 1964 жылы Иорданиядан бөлініп, Ұлыбритания қозғалысын құрды. Алайда Иорданияның Диормен некесі ұзаққа созылмады, ол 1964 жылдың қаңтар айында жұптың ажырасуын жариялады. Ол Иорданияның «буржуазияға» айналғанын мәлімдеді. 1965 жылғы Лейтон сайлауында Иордания Лейбористік партияның қоғамдық жиналысында 100-ге жуық фашистік наразылық жасаушылар тобын басқарды, сахнаға шығып, көрермендерді сөккеннен кейін қорғаныс министрі Денис Хили оны ұрып түсірді. Бұл төңкеріс оңшылдардың сайлауды Лейборист партиясының үміткері (және сыртқы істер министрі) Патрик Гордон Уокерді жеңу үшін нәсілдік жеккөрушілікті қоздыру үшін пайдаланғандықтан болды. Ол бұрын 1964 жылғы жалпы сайлауда Сметвик сайлау округінде жеңілген болатын, онда Колин Иордания және оның жақтастары нәсілшіл науқандық тактиканы қолданды. Атап айтқанда, Иордания оның тобы көп таралған «Егер көршіңе қарапайым адам керек болса, Либералды немесе Лейбористке дауыс бер» деген ұранды жасады және бұл ұран жазылған плакаттар мен стикерлерді тарату науқанын бастады; бұрын Иорданияның тобы басқа да науқандық ұрандарды жазып, таратып келген, мысалы: «Дауыс бермеңіз – консерваторларға, лейбористерге немесе либералдарға дауыс беру – қараларға дауыс беру!» Сәтті консерватор үміткері Питер Гриффитс болды, ол науқанды айыптауға көп көмектеспеді. 1967 жылғы 25 қаңтарда Иордания 1965 жылғы «Расалық қатынастар туралы» заңды бұзғаны үшін, нәсілдік жеккөрушілікке себеп болуы мүмкін материалдарды таратуы үшін Эксетердегі Девон Ассизесінде он сегіз айға бас бостандығынан айырылды. Сол кезде Иордания 1936 жылғы Қоғамдық тәртіп туралы заң бойынша «Түсті шабуыл» атты «қара және азиялық адамдарға қарсы қорлаулы шабуыл» деп сипатталған листовка таратуы үшін сотталды. Иордания 1968 жылы Ұлттық Социалистік қозғалысты Британдық қозғалыс ретінде қайта ұйымдастырды, бірақ 1974 жылы ол Майкл Маклафлиннің пайдасына басшылықтан кетуге мәжбүр болды. Оның құлдырауына оның тұтқындалуы және одан кейін Tesco-ның Leamington Spa дүкенінен үш жұп қызыл әйелдер шалбарын ұрлағаны үшін сотталуы да себеп болды.
In 1962, Jordan founded the National Socialist Movement (renamed the British Movement in 1968) with John Tyndall as its leader. A meeting in Trafalgar Square on 2 July 1962 of supporters was disrupted by opponents, whom Jordan described as being "Jews and Communists", leading to a riot. He was dismissed by the board of governors of the Coventry school where he taught that had begun after the events in Trafalgar Square. On 16 August Jordan and Tyndall, together with Martin Webster, Denis Pirie and Roland Kerr Ritchie, were charged under the Public Order Act 1936 with attempting to set up a paramilitary force called the Spearhead, which was modelled on the SA of Nazi Germany. Undercover police observed Jordan leading the group in military manoeuvres. He was sentenced to nine months' imprisonment in October 1962. On 5 October 1963, while John Tyndall was still in prison, Jordan, who had just been released, married Tyndall's fiancée, Françoise Dior, the former wife of a French nobleman and the niece of the French fashion designer Christian Dior. This hasty marriage was ostensibly to prevent her deportation as an undesirable alien. When Tyndall was eventually released, the marriage caused friction, and he split with Jordan in 1964 to form the Greater Britain Movement. Jordan's marriage to Dior proved short lived, though, and she announced the couple's separation in January 1964. She claimed that Jordan had become "bourgeois". During the Leyton by election of 1965 Jordan led a group of about 100 fascist demonstrators at a public Labour Party meeting, and after taking to the stage to berate the audience he was punched by Denis Healey, the then Secretary of State for Defence. The fracas came about because the far right was using the by election to stir up interracial hatred in order to defeat the Labour candidate (and Foreign Secretary) Patrick Gordon Walker. He had previously been defeated in the 1964 general election in the Smethwick constituency after racist campaigning tactics were employed by Colin Jordan and his followers. Specifically, Jordan claimed that his group produced the much publicised "If you want a nigger for a neighbour, vote Liberal or Labour" slogan and launched the campaign to circulate the posters and stickers which the slogan was written on; in the past Jordan's group had also written and circulated other campaign slogans, such as: "Don't vote – a vote for Tory, Labour or Liberal is a vote for more Blacks!". The successful Conservative candidate was Peter Griffiths, who did little to condemn the campaign. On 25 January 1967, Jordan was sentenced to eighteen months in prison at Devon Assizes in Exeter for breaking the Race Relations Act 1965 by circulating material that was likely to cause racial hatred. At the same time, Jordan was prosecuted and convicted under the Public Order Act 1936 for distributing a leaflet titled "The Coloured Invasion", "a vituperative attack on black and Asian people". Jordan reorganised the National Socialist Movement as the British Movement in 1968, but in 1974 he was obliged to step down from its leadership in favour of Michael McLaughlin. His demise was further accelerated by his arrest and subsequent conviction for shoplifting three pairs of women's red knickers from Tesco's Leamington Spa
Кейінгі өмірі
Иордания Эдди Моррисон мен Кевин Уотмоу басқарған Ақ ұлтшыл партиясы, Британдық халық партиясы және Американдық ұлттық-социалистік жұмысшылар партиясы сияқты топтармен байланысын сақтап келді. 2000 жылы ол Британдық ұлттық партиясының қатал оңшыл ұстанымын жұмсарту әрекеттеріне күмәнмен қарады. 1980 жылдары Джордан бастапқыда Лиздің басылымы болған «Готикалық толқындарды» жеке саяси жобасы ретінде қайта жаңғыртты. Ол бір кезде алты миллион еврей Холокост кезінде өлтірілгеніне «ешқандай сенімді дәлел жоқ» деп мәлімдеген. 1989 жылы ол Исаның «жалған» екеніне, ал Адольф Гитлердің нағыз «мессия» және «құтқарушы» екеніне сенетінін айтты, оның болашақта «тірілуі» оны «рухани жаулаушыға» айналдырады. 2001 жылы Джордан расистік әдебиеттерді таратуы үшін сотқа тартылды, бірақ судья оның ауыр жүрек ауруы сотқа қатысуға жарамсыз деп шешті. Джордан мен Джулианна Сафрани Диордан ажырасқаннан кейін өмірлік серіктес болды. 2021 жылғы BBC телесериалында оның рөлін Рори Киннер сомдады.
Jordan maintained ties to groups led by Eddy Morrison and Kevin Watmough, such as the White Nationalist Party and the British People's Party as well as the American National Socialist Workers Party. In 2000, he expressed scepticism over the efforts of the British National Party to soften its hard right stance. In the 1980s, Jordan revived Gothic Ripples, originally Leese's publication, as his personal political project. He once declared that there was "no reliable evidence whatsoever" that six million Jews had been murdered in the Holocaust. In 1989, he stated his belief that Jesus was "counterfeit" and Adolf Hitler was the real "messiah" and "saviour", whose eventual "resurrection" would make him "the spiritual conqueror of the future". Jordan was back in court in 2001, after being charged with publishing racist literature, but the judge ruled that his serious heart condition made him unfit to stand trial. Jordan and Julianne Safrany became life partners at some point after his divorce from Dior. In its 2021 BBC television adaptation, he is portrayed by Rory Kinnear.