«Бесік»: Артур Кларк пен Гентри Лидің ғылыми фантастикасы

Кіріспе

1988 жылғы Артур Кларк пен Джентри Лидің романы "Бесік" – 1988 жылғы Артур Кларк пен Джентри Лидің ғылыми фантастикалық романы. Романның басты идеясы – 1994 жылы Майами маңынан бірнеше адам мен Флорида жағалауындағы су астында зақымданған ғарыш кемесінің супер роботтары арасындағы қарым-қатынас. Романде бейнетелефондар және жоғары тиімді су асты сканерлеу құралдары сияқты телекоммуникация жетістіктері, оқиғаның күнделікті өмірмен байланысты жайттарынан болашаққа қарай технологиялық прогреске көшуді бейнелейді.

Сюжеттің қысқаша мазмұны

1994 жылы АҚШ Әскери-теңіз күштері жаңа зымыранды сынақтан өткізеді, бірақ ұшырылғаннан кейін ол түсініксіз жоғалып кетеді. Егер зымыран бейбіт азаматтар тұратын аймаққа жетсе, үлкен проблемалар туындауы анық. Журналист Кэрол Доусон Майами маңындағы киттердің ерекше қозғалысын байқап, осы туралы жазуға бел буады. Ол Майами океанографиялық институтынан (MOI) досы, доктор Дэйл Майклс берген арнайы құралдармен қаруланып, теңізшілерге тиесілі жоғалған зымыран туралы қауесеттерді зерттеуге кіріседі. Соңғы кездегі киттердің ерекше мінез-құлқының себебі осы зымыран болуы мүмкін деген күдік туады. Ол Мексика шығанағына жету үшін Ник Уильямс пен Джефферсон Трой, шағын қайықтың иелерінің қызметін жалдайды, сонда зымыранның жоғарыда айтылған жағдайларға қатысы бар-жоғын анықтамақшы. Олар белгісіз артефакт табады, оның табиғаты көп күмәндік тудырады, тіпті ол миллиондаған доллар тұратын жоғалған қазынаның бір бөлігі болуы да мүмкін. Уильямс пен Тройдың ескі достары осы жаңалықты естіп, бұрынғысы сияқты, оны ұрлап алуға тырысады. Оқиға аясында автор Кантор планетасындағы су астындағы жыландар цивилизациясы және олардың жаңа экологиялық қауіптерге байланысты тірі қалу күресі туралы айтады. Кейін оқиғада теңізден табылған артефакттың миллиондаған жылдар бұрын Жерден алынған, гендік өзгерістерге ұшыраған супер адам тұқымдарын сақтайтын бесік екені белгілі болады. Олар Жердегі басқа да түрлермен (соның ішінде су астындағы жыландармен) бірге өмір сүру үшін өзгертілген. Бесікті тасымалдайтын ғарыш кемесін роботтар/киборгтар басқарады және Жердің теңіз түбінде жөндеу жұмыстарын жүргізу үшін жасырынып отыр. Доусон, Уильямс және Трой зымыранды іздеу кезінде зақымдалған кемені теңіз түбінен табады және кемені жөндеу үшін материалдар жинауды сұрайды, содан кейін кеме өз миссиясын жалғастырады. Жерді тастап кетер алдында кеме адамдардан бесікті сақтап беруді өтінеді, себебі осындай супер тұқымдар адамзаттың уақыт өте келе дамуына үлкен көмек болар еді, бірақ адамдар болашақта адамдар мен супер адамдар арасындағы соғыстың алдын алу үшін бас тартады.

In 1994, the US Navy is testing a new missile, but after the launch it mysteriously disappears and it is clear that if the rocket reaches civilian areas they will be in big trouble. Carol Dawson, a journalist, is alerted by an unusual sight of whales in the Miami area, and decides to go and write about it. Armed with special equipment provided by her friend, Dr. Dale Michaels from MOI (Miami Oceanographic Institute), goes to investigate the rumors of a missing missile belonging to the Marines and that could be behind the mysterious whale behavior lately. She hires the services of Nick Williams and Jefferson Troy, owners of a little boat so she can get to the Gulf of Mexico and investigate closer if a missile has something to do with all of the above. They end up finding an unknown artifact, bringing a lot of doubts about its nature, and even if it is part of a lost treasure that could be worth millions. Old friends of Williams and Troy noticed the finding and just like the old times, they want to steal it from them. In the background of the story, the author talks about a submarine snake civilization on a planet called Canthor, and how they were struggling to stay alive due to new threats into their ecosystem. It is revealed later in the story that the artifact found in the sea is actually a cradle that contains seeds with altered superhumans, which were extracted from Earth millions of years ago and were altered so they could live with other species (including the submarine snakes) on Earth. The spaceship that carries the cradle is crewed by robots/cyborgs and has hidden itself on Earth's ocean floor to make repairs. Dawson, Williams and Troy found the damaged ship in the bottom of the sea while looking for the missile, and were asked to gather materials so the ship can be repaired and it could go back to its mission. Before leaving earth, the ship asked the humans to keep the cradle because it would enormously help the human race to have such superhuman seeds to develop faster and better through time, but in the end the humans refuse in order to avoid future wars between the human and superhumans.

Сыни жауап

Кітап кейіпкерлердің жеке өмірін сюжетке қатысы жоқ, тым толық сипаттағаны және көптеген жыныстық көріністері үшін сынға ұшырады. Бір сыншының айтуынша:

"Мен кейіпкерлерді дамытуға қарсы емеспін, және егер бұл болашақ оқиғаларға қатысты болса, оның аздап созылуына да кешірімдімін. Бірақ "Бейсіздің" алғашқы жүздеген беттері Лидің өзі жазған, көбінесе мағынасыз кейіпкерлерді дамытумен толтырылған, мұндай сипаттамалар Гарлекиннің махаббат романында жақсы орын алған болар еді. Оқырманға Кларк романы үшін 6 доллар, ал дүкендегі роман үшін 2 доллар төлегенін еске салмақ үшін, ара-арасында Ли жазбаған ғылыми-фантастикалық үзінділер енгізілген."