Кіріспе
Жаңа Зеландиядағы экологиялық науқан. "Манапуриді сақтау" науқаны – 1969 және 1972 жылдар аралығында Жаңа Зеландияда Манапури электр станциясының құрылысы аясында Манапури және Те Анау көлдерінің су деңгейін көтеруге қарсы жүргізілген экологиялық науқан.
The Save Manapouri campaign was an environmental campaign waged between 1969 and 1972 in New Zealand to prevent the raising of the levels of lakes Manapouri and Te Anau as part of the construction of the Manapouri Power Project.
Шығу тегі
Манапури электр станциясын дамытудың бастапқы жоспарлары Манапури көлін 30 метрге дейін көтеруді және Манапури және Те Анау көлдерін біріктіруді көздеген. "Манапуриді сақтайық" науқаны 1969 жылғы қазан айында Инверкаргилде өткен қоғамдық жиналыста басталды. Бұл кейіннен 1960 жылдардың гүлденуімен бірге келген қоршаған ортаға қатысты халықаралық сананың бір көрінісіне айналды. "Ең қарапайым түсінікте, мәселе Манапури көлінің деңгейін 30 метрге дейін көтеру керек пе дегенге байланысты болды. Бірақ мұнда одан да көп мәселе бар еді. Көлдің деңгейін көтеруге қарсы мықты экономикалық және инженерлік аргументтер болды, сонымен қатар бүкіл пікірталасқа негіз болатын құқықтық және демократиялық мәселелер де болды. "Ел бойынша халықтың назарын Манапури сияқты әдемі көлге зиян келтіру, оны бүлдіру және құрметсіздікке ұшырату мүмкіндігі баурап алды", - деп жазды Невилл Пит. 1970 жылы Жаңа Зеландияның 264 907 азаматы, яғни халықтың шамамен 10 пайызы, "Манапуриді сақтайық" петициясына қол қойды. Дегенмен, Манапури жөніндегі Кабинет комиссиясы және Манапури бойынша тергеу комиссиясы екеуі де Жаңа Зеландия үкіметінің 1963 жылғы Манапури-Те Анау дамуы туралы заңның талаптарына сәйкес Манапури және Те Анау көлдерінің деңгейін көтеруге міндетті екенін мәлімдеді. Бұл Тивай Пойнтте орналасқан алюминий балқыту зауыты үшін Comalco (қазіргі Rio Tinto Aluminium) компаниясына электр энергиясын жеткізуді қамтамасыз ету мақсатында жасалды.
Тиісті әсерлері
1972 жылғы жалпы сайлауда Манапури маңызды мәселе болды, және Норман Кирктің Еңбекші үкіметі Манапуриді сақтау идеяларын қолдайтын платформада сайланды. Алғашқы алты қамқоршы – Алан Марк, Рональд Маклин, Уилсон Кэмпбелл, Лес Хатчинс, Джон Мур және Джим Макфарлейн, олардың барлығы Манапуриді сақтау науқанының көрнекті басшылары болды. 1973 жылы Джон Хэнлон жазып, шығарған «Damn the Dam» әні кейіннен Манапуриді сақтау науқанымен байланысты болды. Хэнлонның әні бастапқыда энергияны үнемдеуді насихаттау үшін үйді жылу оқшаулауды жарнамалаған, одан түскен табыс қайырымдылыққа жұмсалды. Алайда, осы әннің шығуы Манапуриді сақтау науқанының сәтті аяқталуынан кейін, «Damn the Dam» әні Жаңа Зеландияның ең ұзақ және ең қиын экологиялық күресінің біріне арналған гимн ретінде кеңінен танылды. 1991 жылы Манапуриді сақтау науқаны көптеген сол басшылармен қайта жаңғыртылып, «Болашақ үшін энергия» деп қайта аталды. Науқан электр стансасын сатуға қарсы болды, соның нәтижесінде Comalco компаниясы Манапури көлінің су деңгейін көтеру жоспарларын жаңарта алмады. Науқан сәтті аяқталды: үкімет Манапуриді Comalco компаниясына сатпайтынын жариялады.