Кіріспе

Неміс-американдық фотограф

Ута Барт (1958 жылы туған) – заманауи неміс-американдық фотограф, ол қабылдау, оптикалық иллюзия және орынсыздық сияқты тақырыптарды қамтиды. Оның алғашқы жұмыстары 1980-ші және 1990-шы жылдарда пайда болды, фотосуреттегі фон мен алдыңғы план ұғымын кері бұрып, көрерменнің назарын фотосуреттегі визуалды ақпаратқа жетеледі. Оның жұмысы көру және қабылдау туралы ғана емес, сонымен қатар көру қабілетінің жетіспеуі, адамдардың қабылдау механизміне сенуі және қабылдау дағдыларының нәзік табиғаты туралы да. Барт өзінің өнер тәжірибесі туралы былай дейді: «Мен үшін маңызды сұрақ – сіз қарап тұрғаныңыз туралы ойға барудың орнына, өзіңіздің қарау процесіңізге қалай назар аударуға болады». Ол 2004-2005 жылдары және 2012 жылы MacArthur стипендиясын алды. Барт Калифорния штатының Лос-Анджелес қаласында тұрады және жұмыс істейді.

Алғашқы жылдар және білім

Барт 1958 жылы Германияның Берлин қаласында дүниеге келген. Еуропада өскендіктен, Бартқа ерекше мәдени көзқарас қалыптасқан. Оның Батыс Берлин туралы естелігі "қараңғы да қатал" болса, 1989 жылы Берлин қабырғасы бұзылғанға дейін ол АҚШ-қа кетіп үлкерген. Оның жасөспірім кезінде әкесі АҚШ-та, Стэнфорд университетінде зерттеу жобасын бастады, содан кейін ол да АҚШ-қа көшіп барды. Барт 12 жаста болғанда АҚШ-қа келді, бірақ ол ағылшын тілін білмеген. "Қырық жылдық суық соғыс" Германиясынан 1970-ші жылдардағы Калифорнияға көшу Барт үшін мәдени шок болды.

Алғашқы еңбектері: 1980 жылдардың аяғы мен 1990 жылдардың басында

1989 жылы Барттың жұмысы ақ-қара, көп бөлімді фотосуреттер мен ағашқа жапсырылған суреттерден тұрды. Олар көрудің психодинамикасын, оптикалық үлгілерді, көзге арналған қайталамалы визуалды метафораларды және жарық пен адам көруіне қатысты схемаларды қарастырды. Барт бұл суреттерді ашық ауадағы қарапайым орындарды формалды портрет түсіргендей фотоға түсіру арқылы жасады, бірақ портреттің негізгі нысанын алып тастап, фокуссыз фонды қалдырды. Барттың бұл әрекеті камераның дәстүрлі қолданылуын кері қайтарады, фокустағы нысанның орнына фокуссыз нысанды түсіреді. Осының нәтижесінде ол бос кеңістікті суретке түсірді. Барт осы жұмысты жасағанда, 1960-1970 жылдардағы отбасылық және портреттік фотосуреттерге арналған фондарды ойлады.

1990 жылдардың аяғы

1998 жылы Барт тағы бір атаусыз туындылар сериясын бастайды, оның ішінде «Атаусыз (98.4)» және «Атаусыз (98.6)» кіреді. Мұнда Барт қайтадан галереядағы тізбекке назар аудара бастайды, суреттерді диптихтерге, триптихтерге және топтамаларға біріктіреді. Бұл жұмыс бірнеше көзқарас немесе визуалды қайта қарау тәжірибесі идеясын қолданады, онда бір деталь көрерменнің назарын екінші суретті, екінші көзқарасты қабылдауға жеткілікті уақытқа тоқтатады. Ол кадрлау сәттерін, жарықтың өзгеруін және жыл мезгілдерінің ауысуын көрсететін жүздеген суреттер жасады. Бұл туындылар көру ұзақтығымен және «ешнәрсе» көрумен ұзақ айналысумен байланысты. Жұмыс және уақыт сериясы – мүлдем жақын жерде табылмайтын бір терезенің кері сериясы. Суреттерде терезенің ішіндегі жарық, Барттың тұрғын бөлмесінің қабырғалары мен еденіне шағылысып, қайталанатын жарық рефлекстері бейнеленген. «Терезе үйдің объективіне айналады және жарық пен бейнелер одан өтеді», – дейді Барт. Бұл туындыға қатысты «Лос-Анджелес Таймс» газетінің өнер сыншысы осылай жазды. Көрермен ағаш бұтақтарының тізбегі мен фотосуреттер арасындағы қызыл және сары түсті панельдерден өтетін кезде оптикалық иллюзия пайда болады, бұл көрерменнің көзіне әсер ететін кейінірек бейнелерді тудырады.

... және жарықпен жарқын ақ сызық салу (2011)

Бұл серия 2011 жылы Чикаго өнер институтының тапсырысымен жасалған және Барттың шығармашылығындағы бетбұрысқа белгі береді. Осы серияда Барттың фотосуреттегі нысанды орналастыру үшін өзінің дене мүшелерін фотокадрға тікелей араластыруы көрінеді. Көрермен Барттың қолын немесе оның көлеңкесін тани алады, себебі ол осы фотосуреттер сериясында камера түсіретін жарық сызықтарын жасайды. Бұл соңғы жұмыстар Барттың өзі суретке түсірген кеңістікке жеке араласу идеясын көрсетеді. Бұрынғы серияларында ол жұмыста байқау және визуалды қабылдау сезімін оятуды мақсат еткен. "Мүмкін, мен жарықпен із қалдырудың, менің үздіксіз тәжірибеммен үйлесетін жолын таптым", - деді Барт "Art in America" журналымен берген сұхбатында. Бұл сұхбат Барттың Лос-Анджелестегі 1301PE галереясында 2011 жылдың қыркүйек-қазан айларында өткен көрмесімен бірге жарияланды. Ал "and to draw a bright white line with light" атты жұмысы 2011 жылдың 14 мамыр – 16 тамыз аралығында Чикаго өнер институтында, сондай-ақ 2011 жылдың қазан-желтоқсан айларында Нью-Йорктегі Tanya Bonakdar Gallery-де көрсетілді.

Ынтымақтастықтар

Гетти мұражайы "Кетулер: Геттидегі 11 суретші" атты бірлескен көрме үшін Лос-Анджелестің он бір суретшісіне тапсырыс берді және Ута Бартқа қатысуға шақырылды. Көрме 2000 жылдың 29 ақпанынан 7 мамырына дейін жалпы жұртшылыққа ашық болды. Әр суретші Гетти коллекциясындағы өнер туындыларына жауап ретінде жұмыстар жасауға шақырылды. Көрменің кураторы Лиза Лайонс: "Кетулер – бұл өткеннің өнері қазіргі заманғы өнерді қалай ықпалдастыратынының күшті және кейде таңқаларлық жолдарын зерттеуге арналған. Ғимаралық маңыздысы, көрме үшін жасалған жаңа туындылар Гетти коллекцияларына құнды түсініктер береді" деді. Көрменің баспасөз релизінде көрсетілген тақырыбы "Терезе алдында: Фотографтың көзқарасы" болды, сондай-ақ Грегори Крудсон мен Юки Онодера да қатысты. Барт ‘жақын емес’ және ‘уақыт туралы’ жұмыстарын көрсетті. Бұл көрме Барттың туындыларындағы тақырыптық және мотивтік біртұтастықты көрсетеді: терезе. Көрмеге қатысқан суретшілермен сұхбатта Ута Барт: "Терезе – қарау әрекетіне сілтеме жасаудың керемет құралы" деді. "Ута Барт: Шеткергі көру" атты оның туындыларының кең ауқымды ретроспективасы 2022 жылы Гетти орталығында көрсетілді. Барттың жұмыстары әлемнің көптеген мемлекеттік және жеке коллекцияларында сақталған, оның ішінде Нью-Йорктегі Уитни өнер мұражайы, Нью-Йорктегі Қазіргі заманғы өнер мұражайы, Нью-Йорк және Испанияның Бильбао қаласындағы Соломон Р. Гуггенхайм мұражайы, Лондонның Тейт Модерн мұражайы, Питтсбургтегі Карнеги өнер мұражайы, Техас штатының Далас қаласындағы өнер мұражайы, Лос-Анджелестегі UCLA Хаммер мұражайы, Лос-Анджелестегі Қазіргі заманғы өнер мұражайы, Чикаго қаласындағы Қазіргі заманғы өнер мұражайы, Лос-Анджелес округінің өнер мұражайы, Лос-Анджелестегі Гетти мұражайы және Миннеаполистегі The Walker Art Center және тағы да басқалары бар.

Монографиялар

2012 – Ута Барт. Жарықпен салу. «Соқыр нүкте», Нью-Йорк. 2010 – Ута Барт: Ұзақ уақыт. Грег Р. Миллер және компаниясы, Нью-Йорк. Джонатан Крэри, Рассел Фергюсон және Холли Майерстің эсселері. 2006 – Ута Барт 2006: Уақытты ғана қамту. Шерил Капланның эссесі. Көрме каталогы. Миннеаполис: Франклин өнер жұмыстары. 2004 – Ута Барт: ақ соқыр (ақырғы қызыл). Санта-Фе: SITE Санта-Фе. Ян Тумлирдің эссесі. 2004 – Ута Барт. Лондон: Phaidon Press. Ута Барт, Памела Ли және Джереми Гилберт Рольфтің эсселері; Мэтью Хиггспен сұхбат; Джоан Дидионның таңдамалы жазбалары. 2000 – Ута Барт: және уақыт. Суретшінің кітабы. Тимоти Мартиннің эссесі. Лос-Анджелестегі Дж. Пол Гетти мұражайының тапсырысымен «Қоштасулар: 11 суретші» көрмесіне арналған жоба аясында жарық көрді. 2000 – Түсіндірілудің шегінде: Ута Барттың соңғы фотосуреттері. 2-ші басылым. Элизабет А. Т. Смиттің эссесі. Лос-Анджелес: Қазіргі заманғы өнер мұражайы және Сент-Эннс Пресс. 2000 – Ута Барт: Ортадағы жерлер. Сиэтл: Генри өнер галереясы және Вашингтон университеті. Шерил Конкельтон, Рассел Фергюсон және Тимоти Мартиннің эсселері. 1999 – Ута Барт: мүлдем жақын емес. Суретшінің кітабы. Ян Тумлирдің эссесі. ACME., Лос-Анджелес; Бонакдар Жанку галереясы, Нью-Йорк; және Андреэн Шиптженко, Стокгольмдегі сол аттас үш бөлімді көрмемен бірге жарық көрді. 1999 – Ута Барт: мүлдем жақын емес. Көрме буклеті. Оверленд Парк, Канзас: Джонсон округі қауымдастық колледжінің өнер галереясы. Текст авторы: Ян Тумлир. 1995 – Түсіндірілудің шегінде: Ута Барттың соңғы фотосуреттері. Элизабет А. Т. Смиттің эссесі. Лос-Анджелес: Қазіргі заманғы өнер мұражайы.