Кіріспе
Quatermass and the Pit) – 1958 жылдың желтоқсаны мен 1959 жылдың қаңтарында BBC телеарнасы тікелей эфирде көрсеткен британдық ғылыми-фантастикалық телесериал. Бұл BBC-нің Quatermass сериалдарының үшінші және соңғысы болды, бірақ басты кейіпкер, профессор Бернард Кватермас 1979 жылы ITV-де Quatermass деп аталған туындыда қайта пайда болды. Алдыңғы сериалдар сияқты, "Quatermass and the Pit" авторы да Найджел Книл. Сериал Quatermass оқиғаларының шамамен дәйекті хронологиясын жалғастырады. Лондонның Найтсбридж ауданындағы қазба жұмыстарында жұмысшылар ерекше бас сүйекті және бастапқыда жарылмаған бомба сияқты көрінетін бір нәрсені табады. Кватермас және Ұлыбританиялық ракета тобының жаңа тағайындалған әскери жетекшісі, полковник Брин, бұл заттың шетелдік ғарыш кемесі екені анықталғаннан кейін тергеуге қатысады. Кеме мен оның ішіндегілер олармен байланысқа түскен көптеген адамдарға, соның ішінде Кватермаске де күшті және зиянды әсер етеді. Оның қорытындысы бойынша, миллиондаған жылдар бұрын, мүмкін Марстан келген шетелдіктер алғашқы адамдарды ұрлап, оларға өздеріне ұқсас психикалық қабілеттер сыйлап, содан кейін Жерге қайтарған. Олар дүниедегі көптеген соғыстар мен нәсілдік келіспеушіліктерге себеп болған генетикалық мұраны қалдырған. Сериал Стивен Кинг пен режиссер Джон Карпентерге әсер еткені айтылады. 2000 жылы Британдық кино институты құрастырған "100 ең ұлы британдық телебағдарламасы" тізіміне енді, онда ол "толыққанды қызықтыратын" деп сипатталды.
the television serial
Quatermass and the Pit is a British television science fiction serial transmitted live by BBC Television in December 1958 and January 1959. It was the third and last of the BBC's Quatermass serials, although the chief character, Professor Bernard Quatermass, reappeared in a 1979 ITV production called Quatermass. Like its predecessors, Quatermass and the Pit was written by Nigel Kneale. The serial continues the loose chronology of the Quatermass adventures. Workmen excavating a site in Knightsbridge, London, discover a strange skull and what at first appears to be an unexploded bomb. Quatermass and his newly appointed military superior at the British Rocket Group, Colonel Breen, become involved in the investigation when it becomes apparent that the object is an alien spacecraft. The ship and its contents have a powerful and malignant influence over many of those who come in contact with it, including Quatermass. He concludes that millions of years in the past the aliens, probably from Mars, had abducted pre humans and modified them to give them psychic abilities much like their own before returning them to Earth, leaving a genetic legacy which is responsible for much of the war and racial strife in the world. The serial has been cited as having influenced Stephen King and the film director John Carpenter. It featured in the 100 Greatest British Television Programmes compiled in 2000 by the British Film Institute, which described it as "completely gripping".
Өмірбаян
"Quatermass Experiment" (1953) және "Quatermass II" (1955) фильмдері, екеуін де Найджел Кнейл жазған, BBC үшін сынға түсіп, танымал болды. 1957 жылдың басында корпорация үшінші сериалды тапсыруға шешім қабылдады. Кнейл бұрын Бі-Би-Сиден кеткен еді, бірақ жаңа сценарийлерді тәуелсіз негізде жазу үшін шақырылды. Британ империясы 1920 жылдан бері өзгеріске ұшырап келді, ал Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін бұл үдеріс жылдамдады. Көптеген елдер тәуелсіздік талап етті, 1950 жылдары бірнеше дағдарыс орын алды, соның ішінде Кениядағы 1952 жылғы Мау Мау көтерілісі және 1956 жылғы Суэц каналы дағдарысы. Осы кезеңде Үндістан және Кариб аймақтарынан Ұлыбританияға көшіп келушілер саны артып, британдықтардың арасында наразылық туды. Кнейл сценарий үстінде жұмыс істеп жатқанда, Ноттингем мен Лондондағы қарашіл қауымдар ақ британиялықтардың шабуылына ұшырады. Кнейл 1950 жылдардағы көптеген ғылыми-фантастикалық туындыларды тым қиялшыл деп санады және өзінің сюжеттерін ағымдағы оқиғаларға негіздеуді жөн көрді. Кнейл 1958 жылдың тамыз және қыркүйек айларында Нотинг-Хиллде болған нәсілдік қақтығыстарға дейін жеткен нәсілдік шиеленісті бейнелейтін аллегория ретінде сериалды дамытуға ұмтылды. Сондай-ақ, Кнейлдің 1950 жылдардағы Лондонның қайта құрылысы да оған әсер етті. Жаңа ғимараттар салу үшін үлкен шұңқырлар қазылды, қазба жұмыстары кезінде Екінші дүниежүзілік соғыстан қалған жарылмаған оқ-дәрілер мен кейбір римдік-британдық қираған орындары табылды. Кнейл: "Егер олар ғарыш кемесін тапса не болар еді?" – деп ойлады.
Сюжет
Жұмысшылар лондонның Найтсбридж қаласындағы ойдан шығарылған Хоббс-Лейн (бұрынғы Хобс-Лейн, Хоб – шайтанның ескі атауы) ауданында құрылыс кезінде адамнан бұрынғы кездің бас сүйегін табады. Палеонтолог дәрігер Мэттью Рони қалдықтарды зерттейді және үлкен ми көлеміне ие, алғашқы адам деп санайтын, кішкентай адамға ұқсас гуманоидты қайта жасайды. Қазба жұмыстары барысында зымыранға ұқсайтын нәрсе табылады; Рони тобының жұмысы тоқтатылады, себебі әскерилер оны Екінші дүниежүзілік соғыста жарылмаған бомба деп санайды. Рони британдық ракеталық тобының профессоры, өзінің досы Бернард Кватермасты шақырады, ол әскерилердің археологиялық жағдайға араласуына жол бермейді. Кватермас пен полковник Брин бұл орынға қызығушылық танытады. Брин жақында тағайындалды, Кватермас қарсы болғанына қарамастан, формальды түрде оның орынбасары болды, бірақ іс жүзінде ракеталық топты басқарады. Артефакттың көбісі қазылғанда, Рони бес миллион жыл бұрынғы қазбаларды табады, бұл объект кем дегенде осылай ескі екенін көрсетеді. Ішкі бөлігі бос, ал Рони бесбұрыш деп атайтын алты қиылысқан шеңбердің символы, ішкі камераны жасырғандай көрінетін қабырғаға ойылып салынған. Объектінің ішкі камера қабырғасы соншалықты қатты, тіпті боразды борон нитрид бұрғысы да әсер етпейді, ал бұл әрекет жасалғанда, дірілдер объекттің маңындағы адамдарға қатты қиындық тудырады. Кватермас жергілікті тұрғындармен сұхбаттасып, аймақтағы арбақтар мен полтергейстер туралы хабарлар ондаған жылдар бойы жиі кездесетінін анықтайды. Объекттен гистериялық солдат шығарылып, ол артефакт қабырғасынан кішкентай адамның кейпін көргенін айтады. Бұл сипаттама 1927 жылғы газет есебіндегі арбақ туралы оқиғаға сәйкес келеді. Бұрғылау әрекетінен кейін объектінің ішкі қабырғасында тесік пайда болады. Оның ішінде Кватермас және басқалар жәндіктерге ұқсас, үш аяқты алып шегірткелердің қалдықтарын табады, олардың басындағы антенналары мүйіздей көрінеді. Кватермас пен Рони қалдықтарды зерттегенде, олар бұл жандар бес миллион жыл бұрын өмір сүрген планетадан келген болуы мүмкін деп болжайды – Марс. Өзінің жабдықтарын кемеден тазалап жатқанда, бұрғылау операторы полтергейст белсенділігін күшейтеді және шіркеуде баспана тапқанша үрейленіп көшелер арқылы жүгіреді. Кватермас және Рони оны сол жерден табады, ол жәндік жандардың бірін-бірін өлтіргенін көргенін айтады. Кватермас аймақтың тарихын зерттегенде, ол ортағасырлық уақыттан бастап жындар мен арбақтар туралы мәліметтерді табады, олардың барлығы жердің бұзылуымен байланысты. Ол осы жандардың психикалық проекциясы ғарыш кемесінде қалғанын және онымен байланысқа түскендер көріп отыр деп күдіктенеді. Кватермас Ронидің оптикалық энцефалограммасын, мидың оптикалық орталықтарынан әсерлерді тіркейтін құрылғыны пайдалануды шешеді және көріністерді өзі көреді. Ронидің көмекшісі Барбара Джадд ең сезімтал; оған құрылғыны орнату, олар Марстың үйірін қатал тазартуды, қажетсіз мутацияларды жою үшін түсіреді. Кватермас, адамзаттың ең алғашқы кезеңінде марсиандар бізді келді деген қорытындыға келеді. Кейбір маймылдар мен алғашқы адамдар алып кетіліп, генетикалық жағынан өзгертілді, оларға телепатия, телекинез және басқа да психикалық күштер сияқты қабілеттер берілді. Олар Жерге қайтарылды, ал көмілген артефакт – сапарының соңында апатқа ұшыраған кемелердің бірі. Өздерінің туған жерлері өліп бара жатқанда, шетелдіктер адамзат ата-бабаларының ақыл-ойы мен қабілеттерін өздеріне ұқсас етуге тырысты, бірақ Жердегі өмірге бейімделген дене формасымен; алайда, шетелдіктер өз жұмысын аяқтамай тұрып жойылып кетті. Адамзат ұрпағы өсіп, дамыған сайын, олардың кейбіреулері психикалық қабілеттерін сақтап қалды, олар кейде ғана пайда болады. Ғасырлар бойы көмілген кеме кез-келген уақытта сол ұйықтап қалған қабілеттерді оятып, полтергейстер туралы хабарларды түсіндірді; адамдар бейхабардан өздерінің телекинезін заттарды жылжыту үшін пайдаланды, ал арбақтарды көру нәсілдік естеліктің іздері болды. Билік өкілдері, әсіресе Брин, Барбараның көрінісінің жазбасын көрсеткеніне қарамастан, бұл түсіндірмені күлкілі деп санайды. Олар бұл аппараттың Лондондағы жарылыс оқиғасының көмілген қалдықтары екенін айтады: ол нацистердің насихаттық қаруы, ғарышкерлердің денелері паника тудыру үшін жасалмаланған. Олар бұқаралық ақпарат құралдарын өткізуді жоспарлайды, таралып жатқан қауесеттерді тоқтату үшін. Кватермас егер адамзатқа енгізілген психикалық күштер сақталса, сондай-ақ нәсілдік тазалауға ұқсас "жабайы аң ауының" күші де болуы мүмкін екенін ескертеді, бірақ бұқаралық ақпарат құралдарын өткізу шарасы бәрібір өтеді. Кемеге қосылған қуат кабельдері оны алғаш рет толыққанды қосады, оның жарқырап, гуілдегені тірі нәрсеге ұқсайды, ол осы энергия көзінен қуат алып, көне нәсілдік бағдарламаны оятады. Лондондағы шетелдік қоспасы күшті адамдар кеменің ықпалына түседі; олар бір топқа бірігіп, шетелдік гендері жоқ адамдарды телекинез арқылы жаппай өлтіреді, шетелдік жандар санасы таза емес және әлсіз деп санайтын адамдарды тазартады. Брин қызығып, кеменің энергиясы оны жұтып қояды, ал Лондондағы аспанда марсиан "шайтанның" бейнесі пайда болады. Өрттер мен тәртіпсіздіктер басталады. Кватермас өзі де марсиандық ықпалға түсіп, Рониді өлтіруге тырысады, ол шетелдік гені жоқ және шетелдік ықпалға төтеп бере алады. Рони Кватермасты оның трансынан шығарып, жын мен олардың темір мен суға қарсы келуі туралы аңызды еске түсіріп, жеткілікті темір массасын ылғалды топыраққа қосу арқылы кейіпті қысқа тұйықтауға болады деп ұсынады. Кватермас темір тізбегін алады және "шайтанға" жетуге тырысады, бірақ оның психикалық қысымына көнеді. Рони кейіпке жуысады және тізбекті лақтырады, нәтижесінде ол және ғарыш кемесі күлге айналады. Соңғы эпизодтың соңында Кватермас теледидардан хабар таратады, соңында камераға тікелей ескерту жасайды: "Кез келген соғыс дағдарысы, колдовстволық ізгілік, нәсілдік тәртіпсіздік және тазалау – бұл еске салғыш және ескерту. Біз марсиандармыз. Егер біз өзіміздегі [марсиандық] мұраны бақылай алмасақ, бұл олардың екінші өлген планетасы болады".
Актерлік құрам
Үшінші рет қатарынан сериалдағы басты рөлді басқа актер ойнады, бұл жолы Андре Морелл; бұл рөл бастапқыда Алек Клунске ұсынылған, бірақ ол бас тартқан. Морелл "Квай өзеніндегі көпір" (1957) фильмінде полковник Грин сияқты билік орнындағы тұлғаларды ойнағандығымен белгілі болды, ал бұрын Книл мен Картьемен "1984" романының 1954 жылғы BBC теледидарлық бейімделуінде О'Брайен рөлінде ойнағанда жұмыс істеген. Ол 1953 жылы түпнұсқа "Квартермас эксперименті" сериалында Квартермас рөлін ойнауға алғашқы болып шақырылған актер болды; ол бұл ұсыныстан бас тартты. Мореллдің Квартермасты сомдауы кейіпкердің нақты бейнесі деп есептеледі. Полковник Брин рөлін Энтони Бушелл ойнады, ол түрлі әскери рөлдермен танымал болды – соның ішінде "Кішкентай артқы бөлме" (1949) фильміндегі тағы бір бомбаны залалсыздандыру офицері, және ол Екінші дүниежүзілік соғыс кезіндегі шені "майор Бушелл" деп аталуын қалаған. Рони рөлін канадалық актер Сек Линдер ойнады, Джон Страттон капитан Поттерді, ал Кристин Финн тағы бір басты кейіпкер, Барбара Джадтті сомдады.
Түсірілім
Режиссер Рудольф Картье болды, онымен Кнейлдің жақсы жұмыс қарым-қатынасы болды; екеуі бұрынғы Quatermass сериалдарында, сондай-ақ «Бозғыр аңдар» (1953) және «1984 жыл» (1954) сияқты әдеби бейімделулерде жұмыс істеген. «Квартермас және Пит» үшін бөлінген 17 500 фунт стерлингтік бюджет алдыңғы Quatermass өндірістерінен жоғары болды. Алдын ала өндіріс 1958 жылдың қыркүйегінде басталды, Картье сол кезде BBC үшін «Екі қаланың әңгімесі» және «Жазғы түнгі арман» фильмдерін жасап жатқан еді. Бұрынғы Quatermass сериалдарының екеуі жарты сағаттық уақытқа жоспарланған, бірақ тікелей эфирде көрсетілгенде уақытынан асып кеткендіктен, Картье «Квартермас және Пит» сериалдарының алты эпизоды үшін 35 минуттық уақыт сұрады. Бұл туралы 1958 жылдың қарашасында, өндіріс 24 қарашада басталар алдында келісімге келді. «Жартылай адамдар», «Аспаннан келгендер», «Имдер мен Шайтандар», «Сыйлы адамдар», «Жабайы аңшылық» және «Хоб» атты алты эпизод 1958 жылдың 22 желтоқсанынан 1959 жылдың 26 қаңтарына дейін дүйсенбі күні кешкі сағат 8-де көрсетілді. Әр эпизод негізінен Лондонның Хаммерсмит қаласындағы BBC-дің Риверсайд студиясының 1-студиясынан тікелей эфирде көрсетілді. Эпизодтар сейсенбіден сенбіге дейін, әдетте Лондонның Тависток-плейс қаласындағы Мэри Вуд орталығында, таңертең және түстен кейін камералық репетициялармен дайындалды. Барлық көріністер тікелей эфирде көрсетілмеді, көптеген материалдар 35 мм-лік фильмге түсіріліп, көрсетілім кезінде қосылды. Көптеген түсірілімдер сахнада түсірілген немесе тікелей эфирде түсіруге қиын болған күрделі немесе кең көлемді сахналарды қамтыды. Соңғылары 1955 жылы BBC сатып алған Ealing Studios-та түсірілді, ол кезде Картье оператор А. А. Инглэндермен жұмыс істеді. Алдын ала түсірілім екінші эпизодта уақыттың өтуін көрсету үшін де пайдаланылды; Элингтегі археологиялық қазба Риверсайдтағы эквивалентті декорацияға қарағанда жерге тереңірек қазылған, бұл тікелей эфирде мүмкін болмас еді. Арнайы эффекттермен 1954 жылы Бернард Уилки мен Джек Кин құрған BBC Визуалды эффекттер бөлімі айналысты. Кин немесе Уилки өндірістегі эффекттерді қадағалады; эффекттердің көптігіне байланысты, екеуі де «Квартермас және Пит» жобасында жұмыс істеді. Команда тікелей эфирде пайдалану үшін көптеген эффекттерін алдын ала түсірді. Видеотаспаның BBC-де кеңінен қолданыла бастауынан бұрын жасалған «Квартермас және Пит» сериалдарының барлық алты эпизоды 35 мм-лік фильмге тележазба арқылы сақталды. Бұл видеомонитордың шығысын түсіретін арнайы синхронды кинокамерамен жүзеге асырылды; бұл процесс 1950 жылдары жетілдірілді және «Квартермас және Пит» жазбаларында қолданылды. Сериал 1959 жылдың 26 желтоқсанында және 1960 жылдың 2 қаңтарында «5 миллион жылдық» және «Хоб» деп аталатын екі 90 минуттық эпизод ретінде өңделген күйде қайта көрсетілді. Көптеген бағдарламалары жоғалып кеткен дәуірден айырмашылығы, барлық алты эпизод сақталған. Үшінші эпизод «Имдер мен Шайтандар» 1986 жылдың 7 қарашасында BBC Two телеарнасында «TV50» маусымының бөлігі ретінде қайта көрсетілді. «Квартермас және Пит» Кнейлдің Рудольф Картьемен бірлесіп жасаған соңғы түпнұсқалық өндірісі болды.
Музыка
Музыка BBC радиосының продюсері Леонард Требильконың псевдонимі Тревор Дунканға жатқызылды, оның музыкасы қор дискілерінен алынған. "Quatermass және Pit" да мазасыз атмосфераны құру үшін дыбыс эффектілері мен электронды музыканы пайдаланды. Бұл тректер сериал үшін Десмонд Бриско басқаратын BBC Radiophonic Workshop-та жасалды; "Quatermass және Pit" Бриско мен шеберхананың ең танымал жұмыстарының бірі болды. Бұл ғылыми-фантастикалық телебағдарламада электронды музыка қолданылған алғашқы рет еді.
Қабылдау
Quatermass and the Pit телесериалын орташа есеппен 9,6 миллион көрермен тамашалады, ал соңғы эпизодта көрермендер саны 11 миллионға жетті. "Таймс" газетінің теледидар сыншысы алғашқы эпизодты эфирден кейін бір күні мақтады. Анонимді рецензент "Профессор Бернард Кватермас – барлық ғылыми-фантастикалық кейіпкерлер сияқты, фактілер әлемімен оқталмау үшін тырысып жүгіруі керек" деп атап өтті, содан кейін эпизодты "Книль мырзаның тек уәделермен көрермендерді қызықтыра білу қабілетінің тамаша мысалы; тегіс, ақырындап дамып, ешқандай сенсациялық оқиғасыз" деп бағалады. Бірақ "Таймс" газетінің Бірмингемдегі тілшісі хабарлағандай, кейбір британдық афро-карибтік қоғамдық қайраткерлер алғашқы эпизодтағы нәсілдік шиеленістің бейнеленуіне наразылық білдірді: "Бүгін Бірмингемдегі қара нәсілді азшылықтардың көшбасшылары, "Би-Би-Си" телеарнасы "Бірмингемде нәсілдік тәртіпсіздіктер жалғасуда" деген хабарламаны "Квартермас" жаңа телесериалының алғашқы эпизодындағы ойдан шығарылған жаңалықтар бюллетеніне енгізуге рұқсат бергені үшін сынға алды". Бұл тақырыптар мен мәтіндердің аралық мағынасы 2000 жылы Британдық кино институтының TV 100 тізіміне енгізілген кезде, 75-ші орындағы драмалардың арасында 20-шы орында аталып өтті: "Мифология мен фольклорды жанрдың артында пайдаланған оқимада, адамның жауырынатын табиғаты және әскерилердің ғылымды өз мақсаттары үшін бұрмалау сияқты маңызды мәселелер көтерілді".
Ықпал
2006 жылы Guardian газетінде Марк Гэтисс былай деп жазды: «Соңғы 50 жылдағы ғылыми фантастика туындыларының қайсысы Книльге зор қарыз емес? «Кватермасс пен Аңғар» сериалындағы «көне басып кіру» үлкен көлеңке тастады – бес миллион жыл бұрынғы марстық шабуыл туралы әңгімеде наным-сенімдер, колдовство және әруақтардың тамаша үйлесімі таза гениальдық». Гэтисс – «Доктор Ху» бағдарламасының сценарийшісі, ол тарихы бойында «Кватермасс» сериалдарының күшті ықпалында болды. 1969 жылы «Доктор Ху» бағдарламасының продюсері Деррик Шервин «Кватермасс пен Аңғар» сериалының бағдарламаны реализмге қарай және «ғарыштағы тербелмелі желе» сияқты нәрселерден алшақтатуға ықпал еткенін мойындады. 1971 және 1977 жылдарғы «Доктор Ху» сериалдары «The Dæmons» және «Image of the Fendahl» «Кватермасс пен Аңғар» сериалымен көптеген ортақ элементтерді бөліседі: белгісіз ғарыш кемесінің табылуы, адам эволюциясына араласып, шайтан, демон және колдовство туралы аңыздардың негізін құраған шетелдік нәсіл және адам эволюциясына шетелдік ықпал. Жазушы және сыншы Ким Ньюман «Кватермасс пен Аңғар» сериалын «ғылыми фантастикалық детективтік әңгіме туралы түсініктерді жетілдірген» деп атады. Ньюман бағдарламаның қорқынышты әдебиетке жазушы Стивен Кингке әсер еткенін айтты, Кинг «The Tommyknockers» романында «Кватермасс пен Аңғар» сериалын дерлік қайта жазды. BBC 1972 жылы төртінші «Кватермасс» сериалын жоспарлады. Бірақ BBC жобаны іске қоспады, ал Книлдің сценарийлері 1979 жылы Thames Television арнасы үшін «Кватермасс» атты төрт бөлімді сериал ретінде жарық көрді.
Басқа медиа
Ескі екі Quatermass сериалдары сияқты, Quatermass and the Pit фильмін киноға бейімдеу құқығын Hammer Film Productions сатып алды. Олардың бейімделуі 1967 жылы Рой Уорд Бейкердің режиссерлік еткен және Книлдің сценарий жазған Quatermass and the Pit фильмі ретінде жарық көрді. Шотланд актері Эндрю Кир Кватермас рөлінде ойнады, бұл рөл үшін ол ең жақсы есте қалды және бұрынғы Quatermass фильміндегі Брайан Донлевимен салыстырғанда осы рөлде ерекше жоғары бағаланды. Түсті түсірілген бұл фильмді көптеген сыншылар ғылыми фантастиканы және мистикалық құбылыстарды үйлестіргені үшін жанрдың классикасы деп санайды. Қораптық жинақ үшін Quatermass and the Pit BBC архивінен алынған материалдарды пайдаланып кеңінен қалпына келтірілді.
Пародиялар
1959 жылы BBC радиосының комедиялық сериясы "The Goon Show" эпизоды "Quatermass and the Pit" туындысын пародиалады. "The Scarlet Capsule" эпизодын Спайк Миллиган жазды және телесериалға арналған түпнұсқа BBC Radiophonic Workshop дыбыс эффекттерін пайдаланды. Сериал сондай-ақ BBC теледидарының комедиялық сериясы "Ханкоктың жарты сағаты" ("Hancock's Half Hour") "Қорқынышты сериал" ("The Horror Serial") атты эпизодта пародиаланды, ол соңғы эпизодтан кейінгі аптада көрсетілді. Эпизодта Тони Хэнкок "Quatermass and the Pit" сериалының соңғы бөлімін көріп бітіріп, бақшасының соңында марстық ғарыш кемесі құлап жатқанына сенімді болады. Шындығында ол жарылмаған бомба, бірақ Хэнкок "Ахтунг!" ескертуін марстықтардың Актон сөзіне аудармасы деп санайды. Бұл эпизод енді BBC архивтерінде сақталмайды, бірақ жеке коллекционердің аудиожазбасы табылып, "Hancock's Half Hour Collectibles Volume One" CD жинағында жарияланды. 1986 жылы "The Two Ronnies" сериясының соңғы эпизодындағы скетчте үшінші рет пародиаланды: скетчте Джоанна Ламли қонақ ретінде қатысты.