Кіріспе

Тізеден жоғары ботинкалар – тізеден жоғары, жамбасқа дейін жететін ботинкалар. Оларды жамбас ұзындығындағы ботинкалар немесе жай ғана жамбас ботинкалары деп те атайды. Бұл аяқ киімге қатысты қолданылатын тағы бір атау – тізеден жоғары ботинкалар, бұл термин алғаш рет 15 ғасырда ерлердің атқа мінуге арналған ботинкаларына қолданылған. Әсіресе, қайыспен бекітілген болса, оларды «пираттық ботинкалар» деп те атайды. Тізеден жоғары ботинкалар кейде OTK ботинкалары деп қысқартылады. Олардың ұзындығы тізеден жоғарыдан бастап, шаталға дейін жетеді (мұндай ботинкаларды шаталды ботинкалар немесе шаталға дейінгі ботинкалар деп атайды). Жамбас ботинкалары былғары, синтетикалық материалдардан (винил және латекс сияқты) немесе маталардан (жібек және полиэстер микрофибрасы қоса алғанда) жасалады. Көптеген үлгілері сыдырғышпен жабдықталған, бірақ кейбіреулері аяққа кигізіп алуға арналған болып жасалған. Тұяқтың биіктігі әртүрлі болуы мүмкін, бірақ көптеген стильдер тегіс немесе жоғары тұяқты (қалың немесе металл қылыштармен) ұсынады. Басқа ботинкалар сияқты, олар да платформа табанымен жасалуы мүмкін. Көптеген адамдар жамбас ботинкаларын эротикалық немесе қызықты деп санайды. Олар ботинка фетишизмі мен аяқ киім фетишизмінде, сондай-ақ былғары, резеңке және ПВХ фетишизмінде фетиштік киім ретінде қолданылады. Арзан жамбас ботинкаларын көбінесе модельдер, секс-жұмыскерлер және доминатристер киеді, сондықтан көптеген адамдар оларды осы мамандықтардың белгісі деп санайды. Осы себепті, олар көбінесе садомазохизммен байланысты. Дегенмен, оларды сәнді дизайнерлер де жиі сатады, мүмкін, олардың эротикалық мәніне байланысты. Жамбас ботинкалары көптеген адамдар үшін әйелдердің күшінің, билігінің және тартымдылығының символы болып саналады. Жамбас ботинкаларының сыртқы түрі аяқтардың ұзындығына байланысты. Саманта Кларк өзінің «Минуттарда киім» атты кітабында: «Тізеден жоғары аяқ киім киген кезде, сіздің аяғыңызның аяқ киімнің үстінен көрінетін бөлігі сіздің бойыңыздың қысқа болуына байланысты азаяды. Биік өкше бойды биіктеп көрсетеді, бірақ аяқтан гөрі аяқ киім көп көрінсе, бұл сізді оптикалық түрде қысқартады», – деп жазады.

Виктория дәуірінің соңы

Виктория дәуірінде әйелдер үшін баулы былғары етіктер сәнді болды. 19 ғасырдың соңына қарай, лондондық проституткалар арасында аяқ фетишистеріне және үстемдік танытуға ниетті клиенттерге ұнайтын стильді іздегендердің арасында тізеге дейінгі баулы былғары етіктер трендке айналды.

1960 жылдар

Кинки ботингілер, сондай-ақ фетиш ботингілері деп аталады, көбінесе лакталған былғарыдан және биік жіңішке өкшеден жасалған ботингілер. Олардың ерекше сипаттары – проститутка немесе үстемдік танытушы сияқты тартымды және әсерлі көрініс беруге бағытталған. Мұндай ботингілердің ерекшеліктеріне өте биік өкше, жамбасқа немесе шатқа дейін жететін ұзындық, сонымен қатар ерекше түстер немесе материалдар жатады. Осы типтегі аяқ киімдер, әсіресе "Авангерлер" сериалында Кэти Гейл рөлінде Онор Блэкмен киген, жамбасқа дейін жететін былғары ботингілер 1964 жылы "Kinky Boots" әнінде Блэкмен мен оның "Авангерлер" серіктесі Патрик Макни есімдерімен аталады.

2009 жылдың көктемі

Givenchy 2009 жылдың басында, маусымға қарамастан, қара былғарыдан жасалған батыс стиліндегі жоғары буттарды көрсету арқылы бұл трендтің бастауын берді.

2008 жылдың күзі

Fendi 2008 жылдың күзінде биік сапогтар трендіне қолдау көрсетті, жуан замшадан жасалған, сапогтың білегі және өкшесінің үстіңгі бөлігінде металл былғарыдан жасалған әшекейлері бар сапог ұсынды. Бұл сапогтар бірнеше сауда орындарында сатылды және қара, қоңыр, беж және сұр түстерде қол жетімді болды.

2006 жылғы күз

Карл Лагерфельд 2006 жылғы күзгі Chanel коллекциясындағы барлық үлгілерін тізеге дейінгі етіктермен ұштастырды. Етіктер қара жұмсақ былғары және көк джинстің әртүрлі түстері сияқты әр түрлі материалдардан жасалған.

2005 жылдың күзі

Карл Лагерфельд 2005 жылғы күзгі коллекциясының көптеген үлгілерімен бірге Chanel-дің қара былғары жоғары буттарын көрсетті, кейіннен актриса Энн Хэтэуэй «Жынды Прада киеді» фильмінде киді, осылайша ол сән иконына айналды.

2003 жылдың күзі

Нарсисо Родригес 2003 жылғы күзде қызығушылық тудырды, өзінің дайын киім көрсетіліміндегі модельдердің шамамен жартысы оның киім желісімен үйлесетін ұзын сапог киген. Сапогтардың өкімшесі төрт дюймдік және үшкір мұңдықтары болды. Хлоэдегі Фиби Фило былғары және замшадан жасалған ұзын сапогтарды бірнеше түсте көрсетті, оның ішінде қызыл және жасыл, қара және қоңыр түстерден басқа.

2001 жылдың күзі

Роберто Кавалли 2001 жылдың күзінде көптеген үлгілерін тізеге дейінгі етіктермен көрсетті. Етіктердің биіктігі төрт дюймдік, ал аяқ басы сүйір болды.

Қазіргі заманғы БАҚ-та биік аяқкиімдер

Соңғы жылдары көптеген мәшһүр адамдар тізеге дейін жететін етік киген. Ариана Гранде өзінің ерекше стиліне осы етіктің түрлі нұсқаларын қосты. Осының нәтижесінде, тізеге дейін жететін етіктерді жарнамалайтын көптеген мақалалар жарияланды, бұл тауарға сұраныстың күрт өсуіне әкелді. Мұның себебі 2018-2019 жылдары 90-шы жылдардағы сәнді үрдістердің қайтадан танымал болуымен байланысты болуы мүмкін.

Фетиш

Фетиш киімдерінің бұйымдары ретінде жамбас ботинкалары кем дегенде 1950 жылдарға дейін барып жетеді, олар Ирвинг Клау эротикалық фотосуреттеріндегі әйелдерге киім ретінде қолданған кезде пайда болды. Одан бері олар фетиш және ересектерге арналған фотосуреттерде маңызды элемент болып табылады. Мысалы, Боб Гуччионе 1982 жылғы Penthouse Pet of the Year, Corinne Alphen-ді оның фотосессиясы үшін қара былғары жамбас ботинкаларымен суретке түсірді. Сол сияқты, Дуайт Хукер Playboy мерекелік 25 жылдығына арналған Playmate, Candy Loving-ті оның фотосессиясы үшін тізеге дейін жететін ақ былғары ботинкаларымен суретке түсірді. 2000 жылдарға дейін фетиш жамбас ботинкалары көбінесе дизайн өлшемдері, әсіресе өкше және платформа биіктігі бойынша сәнді ботинкалардан ерекшеленетін. 2000 жылдардың соңында бұл тенденция бірте-бірте өзгерді, өйткені кейбір сәнді дизайнерлер, әсіресе Кристиан Лубутен, өз аяқ киімдерінде экстремалды дизайнмен эксперимент жасады. Осының салдарынан, қазіргі уақытта екеуінің арасындағы айырмашылық көбінесе қолданылатын материалдарға байланысты. Атап айтқанда, фетиш жамбас ботинкалары полиуретаннан (ПУ) немесе винилден (жиі қате түрде жылтыр тері деп аталады) жасалады. Олар көбінесе Қытайда өндіріліп, төмен бағамен сатылады. Кейбір еуропалық шеберлер фетиш нарығы үшін жоғары бағалы жамбас ботинкаларын жасауға маманданған.