Кіріспе

Американдық баритон (1903–1998)

Роберт Тодд Дункан (12 ақпан 1903 – 28 ақпан 1998) – американдық баритон опера әншісі және актер. Ірі опера компаниясымен ән салған алғашқы афроамерикандықтардың бірі Дункан, сонымен қатар «Порги мен Бесс» (1935) премьерасында Порги рөлімен танымал. Оның әкесі Джон гараж иесі, анасы Летти музыка мұғалімі болды. Ол музыкалық білімін Индианаполистегі Батлер университетінде музыка бакалавры дәрежесімен алды, сосын Колумбия университетінің мұғалімдер колледжінде магистр дәрежесін аяқтады. Дункан Курт Вейлдің «Жұлдыздарда жоғалған» спектакліндегі Стивен Кумало рөлін алғаш орындаған актер болды. Бұл қойылым Бродвейдегі «Музыкалық қорап» театрында 1949 жылдың 30 қазанында ашылып, 281 қойылымнан кейін 1950 жылдың 1 шілдесінде жабылды. 1938 жылы Дункан Лондонның «Theatre Royal, Drury Lane» театрында С.Б. Кокранның «The Sun Never Sets» музыкалық қойылымында өнер көрсетті. Онда американдық Аделаида Холл, Лесли Бэнкс, Эдна Бест және Стюарт Гренджер де ойнады. Музыкалық қойылымды Пат Уоллес пен Гай Болтон Эдгар Уоллес жазған әңгімелер негізінде жазды, ал шоуда Коул Портердің түпнұсқа музыкасы қолданылды. Костюмдерді Элизабет Хаффенден жасады. Дункан орындаған әндердің бірі – «River God». Лондондық қойылым аяқталғаннан кейін Дункан мен Аделаида Холл түпнұсқа құрамдағы актерлер ретінде Британия бойынша гастрольдік сапар жасады. Дункан 1930 жылдан 1945 жылға дейін Вашингтондағы Говард университетінде дауыс сабақтарын берді. Ол концерттік әнші ретінде сәтті мансапқа ие болды, 56 елде 2000-нан астам қойылымдар берді және екі фильмде түсті. 1954 жылы Дункан Алекс Норттың музыкасымен және Хай Зареттың сөзімен жазылған танымал «Unchained Melody» әнін алғашқы болып жазды. Бұл жазба «Unchained» атты түрме фильмінің саундтрегі үшін жасалды, онда Дункан да шағын рөл ойнады. Дунканның орындауынан кейін бұл ән 20 ғасырдың ең көп жазылған әндерінің біріне айналды. Соңғы сұхбатында Тод Дункан спиричуэлсқа деген сүйіспеншілігі туралы былай деді: «Спиричуэлс менің жан дүниемде терең жатыр, оны сипаттау үшін мағыналы сөздер табу қиын. Спиричуэлс – менің болмысымның бір бөлігі. Мен оларды өлеңдегенде, менің тамағым емес, жан дүнием ән айтады». Ән айтудан басқа, Дункан дауыс сабақтарын берді. Оның белгілі шәкірттерінің бірі – опералық бас Филип Бут, ол екі онжылдық бойын «Metropolitan Opera» театрының негізгі солисі болды.

Құрметтер мен өлім

1978 жылы Вашингтон сахналық өнер қоғамы оның 75 жылдық мерейтойына арналған гала-концерт өткізді. Дункан 1984 жылы Джонс Хопкинс университетінің музыка консерваториясынан Джордж Пибоди музыка медалімен марапатталды. Ол алған басқа марапаттар: Гаитиден құрмет медалі, NAACP сыйлығы, Дональдсон сыйлығы, «Lost in the Stars» пьесасы үшін Нью-Йорк драма сыншылары сыйлығы, сондай-ақ Вальпараисо университеті мен Батлер университетінің құрметті докторлық дәрежесі. Дункан Альфа Фи Альфа бауырластығының мүшесі болды. Ол 1998 жылдың 28 ақпанында Вашингтон қаласындағы үйінде жүрек ауруынан қайтыс болды. Одан әйелі, Глэдис Джексон Дункан, және асырап алған ұлы, Чарльз, табысты адвокат қалды.