Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Перудің әкімшілік бөліністері 19 ғасырдың басында Испаниядан тәуелсіздік алғаннан бері уақыт өте келе өзгеріп келді. Ескі аумақтық бөлімшелер бірнеше себептерге байланысты бөлінген немесе біріктірілген, олардың ең көп таралғандары – орталықтандыру қажеттілігі және, әсіресе Лима қаласында, халық санының артуы.
none
The administrative divisions of Peru have changed from time to time since the nation gained independence from Spain in the early 19th century. The old territorial subdivisions have split or merged due to several reasons, the most common ones being the need for decentralization and population increase, especially in Lima.
Тарих
Перу 2002 жылы аймақтар құрылғанға дейін 24 департаментке (departamentos; жекеше: departamento) бөлінген. Бұл аймақтарды Аймақтық үкіметтер басқарады. Көптеген адамдар Перудің қазіргі аймақтарын атағанда әлі де ескі департаменттер терминін қолданады, бірақ ол қазір қолданыстан шыққан. Департаменттер бүгінгі аймақтармен бірдей болды, екі жаңа аймақты (Каллао және Лима) қоспағанда. 2002 жылғы өзгеріске дейін Лима провинциясы (негізінен Лима қаласы) Лима департаментінің құрамына кірді, ал Кальяо қаласы Конституциялық провинция (конституциялық провинция) деген ерекше мәртебеге ие болды. Аймақтарды құру заңы қабылданған кезде Кальяо аймағы бұрынғы конституциялық провинциядан құрылды, ал Лима провинциясы Лима департаментінің қалған бөлігінен бөлініп, жаңа Лима аймағын құрады. 1980 жылдары Алан Гарсия үкіметі кезінде елді он екі тәуелсіз аймаққа бөлуге жасалған әрекет сәтсіз аяқталды.
Peru was divided into 24 departments (departamentos; singular: departamento) until the creation of the regions in 2002. These regions are governed by Regional Governments. Many people still use the old departamentos term when referring to the current regions of Peru, although it is now obsolete. The departments were identical to today's regions, with the exception of two new regions (Callao and Lima). Before the 2002 changeover, the province of Lima (which is basically the city of Lima) was part of the Lima department, and the city of Callao had the special status of Provincia Constitucional (constitutional province). When the regionalization law was passed, the Callao region was created from the former constitutional province, and the province of Lima separated from the rest of the Lima department, which in turn came to form the new Lima Region. A failed attempt to divide the country into twelve autonomous regions had previously been made during the 1980s under the government of Alan García.
Аудандар
Жаңа ауданның заңды түрде құрылуы үшін 1982 жылғы заңда сол аумақта тұруға тиіс тұрғындардың ең аз саны белгіленген: жаңбырлы орманда 3500 адам, Анд тауларында 4000 адам, ал жағалау аймағында 10 000 адам. Анд тауларының құрғақ аймағында көптеген аудандарда 3500-ден аз тұрғын бар. Кейбір жағдайларда, олардың саны құрылған кездегіден азайған. Өте биік тауларда орналасқан аудандарда халық тығыздығы төмен. Бұл аудандар көбінесе үлкен аумақты, бірақ пайдалануға жарамды жазық жері аз. Олардың қиын географиялық орналасуына байланысты, көптеген мемлекеттік қызметтер осы аудандардың барлық тұрғындарына жеткізілмейді. Көптеген аудандардың өз юрисдикцияларын басқаруға жеткілікті қаржысы жоқ және көбінесе эмиграция деңгейі жоғары. Перудің Амазонка тропикалық орманында да осыған ұқсас үрдіс байқалады. Бұрын отарлау дәуірінде құрылған маңызды елді мекендер, қазір ауыл шаруашылығы үшін көп мүмкіндік бермейді. Ормандардың тереңінен, төменгі джунглидегі аудандарда географиялық жағынан үлкен аумақта тұратын халық саны жоғары. Бұрынғы отарланған аймақтан тыс орналасқан аудандарда халық саны өте аз, және олар толығымен Амазонканың жергілікті тайпаларынан тұрады. Елдің барлық аймақтарында көптеген аудандарда халық саны заңмен белгіленген ең төменгі шектен асып түседі. Бұл жаңбырлы ормандар мен Солтүстік Анд, сондай-ақ Хуанкайодан Титикака көлінің жағалауына дейінгі Оңтүстік Анд аймақтарында да осылай. Бұл аудандар өркениеттің ежелгі орталықтары, олар көбінесе кішкентай аумақты, бірақ испандықтар келгенге дейінгі дәуірден бері халық тығыздығы жоғары. Чала (жағалау аймағы) аудандары орташа өлшемді, бірақ Сечура шөлі және Оңтүстік жағалаудың бір бөлігі сияқты тығыздығы төмен аймақтарда бұл көрсеткіш өзгеше. Барлық аудандардың халқы елдің басқа аймақтарынан көшіп келгендердің есебінен өсті, бұл Перу жағалауын елдің негізгі экономикалық орталығына айналдырды. 10 000-нан астам тұрғыны бар аудандар, әсіресе олар Амазонка тропикалық орманының бір бөлігінде сияқты үлкен болса, бөлінуі керек. Жаңа елді мекендер жылдам құрылуы мүмкін, ал аудандардың шекаралары көбінесе өзгертілмейді, ірі қалаларды қоспағанда. Бұл жағалауда, байланыс оңай болғандықтан, азырақ мәселе тудырады. Дегенмен, бұл аймақта да көптеген тұрғындарға қол жеткізу қиындық тудырады.
For a new district to be legally established, a 1982 law requires a minimum number of residents to live in the area: 3,500 if it is located in the rainforest, 4,000 in the Andes highlands, and 10,000 in the coastal area. In the dry Andean area, many districts have fewer than 3,500 inhabitants. In some cases, their populations have decreased in comparison to the days when they were founded. Districts that are located at very high altitudes tend to be scarcely populated. These districts are usually large in area but have little available level land for use. Many basic government services do not reach all residents of these districts due to their difficult geography. Many such districts lack the financial means to govern their whole jurisdictions and often have high emigration rates. A similar pattern can be observed in many districts located in the Peruvian Amazon rainforest. Once important settlements created during the era of colonization, they now do not offer much space for agriculture. Deeper into the jungle, the districts of the selva baja (lower jungle) have higher populations living in geographically large districts. Districts located outside the former colonized area have very low populations, which are entirely composed of native Amazonian tribes. All over the country, many districts have higher populations than the minimum required by law. This is true of the colonized areas of the rainforest and the northern Andes, as well as in the southern Andes from Huancayo to the shores of Lake Titicaca, which is the historical heartland of the Peruvian highlands. These districts are old centers of civilization; they tend to be smaller in area, with high population densities since pre Hispanic times. Districts in the Chala (coastal area) tend to be mid sized, except in low density areas such as the Sechura desert and part of the southern coast. All have gained large populations due to emigration from other regions of the country, which has turned the Peruvian coast into the country's main economic powerhouse. Districts with a population of more than 10,000 inhabitants should ideally be subdivided, particularly if they are also large in area, as is the case in part of the Amazon rainforest. Settlement can happen quickly and boundaries of districts are often not modified, except in large urban areas. This is less of a problem on the coast, where communication is easier. However, reaching large populations remain a problem in this area.
Қазіргі бөлім
Перу территориясы 2002 жылдың 18 қарашасында қабылданған Өңірлендіру заңына сәйкес 26 бірлікке бөлінеді: 25 аймақ (regiones; жекеше: región) және Лима провинциясы. Аймақтар провинцияларға (provincias) бөлінеді, ал провинциялар округтерден (distritos) құралған. Перуде 196 провинция және 1869 округ бар. Елдің орталық жағалауында орналасқан Лима провинциясы ерекшелігі – ол жиырма бес аймақтың ешқайсысына қарасты болмайды. (Елдің астанасы Лима қаласы осы провинцияда орналасқан.) Каллао да өз алдына аймақ болып табылады, ол тек бір провинциядан – Каллао конституциялық провинциясынан тұрады.
Peru's territory, according to the Regionalization Law, which was passed on November 18, 2002, is divided into 26 units: 25 regions (regiones; singular: región) and the Lima Province. The regions are subdivided into provinces (provincias), which are composed of districts (distritos). There are 196 provinces and 1,869 districts in Peru. The Lima Province, located in the central coast of the country, is unique in that it does not belong to any of the twenty five regions. (The city of Lima, which is the nation's capital, is located in this province.) Callao is also its own region, containing only one province, the Constitutional Province of Callao.