Кіріспе

Израильдегі археологиялық топ. Ғибадатхана тауындағы көне жәдігерлердің бұзылуын болдырмау комитеті – Израильдегі археологтар, зиялылар және басқа да белгілі тұлғалардың тобы. Бұл комитет Ғибадатхана тауындағы қазба жұмыстарынан жәдігерлерге келтірілуі мүмкін зиян және Иерусалим Вакфінің Ғибадатхана тауындағы еврей ғибадатханасының археологиялық дәлелдерін жоюға жасаған күдікті әрекеттерге байланысты туған алаңдауларға жауап ретінде құрылған.

Тарих

Комитет 2000 жылғы қаңтарда Еврей университетінің археологтары Эйлат Мазар, Габриэль Баркай және басқа да танымал тұлғалар Храм тауының оңтүстік-батыс бұрышында 2000 жылы анықталған дөңгелек бөліктің себебін анықтау үшін құрылған. Комитет Иерусалим Вакфінің 1999 жылы Сүлейменнің аңбарында мешіт ашу арқылы Храм тауында еврей ғибадатханасы болғандығына археологиялық дәлелдерді жоюға тырысқанын айыптады. 2000 жылдардың басында Вакфтің алаңдағы құрылысын бақылау үшін комитет әуе суретіне түсіру және құрылыс прогресін қадағалау үшін ұшақтар жалдады. 2004 жылы комитет Израильдің Жоғарғы сотына Израиль үкіметі мен Иерусалим Вакфінің Храм тауынан 3000 тонна топырақ шығаруына жол бермеу үшін шағым түсірді. Сот судьясы Яков Туркель комитеттің шағымын қабылдады. 2018 жылы комитет атынан Захи Двира мұсылман еріктілерінің Храм тауының үстінен топырақ пен тастарды алып тастаған бірнеше күндік "әдемілеу жобасының" бейнежазбаларын ұсынды, ол Вакфтің 2000 жылдардың басынан бері рұқсатсыз қазбалар кезінде тастағанын мәлімдеді. Израиль және мұсылман билігі археологтарға оның құрамын зерттеуге тыйым салған. Комитет мүшелері Израиль қоғамының әртүрлі салаларынан – археологтардан бастап қауіпсіздік қызметкерлері мен саясаткерлерге дейін кіреді. Олардың арасында Иерусалимнің бұрынғы мэрі Тедди Коллек, ақын Хаим Гури және жазушылар Амос Оз және А. Б. Ехошуа бар.