Кіріспе
Рюкюан қорғаныш арыстанының мүсіні – бұл дәстүрлі Рюкюан мәдени артефактісі және қытай қорғаныш арыстандарынан тараған әшекей, көбінесе ұқсас жұптарда кездеседі. Олар Окинава мифологиясынан арыстан мен иттің араласуындай көрінеді. Шиса – зұлымдықтан сақтайтын қорғаншылар деп есептеледі. Адамдар шиса жұптарын үйлерінің шатырына немесе қақпаларының екі жағына қояды, сол жақтағы шисаның аузы әдетте жабық, ал оң жақтағының аузы ашық болады. Ашық ауызды шиса зұлым рухтарды қорғайды, ал жабық ауызды шиса жақсы рухтарды ішінде ұстайды.
is a traditional Ryukyuan cultural artifact and decoration derived from Chinese guardian lions, often seen in similar pairs, resembling a cross between a lion and a dog, from Okinawan mythology. Shisa are wards, believed to protect from some evils. People place pairs of shisa on their rooftops or flanking the gates to their houses, with the left shisa traditionally having a closed mouth, the right one an open mouth. The open mouth shisa traditionally wards off evil spirits, and the closed mouth shisa keeps good spirits in.
Тарих
Комайну ("арыстан итттері") сияқты, шисалар да Қытайдан шыққан қорғаушы арыстандардың бір түрі. Эдо кезеңінен бастап, оларды Жапонияның бас бөлігінде жалпы "қорғаушы иттер" деп атай бастады. Шисаның жынысы әртүрліше анықталады. Кейбір окинавалықтар еркек шисаның аузы жабық болуының себебі – үйге жаман нәрселердің кірмеуін тоқтату екенін, ал әйел шисаның аузы ашық болуының себебі – жақсылықты бөлісу екенін сенеді. Тағы басқалары әйел шисаның аузы жабық болуы "жақсылықты ішінде ұстау" үшін, ал еркек шисаның аузы ашық болуы "жамандықты қорқыту" үшін деп санайды (мұны қытай мәдениетіндегі еркек және әйел қорғаушы арыстандар арасындағы айырмашылықпен салыстыруға болады).
Аңыз
Қытай елшісі Шурь қамалының сарайына сапардан оралғанда, патшаға сыйлық әкелді – шиса бейнесімен әшекейленген әдемі әйнек мойындық. Патша оны қатты ұнатып, киімдерінің астына тағып жүрді. Наха порты шығанағында Маданбаши ауылының халқын жиі қорқытып, жеп қойып, мүлкін жойған теңіз айдаһары болған. Бір күні патша ауылға келгенде, айдаһар шабуыл жасады, сол кезде барлық адам қашып, жасырынып кетті. Жергілікті нороға түсінде айдаһарға қарап, қолындағы шиса мүсінін көтеруді патшаға бұйыру керектігі айтылды; ол Чига атты жігітті патшаға хабар жеткізуге жіберді. Патша мүсінді биік ұстап, айдаһарға қарсы тұрды, сол сәтте бүкіл ауылды қамшылаған зор дауыс естілді, ол дауыс соншалықты терең және күшті болды ki тіпті айдаһарды да дірілдетті. Содан кейін аспаннан алып тас құлап, айдаһардың құйрығын жарып, оны қимылсыз қалдырып, ақырында өлтірді. Сол тас пен айдаһардың денесі өсімдіктермен жабылып, ағаштармен оралып, бүгінге дейін Наха Охаси көпірінің жанындағы "Гана муи ормандары" деп аталады. Ауыл тұрғындары айдаһардың рухынан және басқа да қауіптерден қорғау үшін үлкен тас шиса орнатты.
Томиморидегі Ұлы тас шиза
Окинаваның оңтүстік бөлігіндегі Кочинда қаласына жақын Томимори ауылында жиі өрт шығар еді. Аймақ тұрғындары Фэн-шуй шебері Саюзуйге келіп, неге сонша көп өрт болатынын сұрады. Ол мұның себебі жақын орналасқан Яэсе тауының күші деп сенді және қала тұрғындарына тауға қарайтын тас шиса орнатуды ұсынды. Олар солай жасады және содан бері ауылдарын өрттен қорғап келеді.