Municipality in Davao Oriental, Philippines
the Philippine region
Карага, ресми түрде Карага муниципалитеті (;) – Филиппиннің Давао Ориентал провинциясындағы 1-сыныпты муниципалитет. 2020 жылғы халық санауы бойынша, халқы 39 704 адамды құрайды. Бұл Минданао аралындағы ең көне елді мекендердің бірі. Карага қаласында орналасқан Пусан мүйісі Филиппиннің географиялық тұрғыдан ең шығыс нүктесі болып табылады.
Caraga, officially the Municipality of Caraga (; ), is a 1st class municipality in the province of Davao Oriental, Philippines. According to the 2020 census, it has a population of 39,704 people. It is one of the oldest settlements in the island of Mindanao. The Pusan Point located in the town of Caraga is geographically the easternmost point of the Philippines.
Тарих
Караганың муниципалитет ретінде ресми құрылуы 1903 жылғы 29 қазанда, 21-ші Органикалық акті бойынша болды, бұл оны Давао Ориентал провинциясының ең көне қалаларының біріне айналдырды. 1591 жылға дейін Карага Бислиг Энкомиендасының қарауына тіркелген миссия ретінде тіркелген еді. "Карага" сөзінің этимологиясы Калаган халқының атымен байланысты (испан тілінде "Caragan"), олар Мансакан тобының (Висайяларға жақын) өкілдері және Давао аймақтарында, сондай-ақ Калаганың бір бөлігінде Калаган тілдерінде сөйлейді. Атаудың өзі "калаган" сөзінен шыққан (сөзбе-сөз "күшті рухты"), яғни "қайратты" немесе "батыл" деген мағынаны білдіреді; ал "калага" сөзі ("рух" немесе "жан") жергілікті анимистік анито діндерінде қолданылады. Сондықтан 1622 жылғы Provincia de Caraga провинциясының барлығы "region de gente animosa", яғни "қайратты адамдардың аймағы" деп аталды. Бұл "қайратты ерлер мен әйелдер" болуы олардың мәдени, діни және саяси тарихымен байланысты. Мәдени тұрғыдан алғанда, қарагандықтар табиғатқа жақындығымен және жаратылысқа деген көзқарасымен қайратты болды. Діни тұрғыдан қарағанда, қарагандықтар табиғаттың рухтарына (мысалы, "балете" ағаштарына, өзендер мен тауларға, күн мен айға) сенді; шындығында, олардың "анитоға табыну" және "бабаларға табыну" салты болды, оны билеуші діни қызметкер (балян) және әнші діни қызметкер (каталунан) басқарды. Алғашқы саяси жүйеде қарагандықтар "багани жүйесін" қабылдады. "Багани" – бандиттік және жаулап алу арқылы билік жүргізген "жауынгер" патша немесе "дату" сияқты тұлға.
The official founding of Caraga as a municipality was in October 29, 1903, under Organic Act 21, making it one of the oldest towns of the province of Davao Oriental. As early as 1591 Caraga was already listed as a mission registered under the jurisdiction of Encomienda of Bislig. The etymology of the word “Caraga” is named after the Kalagan people (Spanish "Caragan"), a Mansakan subgroup (related to Visayans) native to the regions of Davao and parts of Caraga who speak the Kalagan languages. The name itself is from kalagan (literally "[strong] spirited") which means "fierce" or "brave"; from kalag ("spirit" or "soul") in the native animistic anito religions. Hence, the whole Provincia de Caraga of 1622 was called "region de gente animosa", that is "region of spirited men". This being "spirited men and women" is grounded on its cultural, religious and political background. With culture, Caragans were spirited in view of their closeness to nature and attitude towards the creation. With religiosity, Caragans were spirited as to their belief on the spirits of nature (like the trees "balete tree", the rivers and mountains, sun and moon); in fact, they have "anito worship" and "ancestor worship" led by the dancing priestess (balyan) and the singing priestess (catalunan). With primitive politics, Caragans were spirited as they invited a "bagani system" of governance. A "bagani" is like a "warrior" kinglet or datu" who ruled by banditry and by occupation.
География
Муниципалитет XI аймағының өңірлік орталығы Давао қаласынан және Минданао аралындағы Давао Ориентал провинциясының астанасы Мати қаласынан орналасқан. Ол осы провинцияның шығыс жағалауында, Тынық мұхитына қарай орналасқан. Солтүстік жағынан Баганга муниципалитетімен, оңтүстігінде Манай муниципалитетімен, батысында Компостела аңғары провинциясының Жаңа Батан муниципалитетімен, ал шығысында Тынық мұхитымен шектеседі. Барангай Сантьягоның Пусан нүктесі – Филиппиннің ең шығыс нүктесі. Карага жағалауы қисық келген және муниципалитеттен екі өзен ағып өтеді: оңтүстікте Карага өзені және солтүстікте Мануригао өзені.
The municipality is located from Davao City, the regional center of Region XI, and from Mati, the capital town of the province of Davao Oriental on the island of Mindanao. It lies along the eastern coast of this province, facing the Pacific Ocean. It is bounded in the north by the Municipality of Baganga in the south by the municipality of Manay, in the west by the Municipality of New Bataan, Compostela Valley Province, and on the east by the Pacific Ocean. Pusan point of Barangay Santiago is the easternmost point of the Philippines. Caraga coastline is irregular and the municipality is traversed by the two rivers: Caraga River in the south and Manurigao River in the north.
Жер аумағы
Караганың жалпы жер көлемі, Давао Ориентал провинциясының жалпы жер көлемінің 12,45% құрайды және он жеті (17) барангайдан тұрады. Барангай Пичон ең үлкен жер көлемін алып жатыр, ол муниципалитеттің жалпы жерінің 25,35% құрайды. Барангай Д. Л. Баланте, Барангай Побласионның оңтүстік-батысында орналасқан, ең кішкентай барангай болып табылады, оның жер көлемі муниципалитеттің жалпы жер аумағының 1,51% құрайды.
Caraga has a total land area , representing 12.45% of the total land area of the Province of Davao Oriental, and seventeen (17) barangays. Barangay Pichon occupies the largest land area with which are 25.35% of the total land area of the municipality. Barangay D. L Balante, which is located in the south west of Barangay Poblacion, is the smallest barangay with a land area of or 1.51% of the total land area of this municipality.
Барангай
Карага саяси тұрғыдан 17 барангайға бөлінген. Әр барангай пуроктардан тұрады, ал кейбіреулерінде сайтолар да бар.
Caraga is politically subdivided into 17 barangays. Each barangay consists of puroks while some have sitios.
Климат
Карага тропикалық жаңбырлы орман климатына (Af) ие, желтоқсаннан ақпанға дейін өте көп жауын-шашын жауады, ал қалған айларда орташадан көп жауын-шашын болады.
Caraga has a tropical rainforest climate (Af) with very heavy rainfall from December to February and moderate to heavy rainfall in the remaining months.
Демография
2010 жылғы халық санауы бойынша муниципалитеттің жалпы халқы 36 912 адамды құрайды, бұл провинцияның жалпы халқының шамамен 7,1%-ы. Муниципалитет құрамына кіретін 17 барангайдың ішінде Пичон барангайы ең көп халқымен – 5188 адамды құрайды, бұл муниципалитет халқының 14,1%-ы. Побласион барангайы халық саны бойынша екінші орында тұр, оның халқы 4710 адам, бұл жалпы халықтың 12,8%-ына тең. Содан кейін 4544 адамды құрайтын Собрекэри барангайы келеді, бұл Карага халқының 12,3%-ын құрайды. Алвар барангайы ең аз халқымен ерекшеленеді, ол жалпы халықтың тек 1,7%-ын немесе 627 адамды құрайды. Одан кейін 833 тұрғыны бар Сан-Мигель барангайы және 834 тұрғыны бар Д. Л. Баланте барангайы келеді, бұл жалпы халықтың 2,3%-ын құрайды.
Based on the 2010 census, the Municipality has a total population of 36,912 people, or about 7.1% of the total population of the province. Of the 17 barangays comprising the municipality, Pichon has the highest population of 5,188 or 14.1% of the municipality's population. Barangay Poblacion is the second population barangay at 4,710 equivalent to 12.8% of the total population and this is closely followed by Barangay Sobrecarey which has a population of 4,544 or 12.3% of the population of Caraga. Barangay Alvar is the least populated barangay contributing only 1.7% or 627 persons to the total populations. It is followed by Barangay San Miguel, which has 833 people, and Barangay D. L. Balante which has population of 834 or 2.3% of the entire population.
Экономика
Кокос өнімдері тұрғындардың табысты бизнестен басқа негізгі кіріс көзі болып табылады. Мұнда Карага лагунасы, Сан-Луис жағажайы, Пусан нүктесі сияқты экожүмыс туризмінің ресурстары, сондай-ақ 1802 жылғы Сан-Сальвадор шіркеуінің қоңырауы және 80 фут (24 метр) биіктіктегі тастан салынған қабырғалары бар Карага бекінісі сияқты тарихи мұралар бар. Карага муниципалитетінде ауыл шаруашылығы өнімдерін сатып алу және сатумен айналысатын 16 көтерме сауда орындары бар. Олардың төртеуі Барангай Побласионда, ал қалғаны басқа Барангайларда орналасқан. Жөндеу/дәнекерлеу шеберханалары, жатақханалар, қонақүйлер, кабельді теледидар, телефон қызметтерін ұсынатын 23 бөлшек сауда орындары бар, олардың көпшілігі Побласионда орналасқан. Қазіргі уақытта жергілікті жерде дамып келе жатқан өнеркәсіптер ауыл шаруашылығына негіделген. Барангай Сан-Луис, Сан-Антонио, Побласион, Сан-Педро, Сан-Хосе және П. М. Собрекарейде тоғыз күріш/жүгері тірмені бар. Сонымен қатар, Побласионда бір жиһаз дүкені және dagmay бұйымдарын жасаумен айналысатын бір қолөнер өнеркәсібі бар.
Coconut products are the inhabitants main source of income aside from some lucrative business. It has a number of eco tourism resources like the Caraga Lagoon, San Luis Beach, Pusan Point, and some historical heritage like the San Salvador Church Bell from 1802, and the Caraga Fortification with 80 feet (24 m) high stone built walls. The municipality of Caraga has sixteen (16) wholesale trade establishment which are mostly involved in the buy and sell agricultural products. Four of these establishment are found in Barangay Poblacion while the rest are found in other Barangays. Retail establishment, which includes repair/welding shops, dormitory, lodging houses, cable television, telephone services providers, total to 23, most of which are found in the Poblacion. The present industries thriving in the locality are the agriculture based, presently there are nine rice /corn mills found in Barangay San Luis, San Antonio, Poblacion, San Pedro, San Jose, and P. M Sobrecarey. There are also one furniture shop in the poblacion and one handicraft industry making dagmay novelties.
Көлік
Давао Ориентал – Суригао жағалау тас жолы муниципалитет аумағынан, көбінесе жағалау бойымен өтеді. Ұлттық жолдан П. М. Собрекрей және Сан-Педро ауылдарына тарқалатын провинциялық жолдардың жалпы ұзындығы шамамен ... км-ді құрайды. Халық орталығы – Побласиондағы муниципалитет жолдарының жалпы ұзындығы ... км-ге жетеді, оның ... км-і цементтелген, ал қалғандары көбінесе кез келген ауа-райына төтеп бере алатын қиыршық тас жолдар. Муниципалитетте 14 көпір бар. Олардың 4-і темір бетоннан жасалған және ұлттық жол бойында орналасқан.
The Davao Oriental–Surigao Coastal Highway passes through the municipality mostly along the coastal area with a total stretch of Provincial Roads which branch out from the National Road to the barangays of P. M Sobrecarey and San Pedro amount to The Municipal Roads which are located in the Urban center of Poblacion have a total stretch of , of which are cemented and the remaining are mostly all weather graveled roads. The municipal has 14 bridges. 4 of these bridges are reinforced concrete, located along the national Road.