Кіріспе
Италиялық математик Луиджи Бьянки (18 қаңтар 1856 – 6 маусым 1928) – итальяндық математик. Ол Парма, Эмилия-Романьяда дүниеге келді және Пиза қаласында қайтыс болды. Ол 19 ғасырдың соңы мен 20 ғасырдың басында Италияда гүлденген геометриялық мектептің көрнекті өкілі болды.
Luigi Bianchi (18 January 1856 – 6 June 1928) was an Italian mathematician. He was born in Parma, Emilia Romagna, and died in Pisa. He was a leading member of the vigorous geometric school which flourished in Italy during the later years of the 19th century and the early years of the twentieth century.
Өмірбаян
Досы және әріптесі Грегорио Риччи Курбастро сияқты, Бьянки Пизадағы Scuola Normale Superiore-де топологияға елеулі үлес қосқан жетекші дифференциалдық геометр Энрико Бетти мен функциялар теориясының сарапшысы Улисс Динимен бірге оқыды. Бьянкиге Бернхард Риманның геометриялық идеялары және Софус Ли мен Феликс Клейннің трансформациялық топтар жөніндегі еңбектері де зор әсер етті. Бьянки 1896 жылы Пизадағы Scuola Normale Superiore-де профессорлық қызметке тағайындалды және өмірінің соңына дейін сонда жұмыс істеді. Пизада оның әріптестерінің қатарында талантты Риччи де болды. 1890 жылы Бьянки мен Дини белгілі аналитик және геометр Гвидо Фубинидің диссертациясын жетекшілік етті. 1898 жылы Бьянки (жеткілікті симметриялы) Римандық кеңістіктің изометрияларының үш өлшемді Ли топтарының тоғыз мүмкін изометрия кластарын жіктеді – Бьянки жіктемесі. Бьянкидің түсінігінше, бұл үш өлшемді нақты Ли алгебраларын изоморфизмге дейін жіктеумен тең. Бұл Лидің бұрынғы күрделі Ли алгебраларын жіктеген жұмысын толықтырады. Лютер П. Эйзенхарт пен Абрахам Хаскел Таубтың ықпалымен Бьянкидің жіктемесі кейіннен жалпы салыстырмалылық теориясының дамуында маңызды рөл атқарды. Бьянкидің тоғыз изометрия кластарының тізімі, оларды Ли алгебралары, Ли топтары немесе үш өлшемді біртекті (мүмкін, изотропты емес) Римандық кеңістіктер ретінде қарастыруға болады, қазір көбінесе бірлесіп Бианки топтары деп аталады. 1902 жылы Бьянки Риман тензоры үшін Бьянки теңдеулерін қайта ашты, олар жалпы салыстырмалылық теориясында одан да маңызды рөл атқарады (Айнштейннің өріс теңдеуін түсіну үшін олар аса маңызды). Туллио Леви-Чивитаның сөзіне сүйенсек, бұл теңдеулерді алғаш рет Риччи 1889 жылы тапқан, бірақ Риччи осы мәселені ұмытып кеткен, нәтижесінде Бьянки оларды қайта ашты. Дегенмен, Эйнштейн тензорының дивергенциясының әрқашан нөлге тең екенін дәлелдеу үшін жеткілікті келісімді Бьянки теңдеулерін 1880 жылы Аурель Восс жариялаған.