Хокер Си Хок: Британдық Әскери Ұшағының Тарихы

Кіріспе

1947 жылғы Hawker ұшақтарының отбасы

Hawker Sea Hawk – бұрынғы Корольдік Әскери-теңіз флотының (RN) әуе бөлімі Fleet Air Arm (FAA) қолданысында болған британдық бір орындық реактивті күндізгі ұшақ, Hawker Aircraft және оның серіктес компаниясы Armstrong Whitworth Aircraft құрастырған. Оның дизайны бұрынғы Hawker поршеньді қозғалтқышты ұшақтарынан бастау алғанмен, Sea Hawk компанияның алғашқы реактивті ұшағы болды. RN қабылдағаннан кейін Sea Hawk сенімді және мықты жұмыс атқаруға қабілетті екенін көрсетті. Көптеген ұшақтар экспортқа да шығарылып, Голландия және Үндістан теңіз күштерінің әуе кемелерінде пайдаланылды. Үндістан Теңіз күштері қолданған соңғы Sea Hawk ұшақтары 1983 жылы қызметтен шығарылды.

Шығу тегі

Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталар алдында Hawker компаниясының жобалау тобы, жаңадан дамытылған реактивті технологияны пайдаланатын жаңа ұшақ жасауға қызығушылық танытты. Осыған дейін Hawker 1944 жылдың соңына дейін "Hurricane", "Tempest" және "Typhoon" сияқты поршендік қозғалтқышты ұшақтарды өндіруге және оларды жетілдіруге толыққанды берілген болатын, осы ұшақтарға соғыс кезеңіндегі қажеттіліктерді қанағаттандыру мақсатында. 1944 жылдың 1 қыркүйегінде компанияның соңғы ұшағының прототипі – Hawker Fury/Sea Fury алғашқы ұшуын жасады. Осы ұшақ Hawker компаниясының алғашқы реактивті ұшағының негізіне айналды. Жобалау тобы ұшақтың мүмкіндіктерін зерттеді, бастапқы нүкте ретінде Rolls Royce Griffon қозғалтқышымен жабдықталған Fury прототипін таңдады. Қанатқа отын бактарының болмауы қанаттың жуандығын азайтуға мүмкіндік берді, бұл ұшу қашықтығын қысқартуға әкелмеді. Өндірісті жеңілдету үшін Fury ұшағының эллипстік қанат пішінінен бас тартылып, тік және сарысқан қанат дизайны қолданылды. Rolls Royce Limited компаниясының жобада қолданылған екі тармақты реактивті құбырлардың тиімділігіне күмән білдіруі ресми қызығушылықты төмендетті. Hawker компаниясы P.1040 ұшағын Royal Air Force (RAF) және Әскери-теңіз күштеріне ұсынуға ниетті болды. Үш күннен кейін VP401 ұшағы Farnborough-ға сынақтарды жалғастыру үшін ұшып кетті. Алғашқы ұшудан бір ай өткен соң P.1040 ұшағының бар екендігі жұртшылыққа жарияланды. Алғашқы ұшу сынақтарында ұшақ корпусының дірілдеуі және құйрықтың тербелуі сияқты аэродинамикалық проблемалар туындады, нәтижесінде артқы реактивті құбыр қайта жобаланды және құйрық бөлігіне оқ пішіндес анти-шок корпусы қосылды. Nene 2/Mk.101 қозғалтқыштарының ұшу күші жоғары болды. 1948 жылдың 31 тамызында қанаттары бүгілетін, катапульттік құрылғылары және қару-жарағы бар VP413 теңіз прототипі алғашқы ұшуын жасады. VP413 тез арада Boscombe Down әскери полигонында макеттік палубаны пайдалана отырып, палубадағы сынақтардан өтті. Басқа өзгерістердің ішінде ракеталық көмекпен ұшу құрылғысын (RATOG) орнатуға және сыртқы жанармай бактерілерін ілуге арналған бекіткіштер қосылды. 1949 жылдың 22 қарашасында Hawker компаниясы Sea Hawk деп аталған 151 ұшаққа алғашқы өндіріс келісімшартын алды. Бұл ұшу икемді палуба жобасының соңғы кезеңі болды және V-1 ұшқыш бомбасы үшін пайдаланылған икемді түтікшелі шақыру құрылғыларынан жасалған соқпалы түтікшелі катапульттен ұшақтың жалғыз ұшырылуы болды. Сынақтар сәтті аяқталғанмен, жоба қуаттырақ қозғалтқыштардың енгізілуіне байланысты тоқтатылды, бұл ұшақтың конструкциясын шассисыз ұшуға бейімдеу қажеттілігін жойды. 1950 жылы бірнеше ұшудан кейін сынақ кезінде ракеталық қозғалтқыш жарылып, жөнделгенімен, ұшақ жақын арада жарамсыз деп танылды.

Towards the end of the Second World War, Hawker's design team had become increasingly interested in developing a fighter aircraft that took advantage of the newly developed jet propulsion technology. Prior to this, Hawker had been committed until late 1944 to the production and further development of its piston powered aircraft, such as the Hurricane, Tempest and Typhoon, to meet the wartime demands for these aircraft. On 1 September 1944, the first prototype of the company's latest fighter aircraft, the Hawker Fury/Sea Fury, conducted its maiden flight; it was this aircraft that would serve as the basis for Hawker's first jet powered aircraft. The design team studied the potential adaption of the aircraft, having opted to use the Rolls Royce Griffon powered Fury prototype as the starting point. The absence of wing fuel tanks also meant a thinner wing could be adopted without the penalty of reduced range; to ease manufacture, the elliptical wingform of the Fury was discarded in favour of a straight tapered wing design. Official interest had also cooled by the expression of doubts voiced by Rolls Royce Limited on the viability of the bifurcated jet pipes that the design used. Like the piston powered Fury it had been derived from, Hawker remained keen to promote the P.1040 to the Royal Air Force (RAF) and to the Navy. Three days later, VP401 flew to Farnborough to continue trials. A month after the first flight, the existence of the P.1040 was revealed to the general public. Early flight trials encountered aerodynamically related teething problems, such as airframe vibrations and tail buffeting, which led to a redesign of the rear jet pipe fairings and the addition of a bullet shaped anti shock body on the tail. The Nene 2/Mk.101 for production aircraft would have a higher take off thrust. On 31 August 1948, a naval prototype, VP413, equipped with folding wings, catapult spools and armament, conducted its first flight. VP413 was quickly subjected to a series of deck assessment trials using a mock up deck at Boscombe Down. Other changes included the addition of fixtures for rocket assisted take off gear (RATOG) and hard points plumbed for external drop tanks. On 22 November 1949, Hawker received an initial production contract for 151 aircraft named Sea Hawk. This flight was the final phase of the flexible deck project and was the only launch of an aircraft from the slotted tube catapult developed from the slotted tube launchers used for the V 1 flying bomb. Although the trials were successful, the project was abandoned when the introduction of more powerful engines obviated the need radically to adapt the design to the concept of combat aircraft without undercarriages. After a few flights were made in 1950, the rocket engine blew up during a test and although repaired, the airframe was scrapped soon after.

Өндіріс

1949 жылғы қарашада алғашқы тапсырыс алынғаннан кейін, Hawker компаниясы Кингстон зауытында Sea Hawk өндіріс желісін құруға кірісті. 1951 жылы премьер-министр Уинстон Черчилль Sea Hawk-ке "Супер басымдық" статусын бергені өндірістің айтарлықтай жылдамдауына және оны жасау үшін қажетті материалдарды қамтамасыз етуге көмектесті. Көшіру алдында Кингстонда бастапқы өндіріс стандартындағы 35 Sea Hawk F1 ұшағы аяқталды. 1950 жылы Nene 101 қозғалтқышының уақытша екені мойындалды; 4%-қа артық қуатты Nene 103 қолжетімді болған соң, Әскери-теңіз министрлігі көптеген Sea Hawk FB 3 және FGA 4 ұшақтарының қозғалтқыштарын ауыстыруға тапсырыс берді. Sea Hawk-тың келесі нұсқасы – FB 3 истребитель-бомбардировщик болып дамытылды және алдыңғы үлгілерінен аздап ерекшеленді; оның құрылымы күшейтілді, төрт бекіткіш нүктесінде жабдықтар мен қару-жарақтарды тасымалдауға мүмкіндік берді, оларға ракеталар, бомбалар, напалм, миналар, барлау камералары, сыртқы жанармай бактерілері және ракеталық көмекпен ұшу құрылғысы (RATOG) орнатуға болатын. Бәсекелесі Supermarine Attacker, FAA қызметіне енген алғашқы реактивтік ұшақтан айырмашылығы, Sea Hawk-та құйрық дөңгелегі емес, үш дөңгелекті шасси болды, бұл тасымалдаушыларға қонуды жеңілдетті, сонымен қатар Hawker компаниясының алғашқы мұндай шассиы бар ұшағы болды. Sea Hawk-ты сынақтан өткізу кезінде Австралия және Канада теңіз пилоттары ұшақты ұшырып, екі елдің де оны таңдауы мүмкін деген ресми ұсыныстар жасады. Екі ел де жаңа американдық теңіз ұшақтарына қызығушылық танытты; тек бірнеше Sea Hawk екі елге жеткізілді, кейбіреулері Австралияның Majestic класындағы ұшақ тасымалдаушысының ұшу палубасынан жұмыс істеді, бірақ олар толық эскадрилья құрамына кірмеді. 1956 жылы Sea Hawk өндірісі тоқтағаннан кейін Германия Федеративтік Республикасы 68 ұшаққа тапсырыс берді, оларды Бундесмаринді (Батыс Германия теңіз күштері) жарақтандыру үшін, оларды ақшасына лайық деп есептеді. Бундесмаринді күндізгі истребитель-бомбардировщик және кез келген ауа райында жұмыс істей алатын ұшақ қажет болды; әрбір нұсқадан 34 ұшаққа тапсырыс берілді, Mk 100 жақсы ауа райында ғана қолданылатын, ал Mk 101 EKCO компаниясы жасаған іздеу радарын орнатып, кез келген ауа райында теңізде барлау үшін жабдықталған. Соңғы экспорттық тапсырыс беруші – Үндістан, ол 1959 жылы 24 жаңа Sea Hawk және 12 жөнделген бұрынғы FAA Mk 6 ұшақтарына тапсырыс берді, содан кейін Батыс Германиядан алынған 30 қосымша ұшақтарды қайта құрады. Әдетте де Хавилленд Sea Venom истребительдерімен бірге ұшып жүрді. Sea Hawk Египеттің жағалау маңындағы нысаналарын көптеген шабуылдар жасады, көбінесе қарсы әуе шабуылына тап болды, нәтижесінде бірнеше ұшақ қатты зақымдалды. Суэц дағдарысы Корольдік теңіз күштеріндегі Sea Hawk ұрыс операцияларының соңғы әні болды, өйткені содан кейін де Гавиленд Sea Vixen және Supermarine Scimitar сияқты жаңа шабуыл ұшақтары енгізілді. 1961 жылы Голландияның НАТО-ға берген міндеттемесі ASW ұшақтарын пайдалана отырып теңізде қарауылдаумен ауысқан кезде, оған қызмет еткен Sea Hawk ұшақтары жағаға көшірілді. 1964 жылғы қазанға дейін олар қызметтен алынды. Үндістан теңіз күштеріндегі қызметінде (1960 жылдан бастап) Sea Hawk ұшақтары HMS Hercules экс-кемесінде қолданылды және 1965 жылғы және 1971 жылғы Индо-Пәкістан соғыстарында қатысты. Соңғы соғыста Sea Hawk ұшақтары Шығыс Пәкістан суларында (қазіргі Бангладеш) бірде-бір ұшағын жоғалтпай, Пәкістан теңіз күштерінің канонерлік қайықтары мен жүк кемелерін қамтитын онға жуық кемені баттырды. Оларға "Бреге Ализе" ұшақтары қолдау көрсетіп, үш канонерлік қайықты баттырды. Sea Hawk 1983 жылы Үндістан теңіз күштерінің қызметінен шығарылды, оның орнына әлдеқайда қабілетті BAE Sea Harrier ұшағы келді.

Immediately following the receipt of the first order in November 1949, Hawker set about establishing a manufacturing line for the Sea Hawk at their Kingston facility. The issuing of a 'Super Priority' status for the Sea Hawk by Prime Minister Winston Churchill in 1951, served to speed up production considerably as well as aid the supply of vital materials for its manufacture. Prior to the transfer, 35 Sea Hawk F1, the initial production standard, were completed at Kingston. In 1950, it was acknowledged that the Nene 101 engine was transitional powerplant; upon availability of the 4 per cent more powerful Nene 103, the Admiralty quickly ordered many of its Sea Hawk FB 3 and FGA 4 to be re engined. The next variant of the Sea Hawk was developed into a fighter bomber, the FB 3, and differed only slightly from its predecessors; its structure being strengthened to allow it to carry a wider array of equipment and weaponry on its four hard points, these included rockets, bombs, napalm, mines, reconnaissance cameras, external drop tanks and fixtures for rocket assisted take off gear (RATOG). Unlike its rival, the Supermarine Attacker, which had been the first jet aircraft to enter service with the FAA, the Sea Hawk had a tricycle undercarriage rather than a tail wheel, making it easier to land on carriers, it was also Hawker's first aircraft to incorporate a nose wheel undercarriage. During service evaluations of the Sea Hawk, Australian and Canadian naval pilots flew the aircraft leading to official suggestions that the aircraft would be chosen by the two countries. Both nations were also interested in new American built naval aircraft; only a handful of Sea Hawks were transferred to either nation, some operating from the flight deck of the Australian Majestic class aircraft carrier , though these did not enter full squadron service. In 1956, shortly after the termination of the Sea Hawk production line, the Federal Republic of Germany placed an order for 68 aircraft to equip the Bundesmarine, the West German navy, considering them good value for money. The Bundesmarine had a requirement for a day fighter bomber and one with an all weather capability; 34 aircraft of each variant were ordered, the Mk 100 limited to good weather, and the Mk 101 equipped with a pod based EKCO built search radar for sea reconnaissance in all weathers. The last export customer was India which ordered 24 new Sea Hawks and 12 refurbished ex FAA Mk 6s in 1959, following up with 30 additional airframes reconstructed from West German stocks, among others. typically being escorted by de Havilland Sea Venom fighters. Sea Hawks launched many attacks upon Egyptian shore based targets, often in the face of heavy anti aircraft fire, resulting in several aircraft being severely damaged. The Suez Crisis was to be the swan song of Sea Hawk combat operations with the Royal Navy, as new strike aircraft such as the de Havilland Sea Vixen and the Supermarine Scimitar were introduced after the conflict. In 1961, the Sea Hawks that served on her were moved ashore when the Dutch commitment to NATO was changed to maritime patrol using ASW aircraft; by October 1964 they had been taken out of service. In Indian Navy service (beginning in 1960), Sea Hawks were used aboard the aircraft carrier , ex HMS Hercules and saw service during the Indo Pakistani War of 1965 and the Indo Pakistani War of 1971. In the latter war, Sea Hawk aircraft sank about a dozen vessels, comprising Pakistan Navy gunboats and cargo ships, in East Pakistan waters (present day Bangladesh) without losing an aircraft. They were supported by Breguet Alizé aircraft which sank three gunboats. The Sea Hawk was withdrawn from Indian Navy service in 1983, being replaced by the far more capable BAE Sea Harrier.

Зейнеткерлік

1958 жылы бірінші бағыттағы қызметтен Sea Hawks тоқтатыла бастады, дәл сол жылы Supermarine Scimitar және de Havilland Sea Vixen қаруға түсті, олардың екеуі де Sea Hawk-ты алмастыруға тиіс болды. Соңғы желідегі Sea Hawk эскадрильясы, 806-шы эскадрилья, 1960 жылдың 15 желтоқсанында RNAS Brawdy базасында таратылды, бұл Sea Hawk үшін өте қысқа операциялық мансапты аяқтады. Екінші бағыттағы қызметте болған Sea Hawks-тың көп бөлігі 1960 жылдардың ортасына қарай қызметтен алынды. Корольдік әскери-теңіз күштерінің соңғы операциялық Sea Hawks FGA.6 болды, ол Bournemouth (Hurn) әуежайында орналасқан Airwork Limited басқаратын "қара" флоттық талаптар бөлімімен 1969 жылы қызметтен шығарылды.