Винченцо Галилей: Ренессанс сазгері және ғалымының әкесі
Vincenzo Galilei
Винченцо Галилей (1520-1591) – итальяндық лютнист, композитор және музыка теорияшысы. Галилео Галилейдің әкесі, барокко дәуіріне үлкен үлес қосты. Музыка, ғылым тарихы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Италиялық музыкант және теоретик, Галилейдің әкесі
Italian musician and theorist
Galileo's father
Винченцо Галилей (3 сәуір 1520 – 2 шілде 1591) – итальяндық лютнист, композитор және музыка теориясының маманы. Оның балаларының арасында астроном және физик Галилео Галилей, сондай-ақ лютнда ойнаудың шебері және композитор Микеланьоло Галилей болды. Винченцо – Кеш Ренессанс дәуірінің музыкалық өміріндегі маңызды тұлға және Барокко дәуірінің басталуын білдіретін музыкалық революцияға үлкен үлес қосты. Оның биіктік пен ішек кернеуін зерттеуі тарихтағы алғашқы сызықтық емес математикалық сипаттаманы жасады. Кейбір мамандар оны ұлының қызығуын таза, абстрактілі математикадан ауыстырып, нәтижелерді математикалық сандық тұрғысынан сипаттау арқылы тәжірибе жасауға бағыттағанын айтады, бұл физика және табиғаттану тарихы үшін маңызды бағыт болды.
Vincenzo Galilei (3 April 1520 2 July 1591) was an Italian lutenist, composer, and music theorist. His children included the astronomer and physicist Galileo Galilei and the lute virtuoso and composer Michelagnolo Galilei. Vincenzo was a figure in the musical life of the late Renaissance and contributed significantly to the musical revolution which demarcates the beginning of the Baroque era. In his study of pitch and string tension, Galilei produced perhaps the first non linear mathematical description of a natural phenomenon known to history. Some credit him with directing the activity of his son away from pure, abstract mathematics and towards experimentation using mathematical quantitative description of the results, a direction of importance for the history of physics and natural science.
Өмірбаян
Ол 1520 жылы Тосканадағы Пизаға жақын Санта-Мария-а-Монте қаласында дүниеге келді және ерте жасында лютнай тартуға үйренді. Оның анасы Ливорно маңындағы Сан-Винченцодан шыққан. 1562 жылға дейін Пизаға көшіп, 5 шілдеде ақсүйек отбасынан шыққан Джулия Амманнатиға үйленді. Галилео Галилей алты немесе жеті баланың үлкені болды; 1575 жылы туған Микеланьоло атты тағы бір ұлы да шебер лютнайшы және композитор болды. Галилей жас кезінде күшті меценаттардың назарын аударған, лютнайда шебер ойнайтын музыкант еді. 1563 жылы ол Венецияда XVI ғасырдың ең маңызды музыка теориясының маманы Джозеффо Зарлиномен танысып, оның шәкірті болды. Кейіннен граф Джованни де Барди басқаратын ақындар, музыканттар мен зиялылар тобы – Флоренциялық Камератамен және сол заманғы ежелгі грек музыкасының ең білікті ғалымы Гироламо Меймен байланысқа түскенде, ол ежелгі грек музыкасы мен драмасын жаңғыртуға ұмтылды. Галилей мадригалдардың екі кітабын, лютнайға арналған музыканы, сондай-ақ дауыс пен лютнайға арналған көптеген музыкалық шығармалар жазды; осы соңғысы оның ең маңызды үлесі саналады, себебі ол ерте барокко стилінің көптеген ерекшеліктерін болжады. Операда речитативтің пайдалануы Галилейге кеңінен байланыстырылады, өйткені ол речитативке ең жақын музыкалық стиль – монодияны ойлап тапқандардың бірі болды.
He was born in 1520 in Santa Maria a Monte, near Pisa, Tuscany and began studying the lute at an early age. His mother was from San Vincenzo near Livorno. Sometime before 1562 he moved to Pisa, where on 5 July he married Giulia Ammannati of a noble family. Galileo Galilei was the oldest of six or seven children; another son, Michelagnolo, born in 1575, became an accomplished lutenist and composer. Galilei was a skilled player of the lute who early in life attracted the attention of powerful patrons. In 1563 he met Gioseffo Zarlino, the most important music theorist of the sixteenth century, in Venice, and began studying with him. Somewhat later he became interested in the attempts to revive ancient Greek music and drama, by way of his association with the Florentine Camerata, a group of poets, musicians and intellectuals led by Count Giovanni de' Bardi, as well as his contacts with Girolamo Mei, the foremost scholar of the time of ancient Greek music. Galilei composed two books of madrigals, as well as music for lute, and a considerable quantity of music for voice and lute; this latter category is considered to be his most important contribution as it anticipated in many ways the style of the early Baroque. The use of recitative in opera is widely attributed to Galilei, since he was one of the inventors of monody, the musical style closest to recitative.
Акустика және музыка теориясы
Галилей тең темпераментті насихаттады. Ол құралым мен тональностьты зерттеу барысында "12 мажорлық және 12 минорлық тональностьға анық байланысты" 24 би тобын құрастырды (1584). Галилейдің ең маңызды теориялық еңбектерінің бірі диссонансқа қатысты: оның көзқарасы көбінесе заманауи болды, ол "дауыстар еркін ағып тұрса" өтпелі диссонанстарға, сондай-ақ соққы диссонанстарына, мысалы, "негізгі диссонанс" деп атаған тоқтатуларға рұқсат берді. Бұл Барокко дәуіріндегі практиканы көрсетеді, әсіресе ол тоқтатуларды шешу ережелерін алдын ала секіру арқылы, содан кейін күтілетін шешім нотасына оралу арқылы анықтады. Винченцо Галилей акустиканы жүйелі зерттеудегі пионерлердің бірі болды, негізінен оның зерттеулерінде (ұлы Галилейдің көмегімен) созылған ішектердің математикалық формуласын анықтады. Галилей өзінің өмірбаянында Винченцоның Пизадағы үйінің жертөлесі арқылы жүйелі сынақтар мен өлшемдер идеясын оған ұсынғанын айтты, онда әртүрлі ұзындықтағы лютня ішегінің үзінділері, әртүрлі салмақтармен бекітілген, ілінген еді. Галилей акустика саласында жаңалықтар ашты, әсіресе дірілдегі ішектер мен ауа колонналарының физикасына қатысты. Ол интервалдың қатынасы ішек ұзындығына пропорционалды екенін анықтады, мысалы, таза квинтаның қатынасы 3:2, бірақ ол қолданылған кернеудің квадрат түбірімен (және ауа көлемінің куб түбірімен) өзгеретінін байқады. Тең ұзындықтағы ішектерге ілінген салмақтардың қатынасы 9:4 болуы керек, сонда 3:2 таза квинтасы пайда болады. Бұл жұмысты Мари́н Мерсенн одан әрі дамытып, дірілдейтін ішектердің қазіргі заңын қалыптастырды. Мерсенн Винченцо қайтыс болған кезде үш жаста ғана еді, бірақ кейіннен Галилеймен (және көптеген басқа ғалымдармен) тұрақты байланыс орнатты. Ол Галилейді өзінің ғылыми желісінің құнды мүшесі деп есептеді. Ол Галилейдің маятник сағаты туралы идеяларын Кристиан Гюйгенске жеткізді (ол оны жетілдірді). Ол дін қызметкері болғанына қарамастан, 1633 жылы шіркеу Галилейге шабуыл жасағанда оны қорғады, бірақ Галилейдің тұжырымдамаларын сұраққа салып, оның кейбір тұжырымдарының дұрыстығын жоққа шығарды. Ол өз тәжірибелерін қайта жасады, олардың дәлдігін арттырды.
Galilei promoted equal temperament. In his exploration of tuning and keys, he composed 24 groups of dances, "clearly related to 12 major and 12 minor keys" (1584). Some of Galilei's most important theoretical contributions involve the treatment of dissonance: he had a largely modern conception, allowing passing dissonance "if the voices flow smoothly" as well as on the beat dissonance, such as suspensions, which he called "essential dissonance." This describes Baroque practice, especially as he defines rules for resolution of suspensions by a preliminary leap away from, followed by a return to, the expected note of resolution. Vincenzo Galilei was one of the pioneers in the systematic study of acoustics, mainly in his research (assisted by his son Galileo) in the mathematical formula of stretched strings. Galileo told his biographer that Vincenzo introduced him to the idea of systematic testing and measurement through their Pisa house basement which was strung with lengths of lute string materials, each of different lengths, with different weights attached. Galilei made discoveries in acoustics, particularly involving the physics of vibrating strings and columns of air. He discovered that while the ratio of an interval is proportional to string lengths — for example, a perfect fifth has the proportions of 3:2 — it varied with the square root of the tension applied (and the cube root of concave volumes of air). Weights suspended from strings of equal length need to be in a ratio of 9:4 to produce the 3:2 perfect fifth. This work was taken further by Marin Mersenne who formulated the current law of vibrating strings. Mersenne was only three years old when Vincenzo died, but he would later maintain a regular link to Galileo (and many other scientists). He treated Galileo as a prized member of his scientific network. He communicated Galileo's ideas for a pendulum clock to Christiaan Huygens (who improved on it). Despite being a priest, Mersenne defended Galileo when he came under attack by the church in 1633, but he also questioned Galileo's claims and disputed the accuracy of some of Galileo's findings. He conducted his own duplicate experiments which improved on their accuracy.