Кіріспе

Савойялық Мафальда ханшайым (19 қараша 1902 – 28 тамыз 1944) – Италия королі Виктор Эммануэль III және оның әйелі Черногорияның Еленасының екінші қызы. 1925 жылы 22 жасында ол Гессен ландграфы Филиппке тұрмысқа шықты. 1943 жылы Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Бухенвальд концлагеріне қамалып, сол жерде қайтыс болды. Италияның болашақ королі Умберто II оның кіші інісі болды. Мафальда Савойялық ханшайым болып дүниеге келді. Ол Италия королі Виктор Эммануэль III және Черногория королі Еленасының екінші баласы және қызы еді. Ол анасымен өте жақын болды және Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде анасымен бірге итальяндық әскери госпитальдарды аралады. Оның төрт бауырласы болды: Йоланда, Умберто, Джованна және Мария Франческа. Бала кезінде ол анасына ең жақын болды, одан музыка мен өнерге деген сүйіспеншілігін мұра етті. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде ол анасымен бірге Италияның әскери госпитальдарына баратын. Принц Филипп пен оның бауыры Кристоф нацистік партияның мүшелері еді. Принц Филипптің ханшайым Мафальдаға үйленуі Германиядағы ұлттық-социалистік үкімет (1933 жылдан бері билікте) мен Италиядағы фашистік үкімет (1922 жылдан бері билікте) арасында делдалдық қызмет атқаруға мүмкіндік берді. 1935 жылғы 26 наурызда ол Берлиндегі Рейх президентінің үйінде Адольф Гитлер ұйымдастырған ресми емес дипломатиялық кешкі асқа қатысты. Ол Энтони Иденнің жанында отырды. Дегенмен, Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Адольф Гитлер ханшайым Мафальда соғысқа қарсы жұмыс істеп жатыр деп ойлады және оны «Италия корольдік үйінің ең қараңғы өлігі» деп атады.

Түрмеге қамалуы және өлімі: 1943-1944

1943 жылдың көктемінде ханзада Филипп пен Гитлер арасындағы қарым-қатынас нашарлай бастады. Бастапқыда Гитлер үшін жұмыс істеген Филипп ханзада отставкаға кетуге тырысты, бірақ оған рұқсат берілмеді. Оның денесі соғыстан кейін Гессендегі Кронберг қамалында қайта жерленді. "Тозақтың теориясы мен тәжірибесі" – "Неміс концлагерлері және олардың артындағы жүйе" (1950) еңбегінің авторы Эвген Когон Мафальданың өлімі туралы толыққанды мәліметтер келтіреді – бұл мәліметтердің кейбіреуі бұрынғы баяндамамен қайшы келеді. 1944 жылдың 24 тамызындағы әуе шабуылынан кейін ханшайымның қолы жараланды және лагерьдің медициналық қызметкері доктор Скидлауский оның қолын ампутациялады, бірақ пациенті көп қан жоғалтудан көз жұмды. Оның жалаңаш денесі крематорийге лақтырылды, онда Джозеф Тил әкесі денелер үйіндісінен оны қазып шығарды, жапты және жедел өртеуді ұйымдастырды. Тил ханшайымның шашынан бір тоқпақ кесіп алды, оны лагерден жасырып шығарып, Германиядағы туыстарына жібергенге дейін Йенада сақтады. Оның өлімі 1945 жылы Германия одақтастарға тәслим болғаннан кейін ғана расталды.

Мұра

1995 жылы Италия үкіметі Мафальда ханшайымының суретін пошта маркасына түсірді. Мафальдин ("кішкентай Мафальда") – оның құрметіне аталған жалпақ макаронның бір түрі.

Балалар

Принцесса Мафальда 1925 жылы 23 қыркүйекте Турин қаласына жақын Ракониги сарайында Гессен ландграфы Филиппке (азаматтық және діни ритуал бойынша) тұрмысқа шықты. Олардың 4 баласы болды:
Мориц Фридрих Карл Эммануэль Хамберт (6 тамыз 1926 – 23 мамыр 2013); 1964 жылы 1 маусымда (азаматтық) және 3 маусымда (діни) Кронбергте Сайн-Витгенштейн-Берлебург ханшайымы Татьянамен (31 шілде 1940 жылы туған) үйленді, олардан ұрпақ қалды (16 қазан 1974 жылы ажырасты). Генрих Вильгельм Константин Виктор Франц (30 қазан 1927 – 18 қараша 1999); отбасы құрмаған, баласы жоқ. Отто Адольф (3 маусым 1937 – 3 қаңтар 1998); алғаш рет 5 сәуір 1965 жылы Мюнхенде (азаматтық) және 6 сәуір 1965 жылы (діни) Тростбергте Анжела Матильда Агата фон Дёрингке үйленді (12 тамыз 1940, Гослар – 11 сәуір 1991, Ганновер), генерал Бернд фон Дёрингтің қызы, баласы жоқ (3 ақпан 1969 жылы ажырасты), содан кейін 1988 жылы 28 желтоқсанда екінші рет үйленді. Элизабет Маргарет Елена Йоханна Мария Жоланда Поликсен (8 қазан 1940 жылы туған); 26 ақпан 1962 жылы (азаматтық) және 28 ақпан 1962 жылы (діни) Франкфурт-на-Майнеде граф Фридрих Карл фон Опперсдорфқа (30 қаңтар 1925, Глоговок – 11 қаңтар 1985, Гравенбрух) үйленді, олардан ұрпақ қалды.