Кіріспе

Алкогольге тәуелділік – бұрынғы (DSM IV және ICD 10) психиатриялық диагноз, онда адам физикалық немесе психологиялық тұрғыдан алкогольге (химиялық аталымы этанол) тәуелді болады. 2013 жылы DSM 5 жүйесінде бұл диагноз алкогольді пайдалану бұзылысы ретінде қайта жіктелді, бұл алкогольге тәуелділік және алкогольді зиянды пайдалануды біріктірді.

Скрининг

AUDIT, CAGE сияқты бұрынғы тексеру құралдарының орнына келді, бірақ көптеген қысқарақ алкогольді тексеру құралдары бар, олардың көпшілігі AUDIT-тен алынған. Алкогольге тәуелділіктің ауырлығын бағалау анкетасы (SAD Q) – алкогольге тәуелділіктің болуын және оның қаншалықты күшті екенін анықтауға арналған, 20 сұрақтан тұратын нақтырақ сауалнама.

Аудит

Алкогольдік тәуелділікті анықтау тесті (AUDIT) алкогольді қолданудың проблемаларын, соның ішінде тәуелділікті анықтау үшін ең дәл тестілеу құралы деп есептеледі. Ол Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы тарапынан әзірленді, бастапқыда медициналық көмек көрсету орталықтарында қолдану және нұсқаулықтармен қамтамасыз ету мақсатында жасалған.

ҚТҚА

Алкогольге тәуелділігінің ауырлығын бағалау сауалнамасы (SADQ немесе SAD Q) – алкогольге тәуелділіктің болуын және оның деңгейін анықтауға арналған 20 сұрақтан тұратын клиникалық тексеру құралы.

Қайтарып алу

Алкогольдік тәуелділіктен айығу – тәуелді адам ұзақ уақыт бойы ішімдік ішкеннен кейін кенеттен ішуді тоқтатса немесе ішімдік мөлшерін азайту арқылы туындайтын жиі кездесетін жағымсыз құбылыс. Алкогольдік тәуелділіктен айығу симптомдары бірнеше факторларға байланысты жеңіл, орташа немесе ауыр болуы мүмкін: адамның қанша уақыт ішкені, ішімдікке құмарлығы, жиі қайталап ішіп алуы және күніне қанша ішетіні. Бұл факторлардың барлығы психологиялық, қоршаған орта және биологиялық факторларға байланысты әр адамда әртүрлі болуы мүмкін. Ең көп кездесетін айығу симптомдары төменде тізілген:

Эпидемиология

Америкалық ересектердің шамамен 12%-ы өмірінде бір рет алкогольге тәуелділік мәселесіне тап болған. Ұлыбританиядағы Ұлттық денсаулық сақтау қызметі (NHS) бағалауынша, ерлердің шамамен 9%-ы мен әйелдердің 4%-ы алкогольге тәуелділіктің белгілерін көрсетеді.

Тарих

"Алкогольдік тәуелділік" термині "алкоголизм" терминін ауыстырды, себебі адамдардың емделу және ауру туралы түсініктерді қабылдауын болдырмау мақсатында, алкогольді сыртқы қысыммен күресу үшін қолданылатын химиялық зат ретінде қарастыруына мүмкіндік беру үшін. Алкогольдік тәуелділіктің қазіргі заманғы анықтамасы әлі де ерте зерттеулерге негізделген. Соңғы ондаған жылдарда алкогольдік тәуелділіктің негізгі ерекшеліктерін анықтау және түсіну үшін үлкен ғылыми күш-жігер жұмсалды. Бұл жұмыс 1976 жылы басталды, британдық психиатр Гриффит Эдвардс пен оның американдық әріптесі Милтон М. Гросс бірлесіп, бұрын "алкоголизм" деп түсінілген құбылыстың тұжырымдамасын жасады – алкогольдік тәуелділік синдромын. Алкогольдік тәуелділік синдромы бір-бірімен сәйкесетін жеті элементтің жиынтығы ретінде қарастырылды. Барлық элементтер әрбір жағдайда кездеспеуі мүмкін, бірақ бұл картина клиникалық тұрғыдан анықтауға жеткілікті түрде тұрақты және үйлесімді. Сондай-ақ, синдром абсолютті емес, ауырлық дәрежесіне қарай қарастырылды. Осылайша, дұрыс сұрақ – "адам алкогольге тәуелді ме?" емес, "адам тәуелділік жолында қаншалықты алға жылжыды?" болып табылады.