Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Антрополог Эрик Роберт Вольф (1 ақпан 1923 – 6 наурыз 1999) – антрополог, шаруалар, Латын Америкасы туралы зерттеулерімен және антропологиядағы марксистік көзқарастарды қолдауымен ең көп танылған.
Anthropologist
Eric Robert Wolf (February 1, 1923 – March 6, 1999) was an anthropologist, best known for his studies of peasants, Latin America, and his advocacy of Marxist perspectives within anthropology.
Венадағы өмір
Вольф Австрияның Вена қаласында еврей отбасында дүниеге келген. Вольф отбасын дінсіз деп сипаттады және өсіп келе жатып еврей қауымымен көп қарым-қатынасы болмағанын айтты. Оның әкесі корпорацияда жұмыс істеген, сонымен қатар масон болған. Вольф анасын, Ресейде медицина оқыған, феминист ретінде сипаттады – "декларациялармен емес, адам мүмкіндіктеріне деген көзқарасымен". 1933 жылы әкесінің жұмысына байланысты отбасы Чехословакияның Судет аймағына көшкен, онда Вольф неміс гимназиясына қатысқан. Вольф 1920-1930 жылдардағы бөлінген Венадағы және содан кейінгі Чехословакиядағы пролетариаттану өмірін сынып, этникалық және саяси билік мәселелеріне ерте бойұруға баулығандығын айтады. 1930 жылдардағы Венадағы әлеуметтік жіктер мен аймақтағы қақтығыстар Вольфтың кейінгі ғылыми еңбектеріне әсер еткен.
Wolf was born in Vienna, Austria to a Jewish family. Wolf has described his family as nonreligious, and said that he had little experience of a Jewish community while growing up. His father worked for a corporation and was also a Freemason. Wolf described his mother, who had studied medicine in Russia, as a feminist—"not in terms of declarations, but in terms of her stand on human possibilities." In 1933, his father's work moved the family to Sudetenland, Czechoslovakia, where Wolf attended German Gymnasium. He describes his life in the 1920s and 30s in segregated Vienna and then in proletarianizing Czechoslovakia as attuning him early on to questions surrounding class, ethnicity, and political power. The social divisions in Vienna and conflicts in the region in the 1930s influenced Wolf's later scholarly work.
Басқа елдерде оқу және өмір сүру
Уолфтың отбасы нацизмнен қашып, Англияға, содан кейін АҚШ-қа көшіп барды. Вольф екі жыл бойы Уолтемстоудағы (Эссекс штаты) Forest School мектебінде оқыды, онда ағылшын тілін үйреніп, ғылымға қызығушылық танытты. Мектепке келгенде ағылшын тілін жаңа ғана үйренгеніне қарамастан, ол мектептің ағылшын тіліндегі эссе сыйлығын жеңіп алды. Англияға көшіп келу оған мәдениеттердің айырмашылығын жаңаша сезінуге көмектесті. 1940 жылы Вольф Англияның Ливерпуль қаласына жақын жердегі Хьютон ауданындағы шетелдіктерді ұстау лагеріне қамалды. Лагерьде үлкен стресс болды. Сол жерде Вольф социализм мен коммунизмнің ұйымдастыру мүмкіндіктерімен танысты. Лагерьдегі зиялылар ұйымдастырған семинарлар арқылы ол әлеуметтік ғылымдарға да бейімделді. Вольфке әсіресе неміс-яһуди социологы Норберт Элиас әсер етті, ол да сол жерде тұтқындалған болатын. 1940 жылы Вольф АҚШ-қа көшіп келді, бұл Германиядан АҚШ-қа 300 мың яһуди көшіп келген кезеңмен сәйкес келді. Ол Нью-Йорктегі Куинс колледжіне түсіп, 1941 жылы Теннессидегі Хайлендр фольклорлық мектебінде жазғы демалысын өткізді. Оңтүстікте уақыт өткізу Вольфке Нью-Йорктен танысқан АҚШ-тың басқа бір жағын көруге мүмкіндік берді. Вольф армияда қызмет етіп, Екінші дүниежүзілік соғыста Италияда 10-шы тау дивизиясымен соғысты. Еуропадан оралғаннан кейін Вольф Куинс колледжін бітірді. Ол жерде антропологияға қызығушылық танытып, кейін Колумбия университетінде антропологияны оқыды. 1971 жылы CUNY Graduate Center-ге ауысқанға дейін, ол өзінің қалған өмірін сонда өткізді. Латын Америкасындағы жұмысынан басқа, Вольф Еуропада да далалық зерттеулер жүргізді. Өзінің шәкірті Джон У. Коулмен бірге Тироль аймағының мәдениеті, тарихы және қоныстану ерекшеліктерін зерттеді, нәтижесінде олардың "Жасырын шекара" атты кітабы жарық көрді. Вольфтың антропология ғылымына қосқан ең маңызды үлесі 1970 және 1980 жылдары билік, саясат және отаршылдық мәселелеріне назар аударғандығында, осы тақырыптар ғылымның басты мәселелеріне айналды. Оның ең танымал кітабы "Еуропа және тарихсыз халықтар" еуропалық тарихтың көп бөлігінде билеуші топтардан тыс тарихи тұлғаларға назар аудармағанын сынап көрсеткенімен әйгілі. Ол сондай-ақ еуропалық емес халықтардың тері және құл саудасы сияқты жаһандық процестерге белсенді қатысқандығын және олардың "уақытта тоңған" немесе "оқшауланған" емес, әрқашан әлем тарихымен тығыз байланыста болғандығын көрсетті. 1989 жылы Америка антропологиялық қауымдастығының жылдық мәжілісінде сөйлеген сөзінде ол антропологтардың "парадигмаларды үнемі жоюмен айналысатынын, бірақ олар қайта тіріліп, жаңадан ашылғандай көрінетінін" ескертті. Бұл антропологияның "интеллектуалды орманды жою жобасына ұқсауына" алып келеді. Ол антропологияның үздіксіз қайта ойлап табу емес, жинақталымды болуы мүмкін екенін айтты. Антропологтар жоғары теорияға емес, өмірдің шынайылығына және далалық зерттеулерге бағытталған түсіндірме антропологияға ұмтылуы керек. Вольф өмірінің соңғы жылдары ішек қатерлі ісігімен күресті. Ол 1999 жылы Нью-Йорктің Ирвингтон қаласында қайтыс болды.
Wolf and his family moved to England and then to the United States to escape Nazism. Wolf went to the Forest School, in Walthamstow, Essex, for two years, where he learned English and became interested in science, in part because of the strong emphasis on science of the school's Canadian headmaster. Despite learning English only when he arrived at the school as a teenager, he won the school's English essay prize. Moving to England also made him aware of cultural difference in a new way. In 1940, Wolf was interned in an alien detention camp in Huyton, near Liverpool, England. The detention camp was a high stress environment. It was there that Wolf became exposed to the organizational possibilities of socialism and communism. Through seminars organized by intellectuals in the camp, he was also exposed to the social sciences. Wolf was especially influenced by the German Jewish sociologist Norbert Elias who was also interned there. Later in 1940, Wolf emigrated to the United States—the same period that 300,000 Jews emigrated to the U. S. from Germany. He enrolled in Queens College in New York City and also spent a summer at the Highlander Folk School in Tennessee in 1941. Spending time in the South allowed Wolf to see a different side of the United States than he was familiar with from New York. Wolf was in the army and fought overseas in World War II, serving in Italy with the 10th Mountain Division. After returning from Europe, Wolf finished college at Queens College. There, Wolf became interested in anthropology, and later went on to study anthropology at Columbia University. before moving in 1971 to the CUNY Graduate Center, where he spent the remainder of his career. In addition to his Latin American work, Wolf also did fieldwork in Europe. With his student, John W. Cole, he conducted fieldwork on the culture, history, and settlement pattern of the Tyrol region, which was later published in their book The Hidden Frontier. Wolf's key contributions to anthropology are related to his focus on issues of power, politics, and colonialism during the 1970s and 1980s when these topics were moving to the center of disciplinary concerns. His most well known book, Europe and the People Without History, is famous for critiquing popular European history for largely ignoring historical actors outside the ruling classes. He also demonstrates that non Europeans were active participants in global processes like the fur and slave trades and so were not 'frozen in time' or 'isolated' but had always been deeply implicated in world history. In his Distinguished Lecture for the 1989 American Anthropological Association annual meeting, he warned that anthropologists are involved in 'continuously slaying paradigms, only to see them return to life, as if discovered for the first time.' This results in anthropology 'resembling a project in intellectual deforestation.' He argued that anthropology can be cumulative rather than continuous re invention. Anthropologists, rather than focusing on high flown theory, should aim for explanatory anthropology focused on the realities of life and fieldwork. Wolf struggled with colon cancer later in life. He died in 1999 in Irvington, New York.
Тәртіптік империализм
Әлеуметтік ғалым ретінде, жалпы академиядағы қолайсыз жағдайдан күресіп келе жатқан Эрик Вольф әлеуметтік ғылымдардағы және бір жағынан әлеуметтік ғылымдар мен екінші жағынан табиғи ғылымдар арасындағы тәртіптік империализм деп атаған құбылысқа сын айтты, тарих сияқты кейбір тақырыптарды академиялық емес деп санады. Әлеуметтік ғылымдардағы мысал – мәдени антропологияның британ академиясында қалыптасқан әлеуметтік антропологияны, сондай-ақ американдық және американдықтанған жаһандық академиялық қауымдастықтағы әлеуметтану мен тарихты басып озуы. Себебі, әлеуметтану әлеуметтік мобильділік пен әлеуметтік топтарды зерттеумен шектелді, ал неолибералдар бұл санаттардың маңызсыз екенін айтады. Ал мәдени антропологтар «тарихсыз халықтарды» зерттеу арқылы колониалдық үстемдікке көмектесті, олардың мифтерін, құндылықтарын және т.б. анықтады. Бұл АҚШ әскері мен Пентагонның дүние жүзіндегі антропологтарды жұмылдыруынан көрінеді. 1982 жылғы «Еуропа және тарихсыз халықтар» еңбегінде 15 ғасырдан бастап жаһандық тарихты жасау арқылы тарихи және тарихсыз халықтар мен қоғамдар туралы идеяларды жоқ ету арқылы тәртіптік империализмнен мойын бұру немесе қарсы тұру көрінді. Кітаптың атауынан көрініп тұрғандай, ол Еуропа тарихынан шығарылған қоғамдардың жаһандық тарихи жүйелер мен өзгерістерге терең қатысқанын және қатысып жатқанын көрсетуге мүдделі.
As a social scientist, already fighting from a less than ideal position in the wider academy, Eric Wolf criticized what he called disciplinary imperialism within social sciences, and between social sciences on one hand, and the natural sciences on another, banishing certain topics, such as history, as not enough academic. An example within social sciences is cultural anthropology winning over social anthropology (established in British academia), over sociology, and over history in the American and Americanized global academic community, since sociology was left with studying social mobility and social class, categories which neoliberals argue to be irrelevant, cultural anthropologists on the other hand proved useful for colonialist rule over "peoples without history", studying their myths, values, etc. This can be seen in mobilization of anthropologists for work with the U. S. military and Pentagon worldwide. His 1982 Europe and the People Without History reflected a turn away from, or fight against the disciplinary imperialism by dismantling ideas such as historical vs. non historical people and societies, focusing on the relationship between European expansion and historical processes in the rest of the world—charting a global history, beginning in the 15th century. As reflected in the title of the book, he is interested in demonstrating ways in which societies written out of European histories were and are deeply involved in global historical systems and changes
Қуат
Вольфтың көптеген еңбектері билік мәселелерімен айналысады. Оның "Билікті көзқарастау: Үстемдік және дағдарыс идеологиясы" (1999) кітабында Вольф билік пен идеялар арасындағы қарым-қатынасты қарастырады. Ол биліктің төрт түрін бөліп көрсетеді: 1. Жеке тұлғаға ішкі күш; 2. Эгоның өзгеге өз ықпалын жүргізу қабілеті ретіндегі билік; 3. Адамдардың өзара әрекеттесу контексін бақылау ретіндегі билік; 4. Құрылымдық билік: "Мен бұл арқылы қарым-қатынастарда көрінетін билікті айтамын, ол белгілі бір ортада ғана емес, сонымен қатар осы ортаны ұйымдастырып, реттейтін және энергия ағынының бағытын мен таралуын анықтайтын күш". Вольфтың бұрынғы тәжірибесі мен кейінгі зерттеулеріне сүйене отырып, ол қарсы-ағартушылық дәуірінде қалыптасқан мәдениет тұжырымын қабылдамайды. Оның орнына, ол мәдениетті билік, әртүрлілік, екіұштылық, қайшылық және толық емес ортақ түсінік пен білімді баса назарлайтын жаңа тұрғыдан қарастыруды ұсынады.
Much of Wolf's work deals with issues of power. In his book Envisioning Power: Ideologies of Dominance and Crisis (1999), Wolf deals with the relationship between power and ideas. He distinguishes between four modalities of power: 1. Power inherent in an individual; 2. Power as capacity of ego to impose one's will on alter; 3. Power as control over the contexts in which people interact; 4. Structural power: "By this I mean the power manifest in relationships that not only operates within settings and domains but also organizes and orchestrates the settings themselves, and that specifies the direction and distribution of energy flows". Based on Wolf's previous experience and later studies, he rejects the concept of culture that emerged from the counter Enlightenment. Instead, he proposes a redefinition of culture that emphasizes power, diversity, ambiguity, contradiction and imperfectly shared meaning and knowledge.
Марксизм
Вольф, марксистік антропологияға деген қызығушылығымен және оған қосқан үлесімен танымал, марксизмді туыстық және жергілікті мәдениет контекстінде түсіну қажет дейді. Мәдениет пен билік өзара байланысты және идеология мен меншік қатынастары арқылы жүзеге асырылады. Вольф анықтағандай, марксизмнің екі бағыты бар: Жүйелік марксизм және Прометейлік марксизм. Жүйелік марксизм – әлеуметтік дамудың жалпы заңдарын немесе үлгілерін қалыптастыру үшін қолданылатын постулаттар жиынтығы. Прометейлік марксизм экономикалық және саяси зұлымдықтан құтылуға деген үміт пен жақсырақ болашаққа бағытталған реформаларды білдіреді.
Wolf, known for his interest in and contributions to Marxist thought in anthropology, says that Marxism must be understood in the context of kinship and local culture. Culture and power are integrated, and mediated by ideology and property relations. There are two branches of Marxism, as defined by Wolf: Systems Marxism and Promethean Marxism. Systems Marxism is the discipline of postulates that could be used to frame general laws or patterns of social development. Promethean Marxism symbolized optimism for freedom from economic and political mistreatment and renowned reforming as the fashion to a more desirable future.
Белсенділік
Вольф Вьетнам соғысына қарсы наразылықтарға қатысты. Мичиган университетінде оқып жүрген кезінде ол соғысқа қарсы алғашқы білім беру семинарлерінің бірін ұйымдастырды. Сонымен қатар, ол Оңтүстік-Шығыс Азия антропологтарының кейбіреуі мен АҚШ үкіметі арасындағы тығыз байланысты сынады және антропологиялық деректердің әскери операцияларда біліп тұра пайдаланылуын болдырмау үшін Америка антропологиялық қауымдастығының этика кодексін қайта жазуға сәтті әрекет етті.
Wolf was involved in the protests against the Vietnam War. During his time at the University of Michigan he organized one of the first teach ins against the war. He also was critical of the close relationship between some anthropologists of Southeast Asia and the US government, and led an ultimately successful attempt to re write the code of ethics of the American Anthropological Association to prevent anthropological data from knowingly being used in military campaigns.
Жеке
Вольфтың алғашқы некесінен Дэвид пен Дэниел есімді екі баласы болды. Кейіннен Вольф антрополог Сидел Сильверманға үйленді. 1960 жылдары оның ең жақын досы антрополог Роберт Бернс-младший болды, ол деректі фильмдер жасаушы Кен Бернстің әкесі еді. Кен Бернстің анасы ауырған кезде, оған Вольфтың отбасы күтім жасады.
Wolf had two children from his first marriage, David and Daniel. Wolf later married the anthropologist Sydel Silverman. in the 1960s his best friend was the anthropologist Robert Burns Jr., father of the documentarian Ken Burns. While Ken Burns's mother was dying, he was cared for by Wolf's family.