Кіріспе

"Жарату" немесе "істеу" философиялық термині. Ежелгі грек философиясында, техне (τέχνη, tе́хnη) – жасау немесе істеуді білдіретін философиялық ұғым. Бүгінде, ежелгі гректердің техне анықтамасы қазіргі заманғы "практикалық білім" анықтамасына ұқсас болғанымен, техне математика, геометрия, медицина, аяқ киім жасау, риторика, философия, музыка және астрономия сияқты түрлі салаларды қамтуы мүмкін. Мысалы, Аристотельдің берген техне анықтамаларының бірі – "өндіріспен байланысты нақты ой-қиялды қамтитын жағдай".

Терминнің пайда болуы

Көптеген ежелгі грек философтары, мысалы Сократ, Платон және Аристотель, "techne" ұғымына бір анықтама беруде қиындыққа тап болды және осы философтардың терминді қолдану жолдарында айырмашылықтар бар. "Techne" сөзі грек тілінде өнер, дағды, қолөнер және техника мағыналарын білдіреді. Қазіргі ағылшын тіліндегі "technology" сөзі "techne" префиксі мен "ology" суффиксінен құралған; екі сөз де грек тілінен шыққан және "білімді іс жүзінде қолдану" деген мағынаны білдіреді. Көне Грецияда көптеген философтар, Платон да оның ішінде, "techne" ұғымын оның күшті қасиеттері үшін қауіпті деп санады. Сурет салу және мүсін жасау сияқты өнер түрлері, әсіресе "шынайы" шындық пен абсолютті сұлулықтың "үшінші қолдан" бейнеленуі себепті, ізгіліксіз деп есептелді.

Платон

Ежелгі грек философы Платон, Сократ сияқты, эпистема мен техниканы көбінесе бірықтырып қолданған. Платонның еңбектерінде техника медицина, геометрия, саясат, музыка, кеме жасау, ағаш өңдеу және әскербасшылық сияқты іс-әрекеттер ретінде сипатталған. Платон өмірдің ізгілік сияқты жақтарын түсіндіру үшін техника тұжырымын енгізді. Никомах этикасында Аристотель техниканың тек қолөнерді ғана емес, сонымен қатар өндірісті де білдіретінін жазды (мысалы: кеме жасау өндірісі).