Кіріспе
Францияның Паптық мемлекеттерінің ішіндегі анклав – Вениссин графы (kɔ̃ta vənɛsɛ̃; ; 'Вениссин графы'), көбінесе қысқаша Контат деп аталады, Францияның қазіргі Прованс-Альп-Кот-д’Азур аймағындағы Паптық мемлекеттерінің бір бөлігі болды (1274–1791). Бүкіл аймақ Франция Корольдігінің ішіндегі анклав болып табылды, шамамен Рона, Дюранс және Мон-Венту арасындағы Авиньон қаласының төңірегіндегі аумақты (өзі жеке графтық болған) және Папа Иоанн XXII сатып алған солтүстіктегі Вальреас қаласының маңындағы шағын эксклавты қамтыды. Контат сонымен қатар Оранж княздығымен шектесіп, көбінесе оны қоршап тұрды. Аймақ әлі күнге дейін бейресми түрде Вениссин графы деп аталады, бірақ бұл енді ешқандай саяси мағынаға ие емес.
The Comtat Venaissin (kɔ̃ta vənɛsɛ̃; ; 'County of Venaissin'), often called the Comtat for short, was a part of the Papal States (1274–1791) in what is now the Provence Alpes Côte d'Azur region of France. The entire region was an enclave within the Kingdom of France, comprising the area around the city of Avignon (itself always a separate comtat) roughly between the Rhône, the Durance and Mont Ventoux, and a small exclave located to the north around the town of Valréas bought by Pope John XXII. The Comtat also bordered (and mostly surrounded) the Principality of Orange. The region is still known informally as the Comtat Venaissin, although this no longer has any political meaning.
Тарих
1096 жылы Контат Прованс маркграфының құрамына кірді, оны Прованс Вильгельм Бертраннан Тулуза графы Раймон IV мұра етті. Бұл жерлер Киелі Рим империясының құрамында болды. Олар Тулуза графесі Жанна мен оның күйеуі Пуатье графы Альфонске тиесілі еді. Альфонс 1271 жылы қайтыс болғанда оны Киелі Таққа мұра етіп берді. Бұл оқиға тақ мұрагерлік кезеңде болғандықтан, Жаннаның құқықтарын қорғайтын Киелі Рим императоры болған жоқ. 1274 жылы Контат Папаның қарамағына өтті. Аймақ өзінің бұрынғы астанасы Венасктің атымен аталып келді, ол 1320 жылы астана ретінде Карпентраспен ауыстырылды. Авиньон 1348 жылы Неаполь патшайымы және Прованс графесі Иоанна I Папаға сатты, содан кейін екі графтық географиялық тұрғыдан біріктіріліп, біртұтас Папалық анклав құрылды, бірақ олардың жеке саяси ерекшеліктері сақталды. Анклав тұрғындары салық төлемеді және әскери қызметке тартылмады, бұл француз тәжінің билігіндегіден гөрі Контаттағы өмірді айқын артыққы етеді. Папалық билік Францияның басқа аймақтарына қарағанда жақсы қарағандықтан, бұл жер француз еврейлері үшін пана болды. Карпентрас синагогасы 14 ғасырда салынған, Франциядағы ең көнесі болып табылады және Француз революциясына дейін ерекше провансальдық еврей дәстүрін сақтап келді. Кезекті француз билеушілері бұл аймақты Францияға қосып алуға тырысты. Ол 1663, 1668 және 1768-1774 жылдары король мен шіркеу арасындағы шиеленістер кезінде француз әскерлерінің шабуылына ұшырады. Людовик XIV және Людовик XV тұсында сауда және кедендік шектеулер де салынды. Папаның бақылауы 1791 жылға дейін сақталды, сонда француз революционерлерінің қысымымен санкцияланбаған референдум өткізіліп, тұрғындар Францияға қосылуға дауыс берді. Бұл процеске Арль қаласының сол кездегі мэрі Пьер Антуан Антонелл көмектесті. Бірнеше жылдан кейін Воклюз департаменті құрылды, ол Вениссин графтығының негізінде салынды, оның ішінде Валреас эксклавы және оңтүстік бөлігі үшін Люберонның бір бөлігі кірді. Папалық билік бұл мәселені 1814 жылға дейін ресми түрде мойындаған жоқ.
Әкімшілік
Тулуза графтары тұсында Контат Венассиннің бас лауазым иесі Сенашкал болды. 1294 жылдан 1791 жылға дейін Контат Венассиннің бас әкімшісі Ректор болды, оны Папа тікелей тағайындады. Лауазымда отырғандардың көпшілігі шын мәнінде прелаттар, яғни архиепископтар немесе епископтар болды, сондықтан Ректордың Апостольдық камера киімдеріне ұқсас, қызыл киім киюге құқығы болды. Оның ресми резиденциясы Карпентрас қаласында орналасқан. Дегенмен, оның Авиньонға билігі болған жоқ, оны Кардинал-легат немесе Вице-легат басқарды, олар да тікелей Папа тағайындаған. Бірақ, біртіндеп Вице-легаттың билігі Ректордың билігіне ықпал етіп, Кардинал іс жүзінде губернатор лауазымын иеленді, ал Ректор судьяның функцияларын атқарды. Екі жағдайда да олардың қызмет мерзімі үш жылды құрады, және оны жаңаруға болады. Ректордың барлық Папалық вассалдарынан адалдық ант қабылдауға құқығы болды. Сондай-ақ, ол Пападан феодалдық құқықпен меншік алған епископтардың анттарын қабылдауға құқылы болды. Ректор Контаттың нотариустарын тағайындады. Ол Апостольдық камераның кірістерін келісімге келтіруге және төлеуге төрағалық етті. Оның соты Контат Венассиннің Жоғарғы соты болды, ол алғашқы инстанцияда қылмыстық және азаматтық істерді қарауға, сондай-ақ үш сот округінің тұрақты судьяларының сотынан апелляциялық шағымдарды қарауға құқылы болды. Ректордың орынбасары, Ректордың лейтенанты болды, ол да Папа тағайындаған. Оның сот билігі Ректордың билігіне ұқсас болды. Контаттың басқаруы Контаттың Эстаттарының қолында болды, олар Элудан (ақсүйек), Карпентрас епискобынан, Кавайон епискобынан, Вейсон епискобынан және Контатқа бөлінген үш сот округінен он сегіз өкілден тұрды. Эстаттардың отырыстары Карпентраста өтті. Апостольдық камера (Қасиетті Рим шіркеуінің қазынасы) Контаттағы Қасиетті Тақтың құқықтарына қатысты барлық қаржылық мәселелерде толық құзыреттілігі бар Карпентраста тұрақты кеңсеге ие болды. Бұл епископтардың және басқа да шіркеу қызметкерлерінің Папаға деген міндеттемелерін де қамтыды.