Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ренессанс барокко ағылшын-француз музыка стилі
музыка стилі
Renaissance Baroque Anglo French music style
a style of music
"Лютня әндері" термині 16 ғасырдың соңынан 17 ғасырдың басына дейінгі, Ренессанстың соңынан барокконың басына дейінгі, негізінен Англия мен Францияда болған музыка стиліне берілген. Лютня әндері әдетте строфикалық формада немесе гомофониялық текстурамен қайталанатын өлең түрінде жазылған. Композиция әдетте лютнямен сүйемелденетін соло дауысқа арналған. Бас виолончель немесе басқа да ішекті аспаптар сияқты басқа сүйемелдеу түрлері де жиі кездесетін, сонымен қатар бірнеше дауысқа арналған композициялар да болған. Композицияны жеке орындауға немесе аспаптардың шағын тобымен орындауға болады. Лютня әндерінің негізгі стилі жеңіл және мәнді, поэзиялық мәтіндері көбінесе музыкаға қосылған сөздерге сәйкес келеді. Англияда әндер ұзақ контрапункттік композициялардан бастап қысқа гармониялық мелодияларға дейін ауысатын. Мәтін композитордың өзі жазған немесе көбінесе өлең түрінде алынған поэмадан болуы мүмкін. Бұл әндер кәсіби және әуесқой орындаушылар үшін жазылған, соло және ансамбль үшін нұсқалары бар. Лютня әндері патшалық билік пен ақсүйектер арасында танымал болған. Король Людовик XIII қарапайым әндерді ұнатқан деп есептеледі, бұл оның билігі кезінде көптеген туындылар жасалуына әкелді. Лютня әндерін жазған композиторлар әдетте мадригалдар, шансондар және консорт әндері сияқты басқа да музыка түрлерін де жазған. Англияда танымал болған консорт әні лютня әнімен тығыз байланысты деп саналады. Бұл ішекті аспаптар тобының сүйемелдеуімен орындалатын соло дауысқа арналған ертедегі строфикалық музыка формасы. Францияда шансон лютня әнінің немесе "air de cour" стилінің алға басушысы болып табылады. "Air de cour" жинақтары Англия мен Франциядан басқа елдерде де қолданылған. Француз әндерінің жинақтары Англияда, Германияда және Голландияда жарияланған. Италияда лютня әніне ұқсас "frottola" сияқты ән түрлері болған, бірақ лютня әні Англия мен Францияда көбірек дамыған сияқты.
The term lute song is given to a music style from the late 16th century to early 17th century, late Renaissance to early Baroque, that was predominantly in England and France. Lute songs were generally in strophic form or verse repeating with a homophonic texture. The composition was written for a solo voice with an accompaniment, usually the lute. It was not uncommon for other forms of accompaniments such as bass viol or other string instruments, and could also be written for more voices. The composition could be performed either solo or with a small group of instruments. The basic style of lute songs is light and serious, with poetic lyrics that usually followed word setting to composed music. In England, the songs tended to range from extended contrapuntal compositions to short harmonized tunes. The text could be written by the composer or most often borrowed from a poem, set in verse form. These songs were composed for professional and amateur performers, which had variations for solo and ensemble. The lute song was popular among the Royalty and nobility. King Louis XIII was believed to be fond of the simple songs, which led to a volume of work during his reign. Composers of the lute song usually composed other forms of music as well such as madrigals, chansons, and consort songs. The consort song, popular in England, is considered to be closely related to the lute song. This was an earlier strophic form of music that was for a solo voice accompanied by a small group of string instruments. In France, the chanson is a precursor to the lute song or air de cour. Collections of airs de cour were used in other countries, besides England and France. Collections of the French airs were published in England, Germany and Holland. Italy had forms of song such as the frottola that were much like the lute song, but the lute song seemed more prominent in England and France.
Ағылшындық латын әуені
Англияда лютнямен орындалатын әнді әдетте "айр" деп атаған, бұл сөз француз тілінен ("ауа") алынған болуы мүмкін. Лютня әндерінің немесе айрлардың ең алғашқы жазбасы 1597 жылы Джон Дауленд жазған "First Booke of Songes or Ayres" басылымы болып табылады. Бұл ағылшын айрлерінің басқа композиторлар үшін ән кітабына үлгі орнатты. Музыка бетке басылып, оны үстелдің ортасына қойғанда, үстел басындағы орындаушылар оқи алатын болды. Джон Даулендтің айрлері, басқа композиторлар сияқты, әуен үшін павана, гальярд және джиг сияқты би формаларынан музыка қолданды. Патша сарайы музыканты, композитор және театр директоры Филипп Россетер 1601 жылы композитор және ақын Томас Кампионмен бірге "Айрлер кітабы" атты жинағын жариялады. Композициялар қысқа, гомофониялық әндер болды, олардың өзіндік мәтіндерімен аздаған фраза қайталануымен еректелді. Соңғы жарық көрген кітап 1622 жылы Джон Аттейдің "Айрлердің бірінші кітабы" деп аталды. Бұл ән кітаптарының форматы жеке дауыс пен сүйемелдеумен орындалуға арналған, бірақ кейбіреулері бірнеше дауыс пен қосымша аспаптарға арналған вариацияларды да қамтыды. Бұл кітаптар жарыққа шығар алдында лютня әндері жазылған болуы мүмкін, бірақ мұндай әндердің жазбалары Джон Даулендтен басталады. Генрих VIII тұсында танымал болған консорт әндері, лютня әндерінің 1597 жылға дейін жазылғанын көрсетеді. Осы кезеңде лютня әндерін жазған басқа композиторлардың ішінде Джон Дэниел, Роберт Джонс, Пилкингтон және Альфонсо Феррабоско бар.
In England, the lute song was usually called an "ayre", possibly borrowed from the French word, air. The first written record of the lute songs or ayres is a 1597 publication First Booke of Songes or Ayres, which was composed by John Dowland. This is considered the beginning of the popularity of the lute songs, that set the standard for other composer’s songbooks of English ayres. The music was printed on the page, so that when placed in the center of a table it could be read by the performers around the table. John Dowland's ayres, like other composers, used music from dance forms such as pavane, galliard and jig, for the melody. Philip Rosseter, court musician, composer, and theatrical manager, published a collection in 1601, A Book of Ayres, with composer and poet Thomas Campion. The compositions were short, homophonic songs with minimal phrase repetition with their own lyrics. The last book published was by John Attey in 1622, called First Book of Ayres. The format of these songbooks was intended to be performed with a solo voice and an accompaniment, but some did include variations for multiple voices and additional instruments. It is possible that lute songs were composed before these books were published, but the written record of such songs starts with John Dowland. The consort song, popular during the reign of Henry the VIII, leads to some consideration that the lute songs were composed prior to 1597. Other composers of lute songs during this time include John Danyel, Robert Jones, Pilkington and Alfonso Ferrabosco.
Француздық " air de cour "
Францияда лауренді ән "air de cour" деп аталды. Алғашқы "air de cour"-лар гомофониялық немесе соло емес, полифониялық және төрт дауысқа дейін болды. 1571 жылы Адриан Лерой лауренді сүйемелдемесі бар 22 әннен тұратын "Air de cour" атты алғашқы жинағын жариялады. 1582 жылы композитор Дидье ЛеБланк строфикалық формадағы, гомофониялық және аметрикалық құрылымдағы 43 қысқа әннен тұратын жинақ шығарды. Композитор Жан Плансон 1587 жылы ЛеБланк сияқты 38 қысқа ән жариялады, бірақ оның формасы ABB болды. 17 ғасырда "air de cour"-дың танымалдылығы артты. Жасырауыш сололық строфикалық әуендер Людовик XIII (1610–1643) сарайында өте танымал болды. Осы кезеңде патша сарайы және басқа да орындардан көптеген жинақтар жарық көрді. Әдеттегі формасы – бір октава диапазоны және тоналды гармониясы бар строфикалық форма, көбінесе пасторальдық мәтіндермен бірге. "Air de cour"-дың басқа композиторлары Антуан Босе, Жан Бойер, Жан Батист Босер және Франсуа Ришар болды.
In France, the lute song was called "air de cour". The first airs were not homophonic or solos, but rather polyphonic and for up to four voices. In 1571, Adrian LeRoy published the first collection of airs de cour, a collection of 22 airs with lute accompaniment. In 1582, Composer Didier LeBlanc released a collection of 43 short airs that were strophic form, homophonic and ametric structure. Composer Jean Planson, published 38 short airs in 1587, much like Leblanc; however, his had an ABB form. In the 17th century the popularity of the airs grew. The simple solo strophic melodies were a favorite at the court of Louis XIII (1610–1643). During this time many volumes were released from the Royal court and others. The general form was strophic, with a vocal range of one octave and a tonal harmony, with text usually from pastorals. Other composers of airs were Antoine Boesset, Jean Boyer, Jean Baptiste Boessert, and Francois Richard.