Махараштралық Сайтвала қауымының тарихы мен шығу тегі

Кіріспе

Сайтвал (немесе Свахитвал) – Махараштра штатының Дигамбара джайни қауымы. Свахитвал – өзінің ішкі жан пайдасына жұмыс істеуді білдіреді (Сва+хит+вал). Сайтвал қауымы көбінесе Махараштра штатында шоғырланған, алайда Сайтвал қауымының өкілдерін бүкіл Үндістанда кездестіруге болады. Сетаваланың тағы бір атауы – Свахитавала немесе Сахитавала. Свахитавалалар екі кіші топқа бөлінеді, атап айтқанда (i) Свахитавала және (ii) Сетавала, бұл кәсіптік мамандықтарының айырмашылығына байланысты. Соңғылары тоқыма мата тоқып, мата сатумен, дүкен иелігімен және ақша берумен айналысады. Алғашқылары – тігіншілер. Бұл ерекшеліктер қазір сақталмайды және барлығы Сетавала деп аталады. Олардың тегі туралы көптеген әңгімелер бар. Бір дерек бойынша, Сетавалалар – Декканға джайни ғалымдарын және қасиетті орындарды қатігез адамдардан қорғау үшін келген Кшатрийлердің ұрпақтары саналады, олардың басшылары Бхайравалар деп аталған. Ғалымдар тұрған және дін ерекше құрметтелген жерлер Кшетра немесе қасиетті орындар деп аталды. Дін мен діни орындарды қорғауға міндеттелген адамдар Кшетрапала немесе қасиетті орындардың қорғаушылары деп аталды. Санскрит тіліндегі Кшетрасала сөзінің пракрит түрі – Чхеттавала, одан маратхи тіліндегі Сетавала сөзі шыққан. Осыдан Сетавалалар солтүстіктен келіп, Деканға қоныстанған болуы мүмкін. Мистер Рассел де Сайтаваланың Раджпутанадан Орталық провинцияларға келген касталардың бірі екенін айтады. Бомбей провинциясындағы Сетавалалар туралы айтқанда, олар жұмыс іздеп Марвардан келген сияқты, бірақ олардың қашан келгені белгісіз. Олардың көптеген салт-дәстүрлері бар, бірақ олардың кшатрий қандық байланысы бар екенін көрсететін белгілер де сақталған. Басқа бір дерек бойынша, Сетавалалар бастапқыда белгілі бір себеппен қауымнан шеттетілген жүз отбасынан тұратын, қазір жеке каста құрап отырған сияқты. Бұрын оларды Сатавалалар немесе жүз отбасы деп атаған. Бұл түсінікті себептерге байланысты дұрыс емес. Үшінші пікір бойынша, Сетавала сөзі маратхи тіліндегі "Seta", яғни егістік жер деген сөзден шыққан, ал Сетавалалар – егіншілікпен айналысатын адамдар. Сетавалалардың арасында көптеген готралар бар деп есептеледі, бірақ 44 готраның атаулары ғана белгілі, атап айтқанда: Баху; Абхая Кумара; Сахасрабхаху; Магхава; Виджаямитра; Махабаху; Бхуваллабха; Харикету; Виджая; Дханапати; Симхараха; Видьясакти; Супратиштха; Мегхавахана; Пртхипала; Ваджраданта; Ратнаюда; Анатавиджая; Дхарма; Праджняпала; Югандара; Локапала; Харищандра; Сурьяпутра; Яшапала; Минакету; Сурендрадатта; Пундарика; Дханаратха; Дхатривахана; Сушена; Субхачандра; Пурвабаху; Манимала; Житашатру; Ваджраяудха; Сатьяшрути; Джаяндхара; Нармада; Вималавахана; Суракирти; Вималакирти; Шришена және Чакраюда. Бұл қауым Махараштрадағы Дигамбар джайндардың көпшілігін құрайды. Олар көбінесе күміс әшекей жасау, тоқу, май сығу, тігіншілікпен айналысады және Видарбха, Маратвада, Хандеш аймақтарында, сондай-ақ Батыс Махараштрада аз мөлшерде таралған. Көбінесе олар джайндардың арасында қаржылық жағдайы нашарлаулар. Соңғы онжылдықтарда көптеген Сайтвал джайндары білім мен кәсіпкерлік арқасында әлеуметтік-экономикалық дамуға қол жеткізді. Өткен жылы үкімет осы қауымға ЖСҚ мәртебесін берді, бірақ олар көп жылдар бойы осы мүмкіндіктен айырылып келді, тіпті элиталық джайни қауымының бір бөлігі саналғандықтан әлсіз топ болып қала берді.

Saitwal (or Swahitwal) is a Digambara Jain community of Maharashtra. Swahitwal means that they work for the benefit of their inner self (Swa+hit+wal). Saitwal community is largely concentrated in Maharashtra state, though people from Saitwal community can be found in all over India. Another name for Setaväla is Svahitavāla or Sahitavāla. It is said that the Svahitavālas are divided into two sub castes, viz., (i) Svahitavāla and (ii) Setavāla, based on the difference of occupation. The latter weave bodice cloth, and are cloth merchants, shop keepers and money lenders. The former are tailors. These distinctions are not observed now and all are termed as Setavālas. As regards their origin many accounts are told. According to one account the Setavālas are considered as the descendants of the Kshatriyas who came to the Deccan for the protection of the Jaina sages and places of pilgrimage from fiercer sort of people, whose leaders were called Bhairavas. The places where the sages resided and where religion was specially practised were called Kshetras or holy places. The people who had been entrusted with the sacred duty of protecting religion and religious places came to be called Kshetrapālas or protectors of holy places. The Präkrit form of the Sanskrit word Kshetrasāla is Chhettaväla from which the Marathi word Setaväla is derived. From this it appears that the Setavälas came from the North and settled in the Deccan. Mr. Russel also mentions that Saitavāla is one of the castes which came into the Central Provinces from Rajputanā. As regards Setavālas in the Bombay Province it stated that they seem to have come from Marwar in search of work, though when they came is not known. They have many rustic customs and ways, but signs remain which support their claim to have a strain of Kshatriya blood. According to another account, the Setavālas appear to have been originally a body of hundred families excommunicated for some unknown reason; and now forming a caste by themselves. They were formerly known as Satavālas or the hundred families. in This seems to be wrong for obvious reasons. According to the third, the word Setavāla is derived from a Marathi word "Seta' i. e., a farm, and Setavālas are those who subsist on farming. There are supposed to be many gotras among Setavālas but the names of 44 gotras only are available, viz., Bahu; Abhaya kumāra; Sahasrabāhu; Maghava; Vijayamitra; Mahäbahu; Bhūvallabha; Hariketu; Vijaya; Dhanapati; Simharatha; Vidyasakti; Supratishtha; Meghavähana; Prthvipäla; Vajradanta; Ratnāyudha; Anantavijaya; Dharma; Prajñāpāla; Yugandhara; Lokapāla; Hariśchandra; Sūryaputra; Yaśapäla; Minaketu; Surendra datta; Pundarīka; Dhanaratha; Dhātrivāhana; Susheņa; Subhachandra; Pūrvabāhu; Maņimālā; Jitaśatru; Vajräyudha; Satyašruti; Jayan dhara; Narmadā; Vimalavähana; Surakirti; Vimalakirti; Srīsheņa and Chakräyudha. The community is majority among Digambar Jains in Maharashtra. They are predominantly in profession of silver ornament making, weaving, oil extraction, tailoring and have been spread in pockets of Vidarbha, Marathwada, Khandesh and in small proportion in Western Maharashtra as well. Mostly the financially weaker section among otherwise well to do Jains. Over past few decades many of Saitwal Jains have achieved socioeconomic development with education and entrepreneurship. Last year this community was awarded OBC status by government though it was deprived of such privileges for many years even after remaining weaker section of society due to misconception of being an integral part of elite Jain community.

Тарих

Бірнеше джайн авторлары осы қауымдастықта туған. Олардың ішінде Пасакирти (Сударшана Чаритра, шака 1549), Брахма Матисагар (Адинатх панчкальянака, шака 1732), Немсагар (шака 1675–1776) және т.б. бар. Дж. С. Райт Чандрапрабханың қола бейнесін талқылаған, онда Бхаттарака Виджаякиртидің қадағалауымен Сехитавала джатисінен шыққан адамның шака жылы 1559 (а.д. 1638) жылы орнатқаны туралы жазу бар.

Діни ұйымдар

Дакшин Бхарат Джайн Сабха – Оңтүстік Үндістан джайндарының діни және әлеуметтік қызметтер ұйымы. Ұйымның бас кеңсесі Үндістанның Махараштра штатындағы Колхапур қаласында орналасқан. Бұл қауымдастық қазіргі Үндістанда джайндар арасында реформалық қозғалыстарды бастаған алғашқы джайнистік қауымдастықтардың бірі деп есептеледі. Ұйымның басты мақсаты Махараштра (марати джайндары), Карнатака (каннада джайндары) және Гоа джайндарының мүдделерін ұсыну болып табылады.