Кіріспе

Ресми тамақтану түрі. Service à la française (sɛʁvis a la fʁɑ̃sɛːz; "француздық стильдегі қызмет көрсету") – тамақтың әртүрлі тағамдарын бір уақытта ұсыну тәжірибесі, онда тамақтанатындар өздеріне қажетті тағамды қызмет етеді. Бұл, тағамдарды үстелге кезегімен әкеліп, қызметшілер бөліп беретін ("ресейлік стильдегі қызмет") сервисінен өзгеше. Ресми кешкі ас орта ғасырдан 19 ғасырға дейін француз стилінде ұсынылған, бірақ қазіргі заманда мейрамханаларда орыс стиліндегі сервис оны көптеп ығыстырды. Service à la française буфет түрінде әлі де қолданылады және үйлерде, компанияларда, қонақүйлерде және басқа да топтық жиындарда шағын және үлкен жиналыстар үшін танымал. Бұл, сондай-ақ, көптеген қытай мейрамханаларында үлкен топтарға тағам ұсынудың қытай стиліне ұқсас. Францияда service à l'anglaise (sɛʁvis a lɑ̃glɛz; "ағылшын қызметі") деп аталатын, азырақ ресми стиль де болды, онда үй иесі үстелдің бір жағынан сорпа тарататын, ал кейін үй иесі екінші жағынан етті кесіп, қызметшілер оны тамақтанатындарға жеткізетін, ал тамақтанатындар қалған тағамдарды өздеріне қызмет ететін.

Тарих

Француздық формальды қызмет барокко дәуірінде пайда болды, оған француз сарайындағы той-думандарды сипаттайтын, жарияланған аспаздық кітаптардың көбеюі көмектесті, олардың ішінде Франсуа Пьер де ла Варенннің «Le Cuisinier françois» (1651) және «Le Pâtissier françois» (1653) ең белгілілері болды. Тамақ таңдауы мен сән мәселелерінде Франция Италиядан Еуропаның жетекшісі атанды, ал 18 ғасырға қарай француз стилі Еуропаның басқа елдеріне тарады, мүмкіндігі барлар француз аспазшыларын жалдады. 19 ғасыр бойында француздық қызмет үлкен тойларда орыс қызметімен алмастырылды. Бұл тамақтың аспаздық дастарқанға жеткенде әлдеқайда ыстық болуын және бір уақытта үстелдегі көптеген тағамдар мен қосымшалардың санын азайту артықшылығын берді. Бұл сондай-ақ, бұрынғы жүйеде жиі мүмкін болмаған, әрбір адам қалаған тағамдарының барлығын татып көруге мүмкіндік берді. Дегенмен, сәндік әсемдік пен молшылықтың әсері төмендеді, көптеген қызметшілер мен үстел жиындары қажет болды, бұл тек байлардың ғана қолынан келетін мүмкіндікке айналды. Сонымен қатар, дастарқанда отыру уақыты мен қажетті тағам мөлшері де азайды.

Тамақ ұйымдастыру

Тамақ екі, үш немесе төрт рет, "алып тастаулар" немесе "қызмет көрсетулер" бойынша ұйымдастырылды: сорпа мен балық; еттік тағамдар; және десерттер, барлығы әртүрлі гарнирлермен. Негізгі кешкі ас соңынан ұзақ уақыт өткен соң берілетін кешкі ас тек бір тағамнан, сонымен қатар десерттен тұруы мүмкін. Әр ретте әртүрлі тағамдар дайындалып, бір уақытта үстелге қойылатын. Қонақтар өзіне және көршілеріне тағамдарды өздері алып беретін, әдетте ерлер өздерінің жанында отырған әйелдерге көмектесуі керек еді. Дастарқан дайындалып, қонақтар асханаға кірмес бұрын, бірінші рет үстелге қойылды. Бірінші рет сорпа немесе балықтан кейін алып тастауға болады немесе жоқ. Аспаздық кітаптарда әрбір қонаққа шамамен төрт түрлі тағам ұсынылуы керек екендігі айтылған. Бүгінгі күні қонақтар санын, мысалы, 12-ден 24-ке дейін екі есеге көбейту әдетте әр түрлі тағамның дайындалған мөлшерін екі есеге көбейтуді білдірсе, француз қызмет көрсетуі барлық түрдегі тағамдардың санын екі есеге көбейтіп, 96-ға жеткізді. Сондықтан үлкен кешкі ас кезінде әрбір қонақтың үстелдегі барлық тағамды татып көру мүмкіндігі болмады, ал үстелдің әртүрлі жерлерінде отырған екі қонақ бір-біріне ұқсамайтын тағамдар жеп, тоқ болуы мүмкін, бұл заманауи үлкен швед столына ұқсас. Бірақ орта ғасырлар мен Ренессанс дәуірінде ең жақсы тағамдар ең маңызды қонақтарға немесе үлкен үстелдің ортасына қойылса, кіші үстелдер немесе негізгі үстелдің жиектері нашар қамтылған, ал қазір тағамның сапасы үстел бойына тең бөлінген. Бірақ қазір тек бір-біріне тең дәрежедегі қонақтар ғана бір бөлмеде тамақтанады. Іс жүзінде, қонақтар үстелдегі көптеген тағамдардың не екенін білмеуі немесе оларды көре алмай, алуға тырыспауы мүмкін. 1852 жылғы 1 қаңтарда аристократиялық ағылшын үйінде 18 адамға арналған кешкі ас туралы жас американдық әйелдің хатында: "Мен сізге қанша түрлі сорпа болғанын айта алмаймын. Бір жеткіліктісі, менің жегенім өте дәмді болды". Ренессанс дәуірінде десерт реті басқа бөлмеде немесе үлкен бөлменің екінші жағында, кейде швед столы түрінде ұсынылуы мүмкін. Француз қызмет көрсетуіне көп тағам дайындау қажет болғандықтан, кейбір үй иелері келесі күні екінші кешкі ас ұйымдастырып, қалған тағамдарды аздап маңызды емес қонақтарға пайдаланған. Уильям Макепис Такерейдің кейіпкері майор Пенденис (1850) "екінші күнгі кешкі асқа" шақырылғанына наразылық білдіреді. 1800 жылға дейін үстелде стақан немесе сусын болған жоқ. Қызметшілер шақырылып, шарапқа арналған стақан мен суды сұйытуға арналған графин әкелінетін.

Өзгерістер

Француз қызмет көрсетуінің өзгертілген түрі, кем ресми мейрамханаларда "отбасылық стиль" деп аталады. Бұл қызмет түрі, кейде шағын отбасылық тамақтандыру тәсіліне ұқсас келеді. Буфет стилі – француз қызметінің бір түрі, онда барлық тағамдар дұрыс температурада, аспап дастарқаннан бөлек орналасқан орында, қонақтар өздері тағам алады. Буфеттер, достық кездесулердегі үй жиындарынан бастап, қонақүйлердегі бранчқа дейін, немесе ресми тойларда да кездеседі. "Буфет" форматы, көптеген қонақтарды аз қызметкерлермен тиімді қызмет ету қажет болған жағдайларда қолайлы болып табылады.