Кіріспе

Штрихпен безендірілген керамика (мәдениет) немесе (неміс) Stichbandkeramik (қысқ. STK немесе STbK), соққылы өрнекті қыш ыдыс мәдениеті, В. Гордон Чайлдтың Дунай Иб мәдениеті немесе Орта Дунай мәдениеті – Сызықты қыш ыдыс мәдениетінің жалғасы, Орталық Еуропадағы Еуропалық неолиттің маңызды археологиялық горизонты. СТК шамамен б.з.б. 4900–4400 жылдары дамыған. Орталығы Польшаның Силезиясы, Шығыс Германия және Солтүстік Чехияда орналасқан, оңтүстікте Ленгель горизонтімен, батыста Россен мәдениетімен шектеседі.

Сипаттама

STbK және Notenkopfkeramik LBK-нің дамуы болып табылады. Музыкалық ноталар керамикасының көп бөлігі сақталған ыдыстардың айналасында кесілген зигзаг жолақтарымен және сызық сегменттерінің қиылысқан жерлеріндегі тесіктермен ерекшеленеді. STK кесуді пайдалануды тоқтатты, оның орнына зигзаг өрнектерінде шағын тесіктерден тұратын жолақтарды қолданды, әр бұрышты тік жолақпен бөліп көрсетті. Нәтижесінде, жалғасқан А пішіндес жолақты өрнек пайда болды. Музыкалық ноталар керамикасы Буг өзенінен шығысқа қарай тарағанда, STK Висла және Эльба өзендері бойымен қозғалды. Бұл стильдің таралуы, негізінен, мәдени заттардың таралуымен байланысты болуы керек. STK халқының үйлерінде кейінірек дамыған мәдениеттерге тән маңызды ерекшелік пайда болды: ұзын үйдің бір жағы екіншісінен қысқарақ етіліп, трапеция пішіндес болды. Бұл өзгерістің себебі әлі анықталған жоқ. Сонымен қатар, STK халқы жерлеудің орнына кремацияға бейімділік танытты. Бұрынғы LBK екі әдіс те қолданған.

Гозек шеңбері

Саксония-Анхальт аймағындағы Берлиннің оңтүстік-батысындағы Гозекте СТК-мен байланысты ерекше құрылым табылды: қақпалармен тесілген және дөңгелек ормен қоршалған үлкен, қос концентрлі сақина. Қақпалардың орналасуы және кейбір тіреулер кейбір зерттеушілерді Стоунхендж сияқты, бірақ тастан емес, ағаштан салынған обсерватория болжамына жетеледі; яғни тіреулер аспан денелерінің белгілі бір позицияларын көрсетеді.