Кіріспе

Мемлекетке Ұлы жұма келісімін қол қоюға рұқсат берді. Конституцияның он тоғызыншы түзетуі – Ирландия Конституциясының түзетуі, ол мемлекетке Британ-ирланд келісімімен (Ұлы жұма келісімінің екіжақты бөлігі) міндеттемеге түсуге және Ирландия мен Солтүстік Ирландия арасында ортақ саяси институттар құруға мүмкіндік берді. Ол сондай-ақ келісімді іске асыру туралы үкімет мәлімдемесі негізінде Конституцияға тағы бір түзету енгізу механизмін қарастырды, ең бастысы – 2 және 3-баптарды Ирландия аралының барлығына қатысты бұрынғы талаптан, бейбіт жолмен біріккен Ирландия құруға ұмтылуға өзгерту арқылы, "аралдың екі юрисдикциясында демократиялық түрде білдірілген халықтың көпшілігінің келісімімен". Бұл түзету 1998 жылғы Конституцияға он тоғызыншы түзету Заңы (бұрынғы 1998 жылғы №24 заң жобасы) арқылы жүзеге асырылды, ол 1998 жылғы 22 мамырда өткен референдумда мақұлданды және сол жылдың 3 маусымында заңға айналды. Референдум Солтүстік Ирландиядағы Ұлы жұма келісімін бекіту жөніндегі референдуммен және Ирландия Республикасындағы Амстердам шартын ратификациялау жөніндегі екінші референдуммен бір күні өтті. Конституцияның он тоғызыншы түзетуінде көзделген Үкімет мәлімдемесі 1999 жылғы 2 желтоқсанда жасалды, бұл 2 және 3-баптарға және Конституцияның басқа да бірқатар бөліктеріне енгізілген өзгерістерді күшіне енгізді.

Өмірбаян

1998 жылғы Ұлы жұма келісімі Солтүстік Ирландиядағы бейбіт процестің нәтижесі болды. Келісімде ұлтшылдық және одақтастық "бірдей заңды саяси ұмтылыстар" ретінде мойындалды. Ол екі келісімнен құралды: Солтүстік Ирландия тараптары арасындағы көп тарапты келісім; және Ирландия үкіметі мен Ұлыбритания және Солтүстік Ирландия Біріккен Корольдігі үкіметі арасындағы британдық-ирландтық келісімі. Ирландия мемлекетінің оның шарттарына бағынуына мүмкіндік беру үшін Конституцияға өзгерістер енгізу қажет болды. Ирландия үкіметі 2 және 3-баптарды өзгертуге де келісті; алайда, бұл өзгерістер тек үкімет Келісімнің күшіне енгенін жариялай алатынына көз жеткізген жағдайда ғана қолданысқа енгізіледі. Бұл өзгерістер Ирландия аралының баршасына мемлекеттік талап етуді жояды, сонымен қатар біріккен Ирландия мәселесі бойынша референдум өткізу механизмін қамтамасыз етеді. Ұлыбритания үкіметі Солтүстік Ирландияның мәртебесі жөніндегі референдум өткізу үшін 1998 жылғы Солтүстік Ирландия заңына енгізілетін өзгерістерге келісті.

Референдумнан кейінгі алғашқы өзгерістер (1998)

Он тоғызыншы түзету Конституцияға төмендегі мәтінді 29.7-бап ретінде қосты. 3-тармашада мәтінге енгізілетін түзетулердің егжей-тегжейлі сипаттамасы келтірілген, олар төменде толығырақ жазылған. Мұнда курсивпен берілген 3°, 4° және 5-тармашалардың мәтіні Конституцияның ресми жарияланған нұсқасынан шығарылған.

Билл

Денис Риордан есімді сотқа жүгінген азамат референдумға бір апта қалғанда заң жобасына жоғары сотта шағымдануға тырысты. Ол заң жобасының Конституцияға түзетулерді үкіметтік қаулы арқылы, референдум арқылы емес, енгізуге мүмкіндік беретініне байланысты жарамсыз екенін айтты. Сот бұл шағымды қабылдамады, себебі бастапқы түзету референдум арқылы жасалатынын және билік бөлінісінің қағидасы бойынша соттар заң шығару процесіне араласа алмайтынын мәлімдеді.