Кіріспе
Рим мақтасы мен крутоннан жасалған жасыл салат.
Цезарь салатасы (Цезарь, Сезар және Чезаре деп те жазылады) – лимон немесе лайм шырыны, зәйтүн майы, жұмыртқа немесе жұмыртқа сарысы, Вустершир соусы, анчоус, сарымсақ, дижон горчицасы, пармезан ірімшігі және қара бұрыш қосылған рим мақтасы мен крутоннан жасалған жасыл салат. Бұл салат алғаш рет 1924 жылдың шілде айында Мексиканың Тихуана қаласындағы «Цезарь» мейрамханасында асхана тығырықтап, ингредиенттер жетіспеген кезде ойда келген. Алғашқыда ол тікелей дастарқанда дайындалған.
Тарих
Салаттың туындауы негізінен Мексика мен АҚШ-тағы мейрамханаларды басқарған итальяндық иммигрант Цезарь Кардиниге байланысты. Кардини Сан-Диегода тұрған, бірақ Тыюанадағы мейрамханаларының бірін тыйым салу шектеулерін айналып өтуге тырысқан американдық клиенттерді тарту үшін басқарды. Оның қызы Роза 1924 жылғы 4 шілде күні қонақтар көп келгенде ас үйдің қорлары таусылғанда әкесінің Тыюанадағы мейрамханасында салатты ойлап тапқанын айтты. Кардини қолындағы бармен қанағаттанды және аспаздың үстел басында лақтырып жіберуімен әсерлі көрнектілікті қосты. Тарихтың кейбір нұсқаларында Цезарь Кардинидің інісі Алекс Кардини салат жасады және бұл салат бұрын "Авиатор салатасы" деп аталған, өйткені ол тыйым салу кезінде саяхаттаған авиаторлар үшін дайындалған. Кардинидің бірнеше қызметкерлері де осы тағамды өздері ойлап тапқандарын мәлімдеді. Джулия Чайлд 1920 жылдары Кардинидің мейрамханасында Цезарь салатасын жегенін айтты, ол тұтас римдік салат жапырақтарынан жасалған, оларды сабағынан ұстап, саусақтармен жеуге арналған, зәйтүн майымен, тұз, бұрыш, лимон шырыны, Вустершир соусы, жұмсақ пісірілген жұмыртқа, пармезан ірімшігі және сарымсақ майымен дайындалған крутонмен бірге берілген. 1946 жылы газет тілшісі Дороти Килгаллен Кардини нұсқасынан өзгеше, анчоустар қосылған Цезарь туралы жазды: Голливудтағы тамақ сенсациясы – Цезарь салатасы – Гилмор стейк үйі арқылы Нью-Йорк тұрғындарына таныстырылатын болады. Ол дайындауға көп уақыт кететін және (ух ты!) көп сарымсақ, шикі немесе аздап пісірілген жұмыртқа, крутон, римдік салат, анчоустар, пармезан ірімшігі, зәйтүн майы, сірке су және көп қара бұрыштан тұратын күрделі қоспа. 1952 жылғы сұхбатында Кардини салат 1937 жылы Мани Вульф, сюжет редакторы және Paramount Pictures сценарий бөлімінің басшысы, Голливуд мейрамханаларына рецепті берген кезде танымал болғанын айтты. 1970 жылдары Джулия Чайлд өзінің "Джулия Чайлдтың асханасынан" кітабында Кардинидің қызымен сұхбаттасу негізінде рецепт жариялады, онда ингредиенттер бірінен соң бірі салат жапырақтарымен араластырылады.
The big food rage in Hollywood—the Caesar salad—will be introduced to New Yorkers by Gilmore's Steak House. It's an intricate concoction that takes ages to prepare and contains (zowie!) lots of garlic, raw or slightly coddled eggs, croutons, romaine, anchovies, parmeasan cheese, olive oil, vinegar and plenty of black pepper. In a 1952 interview, Cardini said the salad became well known in 1937, when Manny Wolf, story editor and Paramount Pictures writer's department head, provided the recipe to Hollywood restaurants. In the 1970s, Julia Child published a recipe in her book From Julia Child's Kitchen, based on an interview with Cardini's daughter, in which the ingredients are tossed one at a time with the lettuce leaves.
Киім кию
Ботелге салынған Цезарь соустарын көптеген компаниялар өндіріп, сатады, олардың ішінде Cardini's, Bolthouse Farms, Ken's Foods, Marzetti, Newman's Own, Panera Bread, Trader Joe's және Whole Foods Market компаниялары бар. "Cardini's", "Caesar Cardini's" және "The Original Caesar Dressing" тауарлық белгілерінің барлығы 1950 жылдың ақпанымен тіркелген деп мәлімделеді, бірақ олар тек ондаған жылдардан кейін тіркелген, және бүгінде әртүрлі ингредиенттері бар Cardini's соусының оннан астам түрі қолжетімді.
Денсаулыққа қатысты мәселелер
Кейде шикі жұмыртқада табиғатта кездесетін сальмонелла бактериясымен зарару қаупі бар.