Кіріспе
1987 жылғы американдық романтикалық драма фильмі, Эмиль Ардолиноның туындысы.
«Киіктің сыры» – 1987 жылғы американдық романтикалық драма фильмі. Элеонора Бергштейн жазған сценарийге, Линда Готтлиб продюсерлік етіп, Эмиль Ардолино режиссерлік жасаған. Патрик Суэйз бен Дженнифер Грейдің басты рөлдерде ойнауымен, фильм Франсис "Бейби" Хаусменнің (Грей) тамаша жас қыздың, демалыс орталығында би оқытушысы Джонни Кастлге (Суэйз) ғашық болу оқиғасын баяндайды. Фильм сценарий авторы Бергштейннің жеке балалық шағының оқиғаларына негізделген. Ол бастапқыда Майкл Дугластың «It's My Turn» фильмі үшін сценарий жазған, бірақ соңында «Киіктің сыры» фильміне арналған сюжетті ойлап тапты. Сценарийді 1985 жылы аяқтаған, бірақ Metro Goldwyn Mayer компаниясындағы басшылық өзгерістер фильмді даму кезеңіне тоқтатты. Өндіріс компаниясы Vestron Pictures болып өзгерді, Эмиль Ардолино режиссер, ал Линда Готтлиб продюсер ретінде тағайындалды. Фильмнің түсірілімі Солтүстік Каролина штатындағы Лейк Лур және Вирджиния штатындағы Маунтин Лейк аймақтарында өтті. Фильмнің музыкасын Джон Моррис жазды, ал би хореографиясын Кенни Ортега жасады. «Киіктің сыры» 1987 жылдың 12 мамырында Канн кинофестивалінде көрсетілді және 21 тамызда АҚШ-та кең экрандарға шықты, бүкіл әлем бойынша 214 миллион доллардан астам табыс тапты – АҚШ пен Канадада 64 миллион доллар, ал басқа елдерде 150 миллион доллар. Фильм сыншылар тарапынан жоғары бағаланды, олар Грей мен Суэйздің актерлік шеберлігін және Джимми Айнер жасаған саундтректі ерекше атап өтті. Саундтрек екі платиналық альбом мен бірнеше сингл шығарды. Билл Медли мен Дженнифер Уорнс орындаған «(I've Had) The Time of My Life» әні «Оскар» сыйлығын «Ең үздік ән» номинациясында, «Алтын глобус» сыйлығын «Ең үздік ән» номинациясында және «Грэмми» сыйлығын «Ең жақсы поп-өнерлеу дуэті немесе тобы» номинациясында жеңіп алды. Фильмнің үлкен сәттілігі оның танымал франшизасын құруға көмектесті, оған 1988 жылғы телесериал, бірнеше реалити-шоулар, 2004 жылғы «Киіктің сыры: Гавана түндері» атты туынды фильм, көптеген елдерде сатылып кеткен сахналық қойылым, 2017 жылғы теледидарлық музыкалық бейімделуі және 2025 жылы шығатын атаусыз жалғасы кіреді, онда Грей өзінің бұрынғы рөлін қайта ойнайды.
the 1987 romantic drama film
Dirty Dancing is a 1987 American romantic drama dance film written by Eleanor Bergstein, produced by Linda Gottlieb, and directed by Emile Ardolino. Starring Patrick Swayze and Jennifer Grey, it tells the story of Frances "Baby" Houseman (Grey), a young woman who falls in love with dance instructor Johnny Castle (Swayze) at a vacation resort. The film was based on screenwriter Bergstein's own childhood. She originally wrote a screenplay for the Michael Douglas film It's My Turn, but she ultimately ended up conceiving a story for a film which became Dirty Dancing. She finished the script in 1985, but management changes at Metro Goldwyn Mayer put the film in development hell. The production company was changed to Vestron Pictures with Emile Ardolino as director and Linda Gottlieb as producer. Filming took place in Lake Lure, North Carolina, and Mountain Lake, Virginia, with the film's score composed by John Morris and dance choreography by Kenny Ortega. Dirty Dancing premiered at the Cannes Film Festival on May 12, 1987 and was released on August 21 in the United States, earning over $214 million worldwide—$64 million in the US and Canada and $150 million in other territories. It earned positive reviews from critics, who particularly praised the performances of Grey and Swayze, and its soundtrack, created by Jimmy Ienner, generated two multi platinum albums and multiple singles. "(I've Had) The Time of My Life", performed by Bill Medley and Jennifer Warnes, won the Academy Award for Best Original Song, the Golden Globe Award for Best Original Song, and the Grammy Award for Best Pop Performance by a Duo or Group with Vocals. The film's popularity successfully launched its titular franchise, including a 1988 television series, multiple reality competition shows, a 2004 prequel titled Dirty Dancing: Havana Nights, a stage production which has had sellout performances in multiple countries, a made for television musical adaptation in 2017, and an untitled sequel scheduled to be released in 2025, with Grey reprising her role.
Сюжет
1963 жылдың жазында, жасөспірім Фрэнсис "Бейби" Хаусман отбасымен – кардиолог әкесі Джейк, анасы Мардж және үлкен әпкесі Лизамен бірге Джейктің саркастикалық жақын досы Макстің иелігіндегі Кэтскиллздің Борщ белдеуіндегі Келлерман курортында демалысқа шығады. Бір түні, Бейби Макстің қонақтардың қыздарын, олардың сыртқы келбетіне қарамастан, сүйікті болуға үйретіп жатқанын жасырын байқайды. Макс сондай-ақ жұмысшы табының ойын-сауық қызметкерлерін, оның ішінде би оқытушысы Джонни Каслды да кемсіртеді. Бейби Джонниге қызығады және оның мейірімді туысы Билли оларды курорт қызметкерлері үшін өткізілетін құпия "құмар би" кешінде таныстырғаннан кейін онымен билейді. Макстің немересі Нил Бейбиге назар аударады. Бейби Джоннидің би серіктесі Пеннидің Робиден жүкті екенін біледі, Роби Йель медицина мектебінде оқиды және қазір Лизаға көз тігіп жүрген әйел айтушы. Роби Пенниге көмектесуден бас тартқанда, Бейби Пеннидің абортын жасатуы үшін әкесінен ақша сұрайды, себебін айтпайды. Бастапқыда Пенни одан бас тартады, себебі олар жақын жердегі курорттағы қойылымды өткізіп қалуы мүмкін, бұл олардың маусымдық жалақысын жоғалтуға әкеледі, бірақ Бейби Пеннидің орнына билеуге келіседі. Джоннимен би сабақтары кезінде олардың арасында өзара тартылыс пайда болады және олар бидің ең маңызды бөлігін орындай алмаса да, Джонни мен Бейбидің қойылымы сәтті аяқталады. Келлерман курортында Пенни аборты салдарынан ауыр жарақат алады, ал Бейби Пенниге көмектесу үшін әкесінен көмек сұрайды. Бейбидің алдағанына ашуланған және Джонни Пенниді жүкті қылды деп есептеген доктор Хаусман Бейбиге олардан алыс болуды бұйырады. Бейби Джонниден әкесінің қарым-қатынасы үшін кешірім сұрау үшін жасырын түрде барады, бірақ Джонни өзінің төмен дәрежесіне байланысты оған лайық деп санайды; Бейби оған өзінің құндылығына сендіріп, махаббатын білдіреді. Олар жасырын түрде кездесе бастайды, ал әкесі онымен сөйлесуден бас тартады. [[File:Dirty dancing coverx large. jpg|right|thumb|Би кешінен көрініс]]
Алдын ала өндіріс
Dirty Dancing сценарийінің негізінде Элеонора Бергштейннің өзінің балалық шағы жатыр: ол Нью-Йорктегі еврей дәрігерінің кіші қызы және жаздарын отбасымен Катскиллдерде өткізген, онда ол "Dirty Dancing" бәйгесіне қатысқан; сондай-ақ ол кішкентай кезінде өзі "Бейби" деп аталған. 1980 жылы Бергштейн Майкл Дугластың "It's My Turn" фильмі үшін сценарий жазды; алайда, продюсерлер сценарийден эротикалық би көрінесін алып тастады, бұл оны жас кезіндегі би бәйгелерінен шабыттанған жаңа оқиға ойлап табуға итермеледі. Ол сценарийді 1985 жылдың қарашасында аяқтады, бірақ MGM-дегі басшылық өзгерістер сценарийді айналымға немесе тоқтап қалуға жіберді. Бергштейн сценарийді басқа студияларға ұсынды, бірақ ол оны Vestron Pictures-ке әкелгенге дейін көп рет қабылданбады. Vestron-ға ұсыныстарын дайындау кезінде Готлиб ұсынылған бюджетті екі есеге төмендетуге келісті. Бергштейн мен Готлиб фильмнің режиссері ретінде Эмиль Ардолиноны таңдады; Готлиб, Бергштейн және Ардолино тобы фильмге деген көзқарастарын Vestron президенті Джон Пейзингерге және компанияның өндіріс вице-президенті Митчелл Каннольдқа ұсынды. Кездесу соңында Пейзингер жобаға жасыл жарық берді, осылайша Vestron-ның алғашқы көркем фильмі өндіріске кірісті. Бекітілген фильмнің бюджеті 5 миллион долларға бағаланды, ал сол кезде фильмнің орташа құны 12 миллион доллар болатын. Хореограф ретінде Бергштейн Джин Келлиден тәлім алған Кенни Ортеганы таңдады. Түсіру орны ретінде олар Катскиллде (сол кезде Борщ белдеуіндегі көптеген курорттар жабылып қалғандықтан) қолайлы орын таппады, сондықтан Солтүстік Каролинадағы Льюр көлі мен Вирджиниядағы Пемброк қаласының жанындағы Маунтин Лейк қонақ үйінің комбинациясын таңдады және мұқият монтаждау арқылы барлық түсірулер бір жерде жасалғандай көрінді.
Кастинг
Режиссер Ардолино олардың Свейзи сияқты билей білетін актерлерді таңдауына қатаң болды, өйткені ол «Flashdance» (1983) фильмінде қолданылған «дублерді пайдалану» әдісін қаламайтын. Франсис «Бейби» Хаусменнің рөліне Уинона Райдер, Сара Джессика Паркер және Шарон Стоун қарастырылды. Бергштейн 26 жасар Дженифер Грейді таңдады, ол «Оскар» жүлдесін алған актер және биші Джоэл Грейдің қызы (Cabaret, 1972). Грей рөлі үшін 50 мың доллар алды. Содан кейін продюсерлер ер адам басты рөлін іздеді, бастапқыда 20 жасар Билли Зейне қарастырылды, бірақ Греймен бірге түсірілген алғашқы экрандық сынақтар күтілген нәтижені бермеді. Жонни рөліне Вал Килмер мен Бенисио дель Торо да үміткер болды. Продюсерлер оны өте ұнатып қалды, бірақ оның түйіндемесінде «тізе жарақатынан кейін билемейді» деп жазылған еді. Дегенмен, Свейзи сценарийді оқып, Джоннидің көп қырлы кейіпін ұнатып, рөлге келісті. Осыдан кейін Джоннидің итальяндық тегі ирландтыққа өзгертілді. Грей бастапқыда бұл таңдауға риза болмады, өйткені ол мен Свейзи «Қызыл таң» фильмінде түскенде бір-бірімен тіл табысуда қиындықтар туды, бірақ олар билеуге түсірілгенде араларындағы химия айқын болды. Бергштейн оны «тыныс кешірерлік» деп сипаттады. Басқа актерлердің ішінде Бродвей актері Джерри Орбахты Бэбидің әкесі доктор Джейк Хаусман рөліне, ал Джейн Бруккерді оның үлкен әпкесі Лиза Хаусман рөліне таңдады. Бергштейн, фильмнің авторы ретінде, өзінің досы, секс-терапевт доктор Рут Вестхаймерді миссис Шумахер рөліне (ал Джоэл Грейді доктор Руттың күйеуі рөліне) тартып алуға тырысты. Бірақ Вестхаймер рөлде ұры болғанын білген соң бас тартты. Басты рөлдегі ананың рөлі бастапқыда Линн Липтонға берілді, ол фильмнің басында қысқаша көрінеді, Хаусман отбасы алғаш рет Келлерманға келгенде (бірнеше секунд бойы алдыңғы орындықта отырған, оның сары шашы ғана анық көрінеді), бірақ түсірілімнің алғашқы аптасында ауырып қалды және оның орнына актриса Келли Бишоп келді, ол бұрыннан курорт қонағы Вивиан Прессман рөліне бекітілген еді. Бишоп Хаусман ханым рөліне көшті, ал фильмнің ассистент-хореографы Миранда Гаррисон Вивиан рөлін сомдады. (Бейби соңғы сахнада билегенде, оның анасы Джерри Орбахқа «Ол оны менен алды» деген сөзі Келли Бишоптың «Хор желісі» қойылымындағы рөліне және 1976 жылы «Музыкалық фильмдегі ең үздік әйел актер» номинациясы бойынша «Тони» жүлдесін жеңіп алғанына сілтеу болып табылады, ол кезде Кэрол Бишоп деген есімді қолданған және кәсіби биші болған.)
Телесериалдар
1988 жылдың қазан айында CBS сол аттас апталық телесериалды іске қосты, алайда түпнұсқа актерлік құрамы мен түсірілім тобының ешқандай қатысы болмады. Мелора Хардин Бейби рөлінде, ал Патрик Кэссиди Джонни рөлінде ойнады, бірақ ол он сериядан кейін жабылды.
Алдын ала
2004 жылы "Хавана түндері" атты түпкілікті фильм шықты. Ромола Гараи мен Диего Луна бас рөлдерде ойнаған сюжетте 1959 жылғы Куба революциясына дейін отбасы Кубаның Гавана қаласына көшіп келгенде, би арқылы өмірді танып-білетін, қорғалған американдық жасөспірімнің тағдыры баяндалады. Свейзиге би оқытушысы рөлінде эпизодтық түсілімге қатысқаны үшін 5 миллион доллар төленді. Фильм шағын табыс әкелді, бірақ сыншылардың басым бөлігінен жағымсыз пікірлер алды.
20 жылдығы
2007 жылы 20 жылдығына орай фильм қосымша кадрлармен кинотеатрларда қайта көрсетілді, ал түпнұсқа фильм DVD форматында өшірілген көріністермен қайта шығарылып, сценарий авторының түсініктемелері қосылды. Сонымен қатар, Codemasters компаниясы Dirty Dancing: The Video Game ойынын шығарды. Ұлыбританияда осы мерейтой фильм негізінде түсірілген "Dirty Dancing: The Time of Your Life" реалити-шоуымен аталып өтті, ол Mountain Lake курортында түсірілді. Ұлыбританияда 20 жылдық мерейтойға орай Channel Five арнасы "Seriously Dirty Dancing" атты арнайы деректі фильмін көрсетті. Бұл фильмді тергеуші журналист және өзінің "Қылағай биге" әуес екенін жасырмаған Даун Портер ұсынды. Фильм өте сәтті болды және Channel Five арнасының 2007 жылғы ең жоғары рейтингті деректі фильмі атанды. Портер фильм түсірілген орынды аралап, басқа жанкүйерлермен кездесіп, соңғы биді үйренді және оны отбасы мен достарының алдында орындады.
Қайта жасау
2011 жылдың тамызында Lionsgate қайта түсіру жоспарын жариялады және түпнұсқа фильмнің хореографы Кенни Ортеганың режиссер болары расталды. "Біз бұл оқиғаны үлкен экранда жаңартуға осы уақыттан артық сәті таба алмаймыз және Кенни Ортеганың жобаны басқарып жатқанына қуаныштымыз", - деді Lionsgate Motion Picture Group президенті Джо Дрейк. "Қылаң би" сериалының түсірілімі Батыс Солтүстік Каролинада жоспарланған болатын. 2015 жылдан бастап, сериал түсірілімнен тоқтатылды. 2015 жылдың желтоқсан айында ABC телеарнасы Абигейл Бреслин, Колт Праттс, Дебра Мессинг, Сара Хайланд, Николь Шерзингер, Билли Ди Уильямс және Шейн Харпер жұлдыздығымен "Қылаң бидің" үш сағаттық музыкалық нұсқасын тапсырыс берді. Ол 2017 жылдың 24 мамырында көрсетілді.
Жалғасы
"Қылаңға бидің" жалғасын жасау жоспары алғаш рет 1988 жылы Vestron компаниясымен талқыланды. 2020 жылы жалғасы жарияланды, және Грей Бейби рөлін қайта ойнауға келісті. 2022 жылғы CinemaCon көрмесінде қазіргі құқық иесі Lionsgate фильмнің DD деген уақытша атауы бар екенін хабарлады және Грей Бейби рөлін ойнайтынын қайта растады. 2022 жылдың 9 мамырында фильмнің 2024 жылдың ақпан айында шығатыны және режиссерлікті Джонатан Левиннің жүзеге асыратыны туралы мәлімделді. 2023 жылдың шілдесінде 2023 жылғы SAG-AFTRA ереуілінің салдарынан және фильм түсірілімін бастамағандықтан Lionsgate фильмнің шығу мерзімін 2025 жылдың жазындағы белгісіз күшке ықшамдады.
Бізді жасаған фильмдердегі бейнелер
Netflix ұсынған "The Movies That Made Us" деректік сериалы, "Dirty Dancing" фильміне арналған пилоттық эпизодпен басталды. Бірінші маусымның алғашқы бөлімі фильмнің экранға шығу жолы мен оның жасалу кезіндегі қиындықтарды көрсетеді. Сонымен қатар, көптеген көріністен сыртқы фактілер де ұсынылады.