Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Людвиг ван Бетховеннің фортепиано сонатасы
Piano Sonata by Ludwig van Beethoven
Бетховеннің до мажордағы, Op. 53 нөміріндегі фортепиано сонатасы, «Вальдштейн» деп белгілі, оның орта кезеңіндегі ең танымал үш сонатасының бірі (қалған екеуі – Appassionata, Op. 57 және Les Adieux, Op. 81a). 1804 жылдың жазында аяқталған және Бетховеннің бұрынғы фортепиано сонаталарынан көлемі жағынан басып өтетін «Вальдштейн» Бетховеннің «Батырлық» онжылдығының (1803–1812) маңызды ерте туындысы болып табылады және фортепианоға композиция жазудың үлгісін белгіледі. Сонатаның аты Бетховеннің жақын досы және демеушісі, Вальдштейн (Вальдштейн) әулетінің мүшесі граф Фердинанд Эрнст Габриэль фон Вальдштейнге арнауынан шыққан. Бұл Бетховеннің оған арнаған жалғыз туындысы. Италия тілінде «L'Aurora» (Таң) деп те аталады, себебі үшінші бөлімнің бастапқы аккордтарының дыбыстылығы таңның тууын көзге елестетеді. Бұл Бетховеннің ең ұлы және техникалық тұрғыдан ең қиын фортепиано сонаталарының бірі саналады. Рондоның бірінші бөлімі бір уақытта педаль трелі, биік мелодия және сол қолдың жылдам ойынынан талап етеді, ал кодада екі қолдың арасындағы диалог түрінде жазылған глиссандо октавалары бар. «Вальдштейннің» толық орындалуы шамамен жиырма бес минутқа созылады.
Beethoven's Piano Sonata No. 21 in C major, Op. 53, known as the Waldstein, is one of the three most notable sonatas of his middle period (the other two being the Appassionata, Op. 57, and Les Adieux, Op. 81a). Completed in summer 1804 and surpassing Beethoven's previous piano sonatas in its scope, the Waldstein is a key early work of Beethoven's "Heroic" decade (1803–1812) and set a standard for piano composition in the grand manner. The sonata's name derives from Beethoven's dedication to his close friend and patron Count Ferdinand Ernst Gabriel von Waldstein, member of Bohemian noble Waldstein family (Valdštejn). It is the only work that Beethoven dedicated to him. It is also known as L'Aurora (The Dawn) in Italian, for the sonority of the opening chords of the third movement, thought to conjure an image of daybreak. It is considered one of Beethoven's greatest and most technically challenging piano sonatas. The first section of the rondo requires a simultaneous pedal trill, high melody and rapid left hand runs, and the coda features glissando octaves written in dialogue between the hands. An average performance of the entire Waldstein lasts about twenty five minutes.
II. Кіріспе.
Introduzione – үшінші бөлімге кіріспе қызметі атқаратын қысқа Адажио. Бұл, бұрынғы, ұзақ ортаңғы бөлімнің орнына қойылған, кейіннен Andante favori, WoO 57 ретінде жарияланған туынды. Музыка біртіндеп күшейе түсіп, содан кейін сабасып, рондоға жалғасады.
The Introduzione is a short Adagio in time that serves as an introduction to the third movement. This replaced an earlier, longer middle movement, later published as the Andante favori, WoO 57. The music gradually gets more agitated before calming down to segue into the rondo.
III. Рондо. Аллегретто модерато Престиссимус
Рондо қолдарды қиыстырып ойналатын пианиссимо мелодиясымен басталады, ол көп ұзамай фортиссимоға қайта оралады, сол қолдағы өте жылдам шкалалар мен жоғарыда сипатталғандай оң қолдағы доминанттағы үздіксіз трилмен бірге. Екінші тақырып – үштіктермен бөлінген аккордтар тізбегі, көп ұзамай орталық эпизодты болжайтын А минорындағы күрделі бөліммен тоқтатылады. Музыка C мажорға оралып, әдемі тақырып қайталанады, содан кейін C минорындағы стаккато октавалар тізбегі орталық эпизодтың басталуын білдіреді – мұндай мелодиялық өзгеріс сирек кездесетін жағдайлардың бірі, бұл тактика Императорлық фортепиано концерті сияқты ірі туындыларда қайталанады. Бірден октавалар сол қолда, содан кейін оң қолда айналмалы үштіктермен қоса орындалады. Музыка кернеулі болып, ақырында C минорындағы каденцияға жетеді. Келесі бөлім алғашқы тақырыпты аккордтармен қайта әкеліп, оны одан әрі дамытады: ол A мажорда (221–224 такт), содан кейін F минорында (225–228) және D мажорда (229–232) пайда болады; ол қысқа фразаларға (233–238) бөлінеді, содан кейін жетінші аккордтармен тыныш бөлімге өтеді, көптеген драмалық оқиғалардан кейін C мажор тақырыбына оралады. Екінші тақырып қайтадан пайда болады, одан кейін әдемі би сияқты ұзын, ерекше мелодиялық желі келеді. Фортиссимо аккордтарының келесі тізбегі қысқа, нәзік пианиссимо бөлімін жариялайды: қозғалыс жойылып бара жатқандай көрінеді, бірақ күтпеген жерден туындының әртүрлі тақырыптарымен ойнайтын виртуоздық престиссимо кодасына ауысады, ол ұлылықтың жеңіске толы күшімен аяқталады.
The rondo begins with a pianissimo melody played with crossed hands that soon returns fortissimo, over daringly fast scales in the left hand and a continuous trill on the dominant in the right, as described above. The second theme, a series of broken chords in triplets, is soon interrupted by a turbulent section in A minor that foreshadows the central episode. The music returns to C major and the sweet theme is repeated, followed by a series of staccato octaves in C minor that mark the start of the central episode, one of the few cases where such a melodic change is seen, a tactic repeated in larger works like the Emperor Piano Concerto. Soon the octaves are accompanied by swirling triplets in the left and then the right hand. The music grows more tense and eventually reaches a cadence in C minor. The next section brings back the opening theme in chords and further develops it: it appears in A major (bars 221–224), then F minor (225–228) and then D major (229–232); it is fragmented into shorter phrases (233–238) and then transits into a quiet section with major 7th arpeggios, returning after much drama to the C major theme played fortissimo. The second theme reappears, followed by another characteristic long line of beautiful dance like music. Another series of fortissimo chords announces a short, delicate pianissimo section: the movement seems to die away but then unexpectedly segues into a virtuosic prestissimo coda that plays with the various themes of the movement, ending in a triumphant rush of grandeur.