Белград декларациясы (1955) – Югославия мен КСРО арасындағы қарым-қатынастарды жақсартуға бағытталған құжат. Тәуелсіздік, реформалар, Балқан одағы тақырыбы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
КСРО мен Югославия арасындағы қарым-қатынастар туралы декларация
Declaration of relations between USSR and Yugoslavia
Белград декларациясы (Белградская декларация) – Югославия президенті Иосип Броз Тито мен Кеңес Одағының басшысы Никита Хрущев 1955 жылғы 2 маусымда қол қойған, екі мемлекет арасындағы қысқа мерзімді келісімді қамтамасыз еткен құжат. Декларацияға қол қоюға дейін келіссөздер 1955 жылғы 27 мамыр мен 2 маусым аралығында жүргізілді. Декларация екі ел арасындағы тұрақты жақындасуға қол жеткізе алмаса да (1956 жылғы Венгрия төңкерісіне байланысты Югославияның алаңдауы салдарынан), ол Югославияның Түркия мен Грекияның НАТО мүше елдерімен жасасқан Балқан одағынан шығуына ықпал етті.
The Belgrade declaration (Белградская декларация, , , ) is a document signed by President of Yugoslavia Josip Broz Tito and Soviet leader Nikita Khrushchev on 2 June 1955 that brought about a short reconciliation between the two states. Negotiations leading up to the signing of the document took place between 27 May and 2 June. While the declaration failed in achieving lasting rapprochement between the two countries (a result of Yugoslav anxiety over the Hungarian Revolution of 1956) it had an effect on Yugoslav disengagement from the Balkan Pact with the NATO member states of Turkey and Greece.
Өмірбаян
1953 жылы Сталин қайтыс болғаннан кейін Тито реформаларға батыс бағытында қадам жасау немесе жаңа кеңес басшысы Никита Хрущевпен келісімге келу арасында таңдау жасауға мәжбүр болды. Екі ел ресми түрде дипломатиялық қарым-қатынастарды жаңартты, 30 шілдеде кеңес елшісі Василий Вальков Белградқа, ал 30 қыркүйекте Югославия елшісі Добривое Видич Георгий Маленков басшылығымен Мәскеуге келді. Бірақ бұл екі үкіметтік партия арасындағы қарым-қатынастың қалыпқа келуіне бірден әкелмеді. 1955 жылдың соңында Кеңес Одағы Коммунистік партиясы мен Югославия Коммунистер лигасы хат алмасты. Бұл кездесу нәтижесінде қабылданған Белград декларациясы Информбюро кезеңін аяқтады, басқа социалистік елдерге марксизмді өздерінің түсініктерінде қабылдау құқығын берді және барлық одақтас елдер мен Кеңес Одағы арасындағы теңдік қарым-қатынастарды қамтамасыз етті. Алайда, бұл келісімнің шектері 1956 жылдың қазан айында Венгрияға кеңес әскерлерінің кіргенінен кейін анық болды. Одан кейін Титоға қарсы кеңес науқаны басталды, онда Югославия үкіметі Венгриядағы көтеріліске жауапты деп айыпталды. Кеңес-Югославия қарым-қатынастары 1960 жылдары (Прага көктемінің күшпен тоқтатылуынан және одан кейін Варшава шартының Чехословакияға басып кіруінен кейін) және одан кейін де салқындап, шиеленісті кезеңдерді бастан өткерді. Дегенмен, 1964 жылы Кеңес Одағы басшылығымен келісімге келгеннен кейін Югославия КОМЭКО-ның серіктес мүшесі атанды.
After Stalin's death in 1953, Tito had to choose between a more Western approach to reforms or an agreement with new Soviet leader Nikita Khrushchev. The two countries formally reestablished diplomatic relations with Soviet ambassador Vasily Valkov arriving to Belgrade on 30 July and Yugoslav ambassador Dobrivoje Vidić arriving to Moscow on 30 September 1953 under the leadership of Georgy Malenkov. This, however, did not automatically lead to normalization between the two ruling parties. The Communist Party of the Soviet Union and the League of Communists of Yugoslavia exchanged letters in late 1955. This meeting resulted in the Belgrade declaration ending the Informbiro period, granting other socialist countries the right to interpret Marxism in a different way, and ensured more equal relationships amongst all satellite states and the Soviet Union. But the limits of this agreement became evident after the Soviet intervention in Hungary in October 1956; this was followed by a new Soviet campaign against Tito, which held the Yugoslav government responsible for the Hungarian insurrection. Soviet–Yugoslav relationships went through similar cool periods in the 1960s (after the violent ending of the Prague Spring and the subsequent Warsaw Pact invasion of Czechoslovakia) and thereafter. Yugoslavia, however, became an associated member of the Comecon in 1964 after an agreement was reached with the Soviet leadership.