Кіріспе

Перудің әкімшілік бөліністері 19 ғасырдың басында Испаниядан тәуелсіздік алғаннан бері уақыт өте келе өзгеріп келді. Ескі аумақтық бөлімшелер бірнеше себептерге байланысты бөлінген немесе біріктірілген, олардың ең көп таралғандары – орталықтандыру қажеттілігі және, әсіресе Лима қаласында, халық санының артуы.

Тарих

Перу 2002 жылы аймақтар құрылғанға дейін 24 департаментке (departamentos; жекеше: departamento) бөлінген. Бұл аймақтарды Аймақтық үкіметтер басқарады. Көптеген адамдар Перудің қазіргі аймақтарын атағанда әлі де ескі департаменттер терминін қолданады, бірақ ол қазір қолданыстан шыққан. Департаменттер бүгінгі аймақтармен бірдей болды, екі жаңа аймақты (Каллао және Лима) қоспағанда. 2002 жылғы өзгеріске дейін Лима провинциясы (негізінен Лима қаласы) Лима департаментінің құрамына кірді, ал Кальяо қаласы Конституциялық провинция (конституциялық провинция) деген ерекше мәртебеге ие болды. Аймақтарды құру заңы қабылданған кезде Кальяо аймағы бұрынғы конституциялық провинциядан құрылды, ал Лима провинциясы Лима департаментінің қалған бөлігінен бөлініп, жаңа Лима аймағын құрады. 1980 жылдары Алан Гарсия үкіметі кезінде елді он екі тәуелсіз аймаққа бөлуге жасалған әрекет сәтсіз аяқталды.

Аудандар

Жаңа ауданның заңды түрде құрылуы үшін 1982 жылғы заңда сол аумақта тұруға тиіс тұрғындардың ең аз саны белгіленген: жаңбырлы орманда 3500 адам, Анд тауларында 4000 адам, ал жағалау аймағында 10 000 адам. Анд тауларының құрғақ аймағында көптеген аудандарда 3500-ден аз тұрғын бар. Кейбір жағдайларда, олардың саны құрылған кездегіден азайған. Өте биік тауларда орналасқан аудандарда халық тығыздығы төмен. Бұл аудандар көбінесе үлкен аумақты, бірақ пайдалануға жарамды жазық жері аз. Олардың қиын географиялық орналасуына байланысты, көптеген мемлекеттік қызметтер осы аудандардың барлық тұрғындарына жеткізілмейді. Көптеген аудандардың өз юрисдикцияларын басқаруға жеткілікті қаржысы жоқ және көбінесе эмиграция деңгейі жоғары. Перудің Амазонка тропикалық орманында да осыған ұқсас үрдіс байқалады. Бұрын отарлау дәуірінде құрылған маңызды елді мекендер, қазір ауыл шаруашылығы үшін көп мүмкіндік бермейді. Ормандардың тереңінен, төменгі джунглидегі аудандарда географиялық жағынан үлкен аумақта тұратын халық саны жоғары. Бұрынғы отарланған аймақтан тыс орналасқан аудандарда халық саны өте аз, және олар толығымен Амазонканың жергілікті тайпаларынан тұрады. Елдің барлық аймақтарында көптеген аудандарда халық саны заңмен белгіленген ең төменгі шектен асып түседі. Бұл жаңбырлы ормандар мен Солтүстік Анд, сондай-ақ Хуанкайодан Титикака көлінің жағалауына дейінгі Оңтүстік Анд аймақтарында да осылай. Бұл аудандар өркениеттің ежелгі орталықтары, олар көбінесе кішкентай аумақты, бірақ испандықтар келгенге дейінгі дәуірден бері халық тығыздығы жоғары. Чала (жағалау аймағы) аудандары орташа өлшемді, бірақ Сечура шөлі және Оңтүстік жағалаудың бір бөлігі сияқты тығыздығы төмен аймақтарда бұл көрсеткіш өзгеше. Барлық аудандардың халқы елдің басқа аймақтарынан көшіп келгендердің есебінен өсті, бұл Перу жағалауын елдің негізгі экономикалық орталығына айналдырды. 10 000-нан астам тұрғыны бар аудандар, әсіресе олар Амазонка тропикалық орманының бір бөлігінде сияқты үлкен болса, бөлінуі керек. Жаңа елді мекендер жылдам құрылуы мүмкін, ал аудандардың шекаралары көбінесе өзгертілмейді, ірі қалаларды қоспағанда. Бұл жағалауда, байланыс оңай болғандықтан, азырақ мәселе тудырады. Дегенмен, бұл аймақта да көптеген тұрғындарға қол жеткізу қиындық тудырады.

Қазіргі бөлім

Перу территориясы 2002 жылдың 18 қарашасында қабылданған Өңірлендіру заңына сәйкес 26 бірлікке бөлінеді: 25 аймақ (regiones; жекеше: región) және Лима провинциясы. Аймақтар провинцияларға (provincias) бөлінеді, ал провинциялар округтерден (distritos) құралған. Перуде 196 провинция және 1869 округ бар. Елдің орталық жағалауында орналасқан Лима провинциясы ерекшелігі – ол жиырма бес аймақтың ешқайсысына қарасты болмайды. (Елдің астанасы Лима қаласы осы провинцияда орналасқан.) Каллао да өз алдына аймақ болып табылады, ол тек бір провинциядан – Каллао конституциялық провинциясынан тұрады.