Кіріспе

Камбоджалық әнші (шамамен 1944–шамамен 1979)

Пен Ран (, ), (c. 1944 – c. 1979) кейбір ағылшын тілінде сөйлейтін оқырмандарға арналған романизацияланған көздерде Пэн Рон деп те белгілі, 1960 және 1970-ші жылдардың басында ең үлкен танымалдылыққа ие болған камбоджалық әнші және ән жазушы. Батыстық рок және соул музыкасының ықпалымен, көңіл көтеріп билеуімен және ашық мәтінді әндерімен танымал болған Пен Ранды «Нью-Йорк Таймс» газеті оның дәуіріндегі камбоджалық тыйым салынған поп әншілеріне қарағанда «әлемдік, өткір тілді, ессіз әйел» деп сипаттады. Ол Қызыл кхмерлердің геноциді кезінде жоғалып кетті, оның тағдыры белгісіз.

Өмір және мансап

Пен Ранның жеке өмірі туралы көп мәлімет белгілі емес. Ол Камбоджаның солтүстік-батысындағы Баттамбанг қаласынан шыққан және сол дәуірдегі тағы бір танымал әнші, жас Рос Серей Сотеамен бір мектепте оқыған. Пен Ранның Пен Рам (кейде Пан Ром деп те жазады) есімді әпкесі болған, ол Камбоджаның психоделикалық рок сахнасының кейінгі жылдарында әншілік еткен. 1960 жылдары Камбоджа мемлекет басшысы, өзі де музыкант болған Нородом Сианук, Камбоджада халық музыкасының дамуына қолдау көрсетті. Алғашқыда Франция мен Латын Америкасынан поп-жазбалар импортталып, елде танымал болды, бұл Пномпеньде орналасқан және Синн Сисамут сияқты әншілер жетекшілік еткен, гүлденген поп-музыка сахнасын құруға себеп болды. Пен Ран 1963 жылы "Pka Kabas" хитімен осы музыкалық ортаға ерте қадам басты, бірақ 1966 жылы Синн Сисамутпен бірге жаздыра бастағанда ұлттық деңгейде танымал болды, сонымен қатар жеке карьерасын жалғастырды. 1967 жылы танымал Рос Серей Сотеаның сахнаға шығуы Пен Ранның мансабына көп әсер етпеді, тіпті оның Камбоджа халық музыкасының екінші басты жұлдызы ретінде танымалдығын арттырды.

Стил және мұра

Пен Ран өзінің шексіз мінезімен және батысқа еліктейтін шаш үлгілері мен киімдерімен танымал болды. Ол кхмер әйелдеріне қойылатын дәстүрлі талаптарды қабылдамай, жаңа және заманауи гендерлік рөлдерді ұсынды. Ол бұл тақырыпты "Мен 31-демін" әнінде көтерді, ол Рос Серей Сотеаның "Мен 16-дамын" хит әніне жауап ретінде жазылған. Он жылдар өткен соң Ник Хановер "Rom Jongvak Twist" трекіндегі камбоджалық және батыс мәдениетінің ерекше үйлесімін "Америкалық би трендтеріне камбоджалық бұрылыс, ол Лидия Ланчқа қарағанда Chubby Checker-ге емес, көбірек ұқсайды" деп сипаттады. Мансабы бойы ол жүздеген ән орындаған, олардың көпшілігін өзі жазған. 1990 жылдардың соңынан бастап Пан Ронның музыкасына қызығушылық "Камбоджалық Рок" альбомы және осыған ұқсас CD жинақтары арқылы қайта жанданды, ал "Мен оны ұмытпадым" деректі фильмі оны өз дәуірінің ең ықпалды әртістерінің бірі және жас камбоджалықтар арасында ең танымал әртістердің бірі деп бағалады.