Кіріспе
Құс түрі. Сары мүңкілдік (Lanius corvinus) – мүңкілдіктер тұқымдасына жататын ірі сайрақ. Оны кейде ұзын құйрықты мүңкілдік деп те атайды, бірақ бұл шатасуға әкелуі мүмкін, себебі ол тропикалық Оңтүстік Азияда кездесетін ұзын құйрықты мүңкілдік, Lanius schach, екенін ұмыттырады. Сары мүңкілдік тропикалық Африкада, Сенегалден шығысқа қарай Угандаға дейін және батыс Кенияның шағын аймақтарында қоныстанушы, көбеюге қабілетті құс. Ол орманды және ағаштар бар басқа да орталарда жиі кездеседі.
The yellow billed shrike (Lanius corvinus) is a large passerine bird in the shrike family. It is sometimes known as the long tailed shrike, but this is to be discouraged, since it invites confusion with the long tailed shrike, Lanius schach, of tropical southern Asia. The yellow billed shrike is a common resident breeding bird in tropical Africa from Senegal eastwards to Uganda and locally in westernmost Kenya. It frequents forest and other habitats with trees.
Сипаттама
Сары тұмсықты шыршаның ұзын, сатылап азайтылған құйрығы және қысқа қанаттары бар. Ересегінің үстіңгі жағы алабөтен қоңыр, ал астыңғы жағы жолақты, сары түсті. Оның қоңыр көз маскасы және қызғылт қанат дабылы бар, ал тұмсығы сары. Екі жыныс та көбінесе ұқсас, бірақ ұрғашыларының қабырғаларында қызыл қоңыр дақтар, ал еркектерде қызғылт дақтар болады; бұл дақтар құс ұшып келе жатқанда, жарқырап тұрғанда, аумақтық таластарға қатысқанда немесе қауырсындарын тазалағанда ғана көрінеді. Жасы кішірек құстардың қанат қауырсындарында сары жиектері болады. Аяқтары мен тырнақтары қара, ал тұмсығы сары, тіпті жас құстарда да. Бұл дауысы қатты, "сви-сви" және "дрии-туу" сияқты дыбыстар шығаратын шулы құс.
Тарату
Түр тропикалық Африкада, Сахараның оңтүстігінде және экватордың солтүстігінде қоныстанады, бірақ Африка мүйізінде таралмайды. Ол Бенин, Буркина-Фасо, Камерун, Орталық Африка Республикасы, Чад, Конго, Конго Демократиялық Республикасы, Кот-д'Ивуар, Гамбия, Гана, Гвинея, Гвинея-Бисау, Кения, Мали, Мавритания, Нигер, Нигерия, Сенегал, Сьерра-Леоне, Оңтүстік Судан, Судан, Того және Угандада кездеседі. Ол шектеулі қозғалыстар жасайды, бірақ олар жеткілікті зерттелмеген.
Экология
Бұл көзге түсетін, әлеуметтік құс және бірлесіп көбейтетін түр, әрқашан топта болады, көбінесе телефон сымдарына қатар тізіледі. Ұясы – бұта немесе ағаштағы тостаған тәрізді құрылыс, оған төрт-бес жұмыртқа салынады. Бір топтағы аналықтардың тек біреуі ғана көбейеді, ал қалғандары қорғау және тамақпен қамтамасыз етеді. Сары мүңкілді торғай жәндіктермен қоректенеді, оларды ағаштардағы, сымдардағы немесе тіреулердегі биік тұрақтардан іздейді. Кейде олар кішкентай бақаларды, бауырымен жорғалаушыларды және егеуқұйрықтарды жейді, бірақ басқа құстарды жемейді немесе қойма жасамайды.
Мәртебе
C. corvina кейбір аймақтарда көптеп кездеседі, ал басқаларында сирек. Оның популяциясының айтарлықтай төмендегенін көрсететін ешқандай дерек жоқ, сондықтан Халықаралық табиғатты қорғау одағы оның сақтау статусын «ең аз қызығушылық тудыратын» деңгейде бағалаған.